Tìm đường cho phim tài liệu ra rạp

Hầu hết người trong cuộc cũng đều cho rằng phim tài liệu có nhiều tiềm năng trong thu hút khán giả đến rạp. Tuy nhiên, đến thời điểm này, kết quả phát hành phim tài liệu ngoài rạp chưa hẳn như mong muốn. Vì sao?

Những tín hiệu vui

Sau “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”, bộ phim đánh dấu sự bứt phá ngoạn mục và hiếm hoi để đưa phim tài liệu ra rạp, thêm một số bộ phim khác được các nhà sản xuất phát hành ngoài rạp chiếu: “Lửa Thiện Nhân”, “Đáng sống”, “Chuyện ngày hôm qua”. Hầu hết người trong cuộc cũng đều cho rằng phim tài liệu có nhiều tiềm năng trong thu hút khán giả đến rạp. Tuy nhiên, đến thời điểm này, kết quả phát hành phim tài liệu ngoài rạp chưa hẳn như mong muốn. Vì sao?

Những ngày giữa tháng 3-2017, bộ phim tài liệu “Chuyện ngày hôm qua” do hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương sản xuất được phát hành ra rạp trong sự đợi chờ của người hâm mộ ban nhạc Bức Tường. Với đơn vị sản xuất, đây cũng là tác phẩm được gửi gắm nhiều kỳ vọng.

Ông Trịnh Quang Tùng, Phó Giám đốc hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương cho biết, trong hơn chục năm gần đây, “Chuyện ngày hôm qua” là tác phẩm đầu tiên hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương chọn sản xuất về cuộc đời của nghệ sĩ, ban nhạc. Ngoài lý do về ý tưởng kịch bản tốt, “Chuyện ngày hôm qua” được nhà nước chọn đầu tư sản xuất còn là vì sự đặc biệt của ban nhạc Bức Tường.

Cùng với sự thành công về mặt khán giả, ban nhạc đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng bởi rất nhiều ca khúc nổi tiếng với những ca từ rất đẹp. Thủ lĩnh của ban nhạc – ca sĩ, nhạc sĩ Trần Lập đã trở thành tấm gương sáng về nghị lực sống, truyền tải mạnh mẽ tinh thần sống đẹp, gieo ước mơ sống đẹp vào lòng khán giả, nhất là khán giả trẻ. Những ca khúc như thế, tinh thần sống đẹp như thế, hiện nay, xã hội đang rất cần.

Việc phát hành “Chuyện ngày hôm qua” ngoài rạp là bước đi đầu tiên của hãng trong việc thử nghiệm, thăm dò thị trường và mở đường đưa phim tài liệu của hãng ra rạp. Nếu hiệu ứng tốt, hãng sẽ đầu tư cho nhiều dự án phim tài liệu khác phục vụ chiếu rạp. Trong đó, dự án gần nhất là phim tài liệu “Thời bao cấp” chuẩn bị ra rạp vào tháng 9-2017. Đây là một câu chuyện thú vị, đề cập tới rất nhiều khía cạnh chưa từng được nói tới về thời bao cấp. 2 dự án phim khác của Đỗ Linh – đạo diễn phim “Chuyện ngày hôm qua”, hãng cũng đang  xem xét để đầu tư sản xuất…

Ban nhạc Bức Tường trong phim tài liệu “Chuyện ngày hôm qua”.
Ban nhạc Bức Tường trong phim tài liệu “Chuyện ngày hôm qua”.

Được đánh giá là mảnh đất giàu tiềm năng, nhưng thời điểm hiện tại, số lượng phim tài liệu phát hành qua hệ thống rạp chiếu vẫn “đếm trên đầu ngón tay”. Các phim từng thành công như “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”, “Lửa Thiện Nhân” đều từ nguồn xã hội hóa. Với hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương, “cánh chim đầu đàn” về sản xuất phim tài liệu, 40 năm trước đã từng ghi dấu ấn với một số phim chiếu rạp: “Hà Nội trong mắt ai”, “Chuyện tử tế”…

Chỉ có điều, dù sở hữu đến trên 2.000 phim tài liệu, sau một khoảng thời gian dài bao cấp sản xuất và phát hành, hầu hết phim chỉ đến với khán giả qua hình thức chiếu bóng lưu động và các kênh truyền hình. Phải đến 40 năm sau, hãng mới lại có “Chuyện ngày hôm qua” được ra rạp. Lý do thì có nhiều nhưng chủ yếu vẫn là câu chuyện kinh phí và doanh thu.

Hành trình còn nhiều gian nan

Đạo diễn Nguyễn Thị Thắm, người từng góp phần khai phá trở lại con đường phát hành ra rạp cho phim tài liệu thông qua “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” từng chia sẻ rằng chị đã rất chật vật mới có kinh phí để hoàn thiện, đưa phim ra rạp. Tác phẩm được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng, thu hút được khán giả mua vé vào rạp.

Đạo diễn và ê kip còn được ghi nhận bởi tinh thần “lăn xả” với nghệ thuật. Tuy nhiên, doanh thu từ phim thì khó có thể so với nhiều sản phẩm giải trí khác. Bài toán khó về mặt kinh tế khiến nhà đầu tư sản xuất lẫn đơn vị phát hành phim không mấy mặn mà với dòng phim này.

