Trước đó, vụ án này do cơ quan tố tụng tỉnh Quảng Trị khởi tố điều tra, bắt giam các bị can từ ngày 22/10/2013.
Do vụ án có nhiều tình tiết mới, diễn biến phức tạp xảy ra ở nhiều tỉnh nên cần có thời gian để cơ quan tố tụng tỉnh Quảng Trị điều tra mở rộng vụ án một cách triệt để. Đến nay đã khởi tố bắt giam 5 bị can liên quan đến vụ án, gồm: vợ chồng “Cậu Thuỷ”, Mẫn Đức Phương (em vợ “Cậu Thuỷ”), Nguyễn Văn Hoành, Nguyễn Trường Sơn. Các bị can trên bị bắt giam để điều tra về hai tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản và xâm phạm hài cốt.
 |
| “Cậu Thuỷ” (áo trắng, dấu X) trong một màn lừa đảo quy tập hài cốt liệt sĩ. |
Như đã đưa tin, từ năm 2008, vợ chồng “cậu Thuỷ” bắt đầu hành nghề tìm kiếm hài cốt, mồ mả dưới danh nghĩa là “nhà tâm linh”, song thực chất là lừa đảo. Quá trình điều tra xác định, vợ chồng “cậu Thủy” đã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam tiến hành tìm kiếm và cất bốc 97 bộ hài cốt liệt sĩ tại ba tỉnh Bình Phước, Quảng Trị, Đắk Lắk trong thời gian từ tháng 12/2012 đến tháng 7/2013. Cứ mỗi bộ hài cốt được tìm thấy, phía Ngân hàng Chính sách xã hội trả cho “cậu Thủy” số tiền 75 triệu đồng.
Ngoài ra, còn hàng chục cá nhân khác là thân nhân liệt sỹ tìm đến “cậu Thuỷ” để nhờ tìm cất, bốc với giá từ 100 triệu đồng đến 120 triệu đồng/bộ hài cốt. Tổng chi phí 4 đợt tìm kiếm hài cốt tại tỉnh Đắk Lắk, Bình Phước, Quảng Trị, vợ chồng “cậu Thuỷ” đã thu được 8 tỷ đồng.
Tuy nhiên, sau khi khai quật các hài cốt đã được “cậu Thủy” tìm thấy, kết quả giám định của các cơ quan chức năng cho thấy: Số hài cốt khai quật được tại một số địa điểm ở huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị có dấu hiệu làm giả mộ liệt sĩ… Nhiều vật dụng được tìm thấy cũng được xác định là do “cậu Thủy” làm giả.
Điển hình vào ngày 12/7/2013, vợ chồng “cậu Thủy” cùng nhóm đối tượng đã làm giả 3 trường hợp hài cốt liệt sĩ tại Cam Lộ và Tà Rụt – ĐaKrong với phương thức chôn hài cốt trước, kèm di vật giả được mua gom trên thị trường, khắc tên liệt sỹ lên di vật giả … để tạo niềm tin cho thân nhân gia đình liệt sỹ.
Ngoài ra, tại tỉnh Thừa Thiên – Huế, các đối tượng đã trộm cắp khoảng 40 bộ hài cốt ở nghĩa trang liệt sỹ Hương Điền, thuộc huyện Phong Điền và ở một số nơi khác rồi đem chôn tại địa điểm nghĩa địa bố trí trước ở huyện Hải Lăng, Quảng Trị để khi cần thì lấy sử dụng đưa đi làm giả. Để phòng bị phát hiện, “cậu Thủy” luôn đem theo hai giấy báo tử và bằng Tổ quốc ghi công của hai anh trai mình là liệt sĩ khi trộm cắp hài cốt.
Cơ quan tố tụng tỉnh Quảng trị còn phát hiện ông Vũ Đức Chung, 69 tuổi, trú tại Đăk Tô, tỉnh Kon Tum, là quản trang tại nghĩa trang Đăk Tô có liên quan đến hành vi làm giả hài cốt liệt sỹ của vợ chồng “cậu Thuỷ”.
Cụ thể, từ năm 2011 đến khoảng cuối năm 2012, “cậu Thuỷ” đã 4 lần đến nghĩa trang liệt sỹ này thắp hương, làm lễ để đi tìm hài cốt liệt sỹ… Vì vậy giữa ông Chung và “cậu Thuỷ” có mối quan hệ quen biết. Vào cuối 2012, “cậu Thuỷ” đã đặt vấn đề xin bốc hài cốt 6 ngôi mộ vô danh để đưa ra Bắc cho các gia đình liệt sỹ không có điều kiện vào nhận được, nhưng ông Chung không đồng ý và chiều hôm đó ông Chung đi họp nên không rõ có ai vào nghĩa trang để bốc cất hài cốt hay không.
Tuy nhiên, hôm sau đến phòng làm việc, ông Chung phát hiện dưới khe cửa chiếc phong bì, bên trong có 15 triệu đồng. Sau khi gọi điện thoại hỏi về số tiền này, “cậu Thuỷ” trả lời biếu ông Chung để uống nước. Số tiền này ông Chung đã tiêu hết, đến khi bị phát hiện, ông Chung đã nộp lại 10 triệu đồng cho cơ quan điều tra.
