Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta, Thành cổ Quảng Trị đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son vàng lịch sử chói lọi, bằng cuộc chiến đấu anh dũng, kiên cường bảo vệ Thành cổ và thị xã Quảng Trị trong suốt 81 ngày đêm lịch sử (năm 1972) của quân và dân ta. Trong 81 ngày đêm khốc liệt ấy, hàng ngàn chiến sỹ giải phóng quân trên khắp cả nước và nhân dân Quảng Trị đã chiến đấu, anh dũng hy sinh và nằm lại vĩnh viễn trên mảnh đất này, máu của các anh đã hòa vào lòng đất, cho độc lập dân tộc được nở hoa.
Nghĩa trang Đường Chín là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hơn 1 vạn liệt sỹ. Những người làm báo CAND chúng tôi kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các anh hùng liệt sỹ, thành kính dâng lên những nén hương, những đóa hoa tươi thắm để tỏ lòng biết ơn sự hy sinh xương máu của các anh. Bước những bước chậm rãi, tay xách nách mang nào hoa, nào quả tiến vào đài tưởng niệm, cụ Hồ Thị Kiếm (82 tuổi) ở khu chợ huyện, thị trấn Vĩnh Linh đến thắp hương cho người chồng liệt sỹ, hy sinh năm 1968 ở chiến trường Quảng Trị. Là việc làm thường xuyên vào những dịp lễ, Tết nhưng lần nào đến đây cụ cũng không cầm được nước mắt. Nỗi mất mát sau bao nhiêu năm dù đã nguôi ngoai phần nào nhưng lại sống dậy mỗi lần cụ đặt chân đến đây: “Bây giờ cụ không còn sức nữa, chứ ngày trẻ cụ lần lượt đi thắp hương cho từng ngôi mộ, cụ muốn cầu nguyện cho anh linh các anh hùng, liệt sỹ được thanh thản nơi chín suối…”, cụ Kiếm tâm sự.
Tháng 7, những hạt mưa cứ lất phất bay và ngày một dày hơn nhưng không làm cho cảnh quan của những nghĩa trang mất đi vẻ nghiêm trang, sạch đẹp. Bởi lẽ, để chuẩn bị cho dịp kỷ niệm 66 năm Ngày Thương binh, Liệt sỹ trọng đại này, trong hai ngày 25 và 26/7, hơn 2.000 đoàn viên, thanh niên trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã tình nguyện đến chăm sóc, dọn dẹp từng ngôi mộ. Tỉnh Quảng Trị chỉ rộng hơn 4.700km2 nhưng có tới 72 nghĩa trang, và là nơi an nghỉ của hơn 60.000 liệt sỹ. Vệ sinh, dọn dẹp các khu nghĩa trang là hoạt động có ý nghĩa của tuổi trẻ tỉnh Quảng Trị từ nhiều năm nay, đã được Trung ương Đoàn nhân rộng ra toàn quốc.
Nghĩa trang Trường Sơn là nơi an nghỉ của hơn 10.000 anh hùng, liệt sỹ. Suốt 16 năm bền bỉ và anh dũng chiến đấu, bộ đội Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh làm nên chiến công chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta, thực hiện thắng lợi chi viện của hậu phương lớn miền Bắc XHCN cho tiền tuyến lớn miền Nam, đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước. Trong cuộc kháng chiến vĩ đại ấy đã có biết bao bộ đội, chiến sỹ, thanh niên xung phong (TNXP), dân công hỏa tuyến đã anh dũng hy sinh, làm nên dáng đứng Việt Nam, dáng đứng Trường Sơn kiên trung tạc vào thế kỷ.
Từ 6h sáng, hàng nghìn đoàn viên thanh niên (ĐVTN), trong đó có ĐVTN Công an tỉnh Quảng Trị, đã có mặt tại các nghĩa trang, đánh rêu mốc trên từng khu mộ, sơn sửa lại tường rào, cắt cỏ, quét vôi… Để rồi đúng 18h ngày 26/7, tất cả các khu mộ đều được lên nến, tạo nên một không gian lung linh, gần gũi, ấm áp. Hàng nghìn ngọn nến được thắp sáng cùng lúc, tạo thành hàng nghìn điểm sáng theo hàng, đều tăm tắp, tỏa bóng dịu nhẹ lên từng ngôi mộ, sưởi ấm anh linh các anh hùng liệt sỹ nơi nghĩa trang thường ngày vốn vắng vẻ, hiu quạnh này…
Thiếu tá Mai Anh Tú, Bí thư Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, hoạt động thắp nến tri ân mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh, Liệt sỹ nhằm khơi dậy, phát huy tinh thần uống nước nhớ nguồn, tưởng nhớ các anh hùng liệt sỹ trong ĐVTN, có tác dụng giáo dục mỗi ĐVTN ý thức hơn về những hy sinh, chiến công của những người đi trước, tiếp bước cha anh, ra sức học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tối 26/7, Đoàn công tác của Báo CAND đã tham dự lễ “Thắp nến tri ân” các anh hùng liệt sỹ và chương trình sinh hoạt truyền thống “Trường Sơn ký ức tuổi xuân” do Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên tỉnh Quảng Trị và Công đoàn Tổng Công ty Bia Sài Gòn tổ chức.
Trong không khí thiêng liêng nhưng ấm áp tình người, giữa những khu mộ đều đẹp, san sát, những người làm báo CAND thật vinh dự, tự hào được tham dự buổi sinh hoạt truyền thống của các ĐVTN tại các khu mộ anh hùng, liệt sỹ có tên và cả vô danh. Trong ánh nến lung linh từ hơn 10 nghìn ngôi mộ, chúng tôi được sống trong không khí hào hùng của một thời khói lửa, được ngồi gẩy đàn ghita và cất cao những ca khúc cách mạng, ca khúc ngợi ca người lính, và về con đường Trường Sơn khói lửa một thời… Từ “Đêm Trường Sơn nhớ Bác”, “Bài ca Trường Sơn”, “Tấm áo chiến sỹ mẹ vá năm xưa”, “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây” cho đến “Hành khúc ngày và đêm”, “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”… đều là khúc ân tình sâu nặng bằng thơ, bằng nhạc, là lời tự sự, tri ân tự đáy lòng. Những lời ca tiếng hát cứ cất cao, vang xa, vừa sưởi ấm, vừa là khúc hát ru dành cho anh linh các anh hùng, liệt sỹ, để đưa các anh, các chị về với quê mẹ, quê cha, với những câu hò, điệu lý quê hương, về tình đồng chí đồng đội, về tình cảm sắt son hậu phương – tiền tuyến…
Đồng chí Trần Quang Huy, Bí thư Chi đoàn Báo CAND cho biết, mỗi một ngọn nến, mỗi một nén hương và những khúc ca như nhắc nhớ chúng tôi về một thời tuổi trẻ hào hùng và những ước mơ thanh xuân của các anh, các chị.
Rời Nghĩa trang Trường Sơn lúc 22h, khi hơn 10.000 ngọn nến vẫn lung linh thắp sáng trên từng ngôi mộ, sưởi ấm linh hồn các liệt sỹ đã ngã xuống, hy sinh anh dũng vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, những người làm báo CAND chúng tôi trào dâng một cảm xúc khó tả, có cả sự xúc động, cả niềm tự hào và tấm lòng biết ơn, tri ân các anh hùng, liệt sĩ