Với “Chuyện ngày hôm qua”, dù đã được Nhà nước đầu tư về mặt kinh phí nhưng tiết lộ từ ê kip thực hiện thì số tiền 360 triệu đồng mới đáp ứng 1/3 tổng chi phí làm phim và chỉ một số ít “theo chân” các thành viên trong đoàn đi phục vụ trực tiếp sản xuất. Sau hơn một năm ròng rã theo đuổi dự án, sản phẩm mang về cũng mới dừng ở mức đủ đáp ứng phát sóng truyền hình.

Với quyết tâm đưa phim ra rạp, ê kip phải tiếp tục vận động thêm tài trợ để đầu tư thêm về công nghệ, làm lại âm thanh, bản chiếu cho phù hợp với công nghệ của rạp chiếu. 2 ngày phát hành đầu tiên, vé phát ra hết sạch song các thành viên vẫn ngậm ngùi bằng lòng với việc “chưa có đồng nào thu về”.

Chưa dám trông mong có thu nhập riêng từ dự án, tuy nhiên, mọi người vẫn tiếp tục hy vọng, phim tạo tiếng vang, có thêm nhiều nhà tài trợ, có thêm tiền chi phí cho việc nâng cấp phim và các suất chiếu tiếp theo, “đứa con tinh thần” này sẽ hoàn thiện hơn.

Phó giám đốc hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương Trịnh Quang Tùng cho biết, các phim tài liệu chiếu rạp hiện nay phần lớn là nhờ tâm sức của những người làm nghề, tiền đầu tư rất ít so với yêu cầu. Người làm phim đều là những người trẻ, dốc sức làm chỉ vì đam mê.

Đạo diễn Đỗ Linh cũng chia sẻ, cuộc sống, xã hội còn rất nhiều vấn đề, nhiều số phận mà người làm phim có thể khai thác. Ngoài vấn đề là người làm phim có chọn được trúng đề tài xã hội quan tâm và phim có hấp dẫn được khán giả hay không thì kinh phí luôn là bài toán nan giải. Làm phim tài liệu chiếu rạp chắc chắn còn nhiều khó khăn nhưng nếu ngại khó, không đi tiếp, chắc chắn, người đam mê thể loại này sẽ khó đến đích mong muốn. Thế nên, khó thì vẫn phải động viên nhau cố gắng…

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Khi tác phẩm có thể bị sao chép, cắt ghép, phát tán trái phép chỉ trong vài phút; khi AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu tác phẩm; khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và sản phẩm do máy móc hỗ trợ ngày càng trở nên phức tạp, thì bảo vệ tài sản trí tuệ trở thành vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với ngành điện ảnh.

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Tại buổi giao lưu với báo chí trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) vào ngày 30/6, Ji Chang Wook cho hay, anh rất vui và hạnh phúc khi được trực tiếp gặp gỡ các fan Việt Nam. Tài tử xứ Hàn cũng khẳng định, Việt Nam luôn là nơi mang lại cho anh rất nhiều năng lượng mỗi khi ghé thăm.

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên, nhạc sĩ Trần Tiến xuất hiện trong một concert đặc biệt, đối thoại - kết nối với 3 thế hệ nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của chuỗi live concert mà nhạc sĩ Dương Cầm khởi xướng, “Phòng khách ba thế hệ”- âm nhạc của ký ức, yêu thương và sự thấu hiểu.

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Ngày 28/6, Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026 – điểm hẹn chuyên môn trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) đã chính thức khai mạc tại Đà Nẵng.

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Cùng với Trưng bày “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp” khai mạc tại Paris, nhiều ảnh tư liệu được các gia đình Việt kiều đã từng đón Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm nước Pháp năm 1946 trao tặng Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Tối 27/6, tại Trường đua F1 Mỹ Đình, hơn 20.000 khán giả đã cùng hòa mình vào Concert Thanh Xuân – Đại nhạc hội do Báo Tiền Phong tổ chức, Trung ương Đoàn chỉ đạo, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Quy tụ hơn 100 bộ phim cùng hàng trăm nhà làm phim, nghệ sĩ, chuyên gia điện ảnh trong nước và quốc tế, Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) không chỉ khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của một sự kiện điện ảnh mang tầm khu vực mà còn mở ra không gian kết nối mới giữa điện ảnh Việt Nam với thế giới.

 Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, dân tộc Chăm có bề dày lịch sử và đời sống văn hóa phong phú, độc đáo, có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình hình thành, giao thoa và phát triển của văn hóa Việt Nam

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Nhà sản xuất phim kỳ cựu Bill Mechanic, người từng giữ vai trò Chủ tịch kiêm CEO của Fox Filmed Entertainment, góp phần tạo nên thành công của nhiều phim bom tấn của Hollywood như Titanic, Independence Day (Ngày độc lập), Cast Away (Một mình trên hoang đảo), Hacksaw Ridge (Người hùng không súng) sẽ tham dự Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV.

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Ngày 25/6, tại Hà Nội, TP Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026. Đây là hoạt động nhiều ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.