Thực hiện “5 hóa” trong phát triển hạ tầng giao thông

Sáng 5/3, Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải (Ban Chỉ đạo) đã họp phiên thứ 24, trực tuyến với 24 tỉnh, thành phố.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông, đóng góp thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Thực hiện “5 hóa” trong phát triển hạ tầng giao thông

Theo Ban Chỉ đạo, tại Phiên họp thứ 23, Thủ tướng Chính phủ-Trưởng Ban Chỉ đạo đã giao 28 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương.

Các bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực, tích cực triển khai, đặc biệt tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành các dự án đã thông xe kỹ thuật và các hạng mục còn lại như đường gom, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí, kiểm soát tải trọng xe, ITS... của các dự án đường bộ cao tốc; Dự án Cảng hàng không Quốc tế Long Thành giai đoạn 1; các dự án phục vụ APEC tại Phú Quốc… Đến nay, đã hoàn thành 3 nhiệm vụ đúng thời hạn yêu cầu; đang tích cực triển khai 22 nhiệm vụ; 3 nhiệm vụ chưa hoàn thành.

Trong số đó, đã hoàn thành các thủ tục liên quan để phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Sân bay Gia Bình phục vụ APEC; hoàn thành hơn 214km cao tốc Quảng Ngãi-Hoài Nhơn đến phía Nam hầm Cù Mông; hoàn thành hệ thống giao thông thông minh và hệ thống thu phí để tổ chức thu phí tại các dự án thuộc cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020.

Các cơ quan đang tích cực triển khai các nhiệm vụ là công việc chỉ đạo, điều hành thường xuyên và các nhiệm vụ chưa đến thời hạn; vẫn còn 2 nhiệm vụ liên quan đến phê duyệt chủ trương đầu tư và công tác giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Thẳng thắn chỉ rõ một số dự án chưa có sự tăng tốc, bứt phá, có nguy cơ chậm hoàn thành theo tiến độ yêu cầu như các dự án: Tuyên Quang-Hà Giang, Dự án thành phần 1 Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh..., Ban Chỉ đạo cho biết hiện nay, các bộ, ngành, địa phương đã phối hợp, hoàn thiện, trình dự thảo Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết của Quốc hội đối với Dự án Vinh-Thanh Thủy, tỉnh Nghệ An; đề xuất chủ trương đầu tư dự án cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu và Bắc Kạn-Cao Bằng.

Tại phiên họp, các địa phương báo cáo về kết quả thực hiện trong công tác giải phóng mặt bằng, cung cấp vật liệu, tổ chức thi công các dự án đường bộ cao tốc như: dự án Tuyên Quang-Hà Giang, Hữu Nghị-Chi Lăng, Đồng Đăng-Trà Lĩnh, Cao Lãnh-An Hữu, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh, Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng… Đồng thời rà soát, nhằm thúc đẩy Dự án Cảng hàng không Quốc tế Long Thành để kịp đưa vào khai thác chính thức.

Các đại biểu cho rằng khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn; một số dự án còn gặp khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục, pháp lý và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Các địa phương, chủ đầu tư đề xuất cấp bổ sung vốn cho các dự án; đầu tư mở rộng các tuyến cao tốc theo tiêu chuẩn và các nút giao, điểm kết nối với tuyến cao tốc mới được đầu tư để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án.

Kết luận phiên họp, quán triệt tinh thần “5 hóa”: “xanh hóa, số hóa, thông minh hóa quản trị, tối ưu hóa nguồn lực và hiệu quả, hài hòa hóa lợi ích” trong phát triển hạ tầng giao thông, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu phải quyết tâm, nỗ lực cao nhất để hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2026, theo Nghị quyết của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, với mức tăng trưởng 2 con số, trong đó có đóng góp của lĩnh vực phát triển hạ tầng.

Các bộ, ngành, địa phương, ban quản lý dự án, chủ đầu tư, nhà thầu tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm trong triển khai các dự án đầu tư, bảo đảm nhanh chóng, tuân thủ đúng, đủ quy trình, thủ tục, quy định pháp luật… tuyệt đối không để xảy ra sai phạm, tham nhũng, thất thoát, lãng phí tài sản công; kịp thời tháo gỡ mọi khó khăn, rào cản về thể chế, chính sách, cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà.

