Vụ án này đã được TAND cấp sơ thẩm và TAND cấp phúc thẩm xét xử hai lần và đều tuyên phạt bị cáo tử hình về hai tội danh trên. Tuy nhiên sau đó, quá trình xử Giám đốc thẩm, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đều tuyên hủy cả án sơ thẩm và án phúc thẩm, yêu cầu điều tra lại.
Theo nội dung vụ án, khoảng 19h ngày 16- 5- 2005, vợ chồng anh Sơn, chị Liễu (ở xã Phúc Sơn, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) đi làm về thì phát hiện con gái mình là cháu Yến (16 tuổi) bị mất tích. Sáng hôm sau, xác cháu Yến được tìm thấy ở ngoài đồng với nhiều dấu hiệu bị hiếp dâm.
Sau bốn tháng điều tra, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Giang vẫn không xác định được hung thủ nên đã ra quyết định đình chỉ vụ án, đồng thời phát động quần chúng tố giác tội phạm.
Thời gian này, gia đình ông Hàn Đức Long có tranh chấp đất với gia đình hàng xóm là bà Ngô Thị Khuyến. Sau đó, bà Khuyến và con gái Trương Thị Năm viết đơn tố cáo ông Long từng hiếp dâm hai mẹ con mình, đồng thời tố giác người đàn ông này chính là hung thủ hiếp dâm cháu Yến.
 |
| Bị cáo Long tại một phiên xử sơ thẩm. |
Từ tố giác này, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Giang đã bắt giam ông Long để điều tra. Trong quá trình hỏi cung, bị can Long khai nhận đã thực hiện hành vi hiếp dâm rồi sát hại cháu Yến. TAND tỉnh Bắc Giang đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm tuyên Hàn Đức Long án tử hình. TAND Tối cao xử phúc thẩm tuyên y án.
Quá trình xét xử Giám đốc thẩm vụ án này, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã quyết định hủy hai bản án sơ thẩm, phúc thẩm để điều tra lại từ đầu. Đầu năm 2011, TAND tỉnh Bắc Giang xử sơ thẩm lần hai và TAND tối cao xử phúc thẩm lần hai vụ án này và vẫn giữ nguyên phán quyết tử hình đối với Hàn Đức Long. Cuối năm 2014, Hội đồng Thẩm phán TAND xử Giám đốc thẩm lại quyết định tuyên hủy hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm.
Trong sáu nội dung yêu cầu điều tra bổ sung, đáng chú ý là Hội đồng thẩm phán TAND tối cao yêu cầu giám định tâm thần đối với bị can Long. Hội đồng thẩm phán TAND tối cao nhận định, việc cơ quan điều tra cho ông Nguyễn Đình Báu (bác ruột cháu Yến - bị hại) không phải tội phạm lại vào buồng giam cùng Long, sau đó dụ dỗ, thuyết phục, động viên để Long khai nhận tội là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và nội quy, quy chế của tại giam.
Quá trình điều tra, điều tra viên bỏ ngoài hồ sơ 49 bút lục trong đó có bản cung của bị can Long ghi ngày 27- 10- 2005, nhưng cũng chính ngày đó cơ quan điều tra lại tạm đình chỉ điều tra vụ án. Ngoài ra còn nhiều tài liệu, chứng cứ quan trọng điều tra viên bỏ ngoài hồ sơ. Đây chính là dấu hiệu của việc làm sai lệch hồ sơ vụ án chưa được xem xét làm rõ. Khi kiểm sát viên lấy lời khai, bị can Long khai, người giết cháu Yến là G. Tuy nhiên, người này chưa được cơ quan điều tra xác minh.
Trả lời yêu cầu của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao, cơ quan điều tra cho rằng, ngày 9- 11- 2009, cơ quan điều tra đã có quyết định trưng cầu giám định tâm thần đối với bị can Long. Trung tâm Giám định pháp y tâm thần tỉnh Bắc Giang kết luận, Long không bị rối loạn tâm thần ở thời điểm trước trong và sau khi gây án. Long hoàn toàn nhận thức được hành vì của mình.
Đối với việc cho bác ruột của nạn nhân vào gặp bị can Long, cơ quan điều tra cho rằng, sau khi Long khai nhận hành vi phạm tội với cháu Yến, ngày 5- 11- 2005, bị can Long xin được viết thư cho vợ và người nhà cháu Yến để xin lỗi mọi người và dặn mọi người ở nhà bình tĩnh không để xảy ra mâu thuẫn, thù tức.
Ngày 6- 11- 2005, cơ quan điều tra mời ông Nguyễn Đình Báu đến làm việc tại trụ sở và chuyển bức thư do Long gửi. Sau đó, cơ quan điều tra trích xuất Long ra phòng làm việc của cơ quan điều tra để gặp ông Báu. Hai bên đã thỏa thuận vụ việc để cơ quan pháp luật giải quyết, không gây mâu thuẫn giữa hai gia đình. Cơ quan điều tra cho rằng, buổi làm việc tại phòng làm việc của cơ quan điều tra không có việc cơ quan điều tra đưa ông Báu vào buồng giam cùng bị can Long như quyết định Giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao nêu. Về người tên G, theo lời khai của bị can Long, cơ quan điều tra đã xác định được được địa chỉ cư trú và xác định, G không liên quan đến vụ án.
Kết luận điều tra bổ sung của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Giang cũng trả lời một số nội dung về động tác của hành vi làm tổn thương bộ phận sinh dục của nạn nhân, một số dấu vết trên tử thi…
Theo cơ quan điều tra, căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án có cơ sở kết luận bị can Hàn Đức Long phạm tội. Cơ quan điều tra đề nghị Viện KSND tỉnh Bắc Giang tiếp tục truy tố bị can Hàn Đức Long về hai tội giết người và hiếp dâm trẻ em.
