Ngày 2/10, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Bộ Công an đã phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Hoàn thiện chính sách pháp luật về quản lý, thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam trong kỷ nguyên mới đảm bảo kết hợp chặt chẽ giữa an ninh với kinh tế, xã hội, đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”.
Thượng tướng, TS Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an và đồng chí Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Tài chính đồng chủ trì hội thảo.
Cùng dự hội thảo có lãnh đạo các bộ, ban ngành trung ương; lãnh đạo các cục, đơn vị chức năng của Bộ Công an, Công an các địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài lực lượng CAND...
Đề dẫn hội thảo, Trung tướng, PGS.TS Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện ANND khẳng định: Sau gần 40 đất nước đổi mới và mở cửa, khu vực kinh tế có vốn FDI đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đầu tư nước ngoài không chỉ bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế mà còn góp phần hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo việc làm, đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, kết quả thu hút FDI không chỉ được mô tả bằng số dự án, số vốn đăng ký, vốn thực hiện, doanh thu, kim ngạch xuất khẩu và số lao động mà còn phải hướng tới mục tiêu cao hơn: Dòng vốn FDI tạo ra bao nhiêu giá trị ròng cho nền kinh tế trong nước. Đó là yêu cầu về chuyển giao tri thức, đào tạo lao động, hình thành đội ngũ quản lý và kỹ sư, phát triển nhà cung cấp, chuyển giao và làm chủ công nghệ, phát triển doanh nghiệp nội địa, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị, tăng khả năng chống chịu và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Đây cũng chính là yêu cầu phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh, “Tăng trưởng phải dựa chủ yếu vào năng suất, chất lượng, hiệu quả, đổi mới sáng tạo, giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ”. Trên tinh thần đó, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn FDI tiếp tục đặt ra nhiệm vụ trọng tâm hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh nhằm quản lý, thu hút vốn FDI tại Việt Nam trong kỷ nguyên mới bảo đảm kết hợp chặt chẽ giữa an ninh với kinh tế - xã hội, đối ngoại…
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đánh giá cao Bộ Công an, Bộ Tài chính đã phối hợp tổ chức hội thảo hôm nay. Hội thảo đã quy tụ không chỉ các chuyên gia kinh tế, tài chính mà còn các chuyên gia về an ninh kinh tế nhằm tìm giải pháp giải quyết hài hòa bộ ba mục tiêu an ninh, kinh tế, đối ngoại trong quản lý, thu hút vốn đầu tư FDI hiện nay.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương kỳ vọng hội thảo không chỉ dừng lại ở việc nhận diện những vấn đề đang đặt ra mà quan trọng hơn là đề xuất được những quan điểm, giải pháp và công cụ chính sách cụ thể, khả thi, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về đầu tư nước ngoài theo hướng vừa tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, vừa đảm bảo lợi ích quốc gia, dân tộc, an ninh kinh tế và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một khuôn khổ thu hút vốn FDI thế hệ mới, trong đó, Việt Nam không chỉ là nơi tiếp nhận vốn mà phải từng bước trở thành một mắt xích có giá trị cao trong chuỗi sản xuất, công nghệ và đổi mới sáng tạo…
Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế, tài chính đã nêu bật những đóng góp của dòng vốn FDI đối với sự phát triển của kinh tế Việt Nam, đặc biệt là nâng năng lực xuất khẩu và vị thế thị trường. Mặc dù vậy, TS Nguyễn Như Quỳnh cũng lưu ý, xuất khẩu lớn trên thực tế chưa đồng nghĩa với tự chủ cao, đồng thời đặt ra những rủi ro cần xử lý như xuất khẩu bị phụ thuộc vào FDI, tính tập trung vào thị trường xuất khẩu của FDI cao và phần giá trị giữ lại trong nước còn thấp; giá trị gia tăng nội địa và đổi mới công nghệ đang là điểm nghẽn. Từ thực tiễn trên, TS Nguyễn Như Quỳnh gợi mở một số định hướng chính sách từ thu hút vốn FDI sang phát huy hiệu quả sử dụng vốn FDI như: Chọn FDI theo chất lượng; phát triển nhà cung ứng; gắn ưu đãi với cam kết; mở rộng thị trường và xanh hóa chuỗi sản xuất...
Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Hoa Cương nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới tư duy trong thu hút vốn FDI theo hướng không chạy theo quy mô mà là lựa chọn chiến lược để củng cố năng lực nội sinh; Nhà nước chuyển từ “người mở cửa” thụ động sang “người định hướng” thị trường.
Phó Vụ trưởng Vụ Ngoại giao Kinh tế Phạm Thái Phương cũng đã nêu rõ tầm quan trọng của việc phát huy vai trò của đối ngoại và ngoại giao kinh tế trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về thu hút FDI chất lượng cao trong kỷ nguyên mới.
Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Bùi Thu Thủy thì nhấn mạnh bối cảnh hiện nay đòi hỏi tư duy đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về chính sách thu hút vốn FDI vào Việt Nam. Trong đó, cần chuyển từ thu hút đầu tư nước ngoài sang phát triển kinh tế có vốn FDI; chuyển từ phát triển FDI đơn lẻ sang phát triển đồng bộ hệ sinh thái các dòng vốn quốc tế; chuyển từ quản lý đầu tư sang kiến tạo môi trường đầu tư và phát triển; từ ưu đãi đầu tư sang ưu đãi theo kết quả; từ cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương sang điều phối phát triển ở tầm quốc gia…
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an cho rằng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu cần được xem là cấu phần xuyên suốt của quản trị đầu tư nước ngoài chứ không chỉ là yêu cầu kỹ thuật về an ninh mạng. Nếu như cách tiếp cận cũ xem bảo vệ hệ thống là yêu cầu kỹ thuật của bộ phận công nghệ thông tin thì cách tiếp cận mới là quản trị rủi ro thông tin trong toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư nước ngoài. Đây cũng là nền tảng của môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và bền vững…
TS Nguyễn Lê Huy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hưng Yên đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của địa phương trong việc thu hút vốn đầu tư FDI. Theo đó, Hưng Yên đã và đang đổi mới tư duy thu hút FDI theo hướng kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại, thu hút FDI theo chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Từ thực tiễn địa phương, lãnh đạo Công an tỉnh Tây Ninh cũng đề xuất hoàn thiện các quy định của pháp luật về thu hút vốn FDI, thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an và Quân đội trong sàng lọc, thẩm định và giám sát an ninh đầu tư, nhất là các địa bàn biên giới, khu vực phòng thủ và các không gian chiến lược; bổ sung cơ chế hậu kiểm an ninh theo vòng đời dự án…
Phát biểu tổng kết hội thảo, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo cũng như các tham luận có chất lượng đăng trong kỷ yếu hội thảo. Trong đó, các ý kiến đều khẳng định, thời gian qua, các ngành, các cấp đã chủ động rà soát, tham mưu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về quản lý, thu hút FDI theo hướng chuyển từ tư duy thu hút vốn sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia. Thông qua đó, đã góp phần nâng cao hiệu quả thu hút FDI trên các lĩnh vực, địa bàn và góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu…
Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, trên cơ sở nhận diện các nguy cơ, thách thức, rủi ro chiến lược đối với an ninh quốc gia trong hoạt động đầu tư nước ngoài, các ý kiến cũng đã tập trung kiến nghị các giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách, pháp luật về quản lý, thu hút vốn FDI trong thời gian tới nhằm bảo đảm quán triệt quan điểm: “Phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh của nền kinh tế, mở rộng mạng lưới thị trường, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng toàn cầu; góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế” đã được nêu bật tại Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.
Để góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật và ứng dụng kết quả hội thảo trong thực tiễn quản lý, thu hút vốn FDI tại Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đề nghị cơ quan chủ trì hội thảo khẩn trương tổng hợp kết quả hội thảo, nhất là những vấn đề còn vướng mắc, bất cập trong quản lý, thu hút vốn FDI và những kiến nghị, định hướng hoàn thiện chính sách, pháp luật trong thời gian tới, báo cáo lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Tài chính để trao đổi với các bộ, ngành có liên quan, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các quy định của pháp luật. Trên cơ sở đó, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho quản lý, thu hút vốn FDI gắn với giữ vững tự chủ chiến lược, nâng cao năng lực phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