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phù hợp với Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, với tầm nhìn dài hạn, nghĩ sâu làm lớn, nhìn xa trông rộng, tiến xa ra biển lớn, tiến sâu vào lòng đất, bay cao trong vũ trụ; chủ động rà soát, bổ sung các nút giao, điểm kết nối với tuyến cao tốc mới được đầu tư để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án; chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh, trong đó lưu ý phải gắn quy hoạch không gian phát triển mới dọc các tuyến cao tốc.

Các bộ, ngành, địa phương, tiếp tục phát huy những thành tựu đạt được, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức; trên tinh thần "đã cố gắng thì cố gắng hơn nữa; đã đoàn kết thì đoàn kết hơn nữa; đã quyết tâm thì quyết tâm cao hơn nữa; đã hiệu quả thì hiệu quả hơn nữa; đã phối hợp chặt chẽ rồi, chặt chẽ hơn nữa."

Lưu ý các bộ, ngành, địa phương chủ động chỉ đạo rà soát, kiểm tra đơn giá, định mức, tổng mức đầu tư, quy trình, thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu bảo đảm đúng quy định để phòng ngừa sai sót, không để xảy ra sai phạm, tham nhũng, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tiếp tục huy động hệ thống chính trị trong triển khai đầu tư hạ tầng giao thông, nhất là công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư; bảo đảm nơi ở sau tốt hơn nơi ở cũ…

Yêu cầu huy động tổng lực các lực lượng như quân đội, công an, thanh niên, phụ nữ… tham gia các phần việc phù hợp, thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông, Thủ tướng chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu, các đơn vị tư vấn, công nhân trên công trường với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió," làm việc "3 ca, 4 kíp," "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương," “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm,” "làm ngày, làm đêm, làm thêm ngày nghỉ," “thần tốc thần tốc hơn nữa, táo bạo táo bạo hơn nữa,” “nhanh, bền vững, an toàn, không sai sót, không tham nhũng tiêu cực, lãng phí.”

Rà soát quy hoạch, tối ưu hóa không gian phát triển mới

Về các dự án chuẩn bị đầu tư, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thành phố Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh đẩy nhanh tiến độ phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường nối sân bay Gia Bình để sớm triển khai thi công, hoàn thành đưa vào khai thác phục vụ APEC.

Các tỉnh Cao Bằng, Phú Thọ chủ động phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để bố trí nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, sớm phê duyệt chủ trương đầu tư đối với dự án đường bộ cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu, Bắc Kạn-Cao Bằng.

TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Phú Thọ, Nghệ An, Gia Lai, Tây Ninh, đẩy nhanh tiến độ lập, phê duyệt BCNCKT dự án Vinh-Thanh Thủy, Dự án thành phần 2 Quy Nhơn-Pleiku, Đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, Hòa Lạc-Hòa Bình để khởi công dịp 19/5/2026. TP Hồ Chí Minh khẩn trương hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư Dự án thành phần 1 Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài, hoàn thành trong tháng 4/2026.

Về công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các tỉnh Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai tập trung triển khai, hoàn thành giải phóng mặt bằng phần còn lại tại các dự án Hòa Bình-Mộc Châu, Ninh Bình-Hải Phòng, Chợ Mới-Bắc Kạn, dự án Dầu Giây-Tân Phú, TP Hồ Chí Minh-Long Thành đáp ứng tiến độ thi công.

TP Hồ Chí Minh, thành phố Cần Thơ và các tỉnh Bắc Ninh, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, An Giang, Cà Mau cần nỗ lực, quyết tâm trong chỉ đạo, điều hành để bàn giao toàn bộ phần mặt bằng còn lại của các dự án Tuyên Quang-Hà Giang, Dự án thành phần 2, 3 Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Hữu Nghị-Chi Lăng, Bến Lức-Long Thành, Dự án thành phần 3 đường Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, trạm dừng nghỉ dự án Vĩnh Hảo-Phan Thiết, hệ thống ITS dự án Cần Thơ-Hậu Giang, Hậu Giang-Cà Mau, Quảng Ngãi-Hoài Nhơn, Quy Nhơn-Chí Thạnh và đường Hồ Chí Minh trước ngày 15/3/2026.

Chỉ đạo về việc cung cấp vật liệu xây dựng, Thủ tướng Chính phủ giao TP Hà Nội và các tỉnh Bắc Ninh, Tuyên Quang, Phú Thọ, Hưng Yên, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long cấp phép nâng công suất mỏ, điều phối hợp lý nguồn vật liệu xây dựng đáp ứng tiến độ thi công dự án Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Ninh Bình-Hải Phòng và Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng, Cần Thơ-Cà Mau, hoàn thành trong tháng 4/2026.

Để thúc đẩy tiến độ thi công các dự án, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Cần Thơ, An Giang, Đồng Nai, Tây Ninh quyết liệt chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu huy động tối đa nguồn lực, khắc phục điều kiện thời tiết, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thành dự án Tuyên Quang-Hà Giang, Hữu Nghị-Chi Lăng, Đồng Đăng-Trà Lĩnh, Cao Lãnh-An Hữu, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh, Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng, hoàn thành trong tháng 4/2026.

TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và các tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình, Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Nai, An Giang chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng kế hoạch triển khai; chủ động xác định nguồn vật liệu xây dựng; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án Ninh Bình-Hải Phòng, Hòa Bình-Mộc Châu, Thành phố Hồ Chí Minh-Thủ Dầu Một-Chơn Thành, Gia Nghĩa-Chơn Thành, dự án thành phần 3 Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Quy Nhơn-Pleiku, Tân Phú-Bảo Lộc, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc bảo đảm chất lượng và tiến độ như đã cam kết.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu rà soát, bổ sung các nút giao, điểm kết nối với tuyến cao tốc mới được đầu tư để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án; chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh, trong đó lưu ý phải gắn quy hoạch không gian phát triển mới dọc các tuyến cao tốc, từ đó tái cơ cấu cây trồng, vật nuôi, sản xuất kinh doanh, khu kinh tế, khu công nghiệp để tận dụng tối đa lợi ích dự án mang lại.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chỉ đạo các chủ đầu tư, các nhà thầu tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thành các hạng mục còn lại của các dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông, hoàn thành trong tháng 3/2026; tiếp tục chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Chợ Mới-Bắc Kạn, Dự án thành phần 2 Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận bảo đảm tiến độ yêu cầu.

Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với Ủy ban Nhân dân các tỉnh xây dựng phương án đầu tư hoàn thiện các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/02/2026; tiếp tục tăng cường theo dõi việc triển khai các dự án do địa phương làm cơ quan chủ quản, kịp thời tham mưu Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo điều hành, đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Quán triệt nguyên tắc bố trí vốn cho phát triển hạ tầng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng, các địa phương thống nhất việc hỗ trợ nguồn vốn ngân sách Nhà nước cho các dự án đang chuẩn bị đầu tư như các dự án cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu, Bắc Kạn-Cao Bằng, Cam Lộ-Lao Bảo và tuyến đường bộ cao tốc từ Cảng Mỹ Thủy đến Cửa khẩu Lalay; hoàn thành trong tháng 3/2026.

Bộ Tài chính phải chỉ đạo Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc (VEC) đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Bến Lức-Long Thành, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành, bảo đảm khai thác đồng bộ cùng Cảng hàng không Long Thành; chỉ đạo Tổng Công ty cảng hàng không (ACV) và các cơ quan, đơn vị liên quan tháo gỡ khó khăn, vướng mắc bảo đảm duy trì hoạt động bình thường của ACV; đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, bảo đảm hoàn thành công tác xây dựng trong tháng 9/2026 để tổ chức khai thác thương mại trong quý 3/2026 như chỉ đạo của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp ngày 26/11/2026.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc về việc xác định giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán dự án BT bằng quỹ đất của dự án đường nối sân bay Gia Bình, hoàn thành trước ngày 15/3/2026.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng trong quá trình xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc tại dự án Cảng hàng không Long Thành như chỉ đạo của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp ngày 26/2/2026. Chỉ đạo Cục Cảnh sát giao thông phối hợp, hỗ trợ Bộ Xây dựng, các địa phương, các chủ đầu tư, nhà thầu trong quá trình bàn giao, đưa các dự án đã hoàn thành, thông xe kỹ thuật vào vận hành khai thác.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho việc di dời di tích trong phạm vi thực hiện dự án đường nối sân bay Gia Bình. Bộ Quốc phòng tiếp tục chỉ đạo các đơn vị liên quan triển khai các dự án cao tốc Cà Mau-Cái Nước, Cái Nước-Đất Mũi, tuyến giao thông ra đảo Hòn Khoai và dự án Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai bám sát tiến độ đề ra.