TAND Tối cao vừa có quyết định giám đốc thẩm đối với tranh chấp về thay đổi quyền trực tiếp nuôi con giữa nguyên đơn bà Đỗ Thị Kim Huê (ca sĩ - diễn viên Nhật Kim Anh, SN 1985, ngụ TP Hồ Chí Minh) và ông Ngô Nguyễn Phúc Bửu Lộc (SN 1987, ngụ TP Cần Thơ).
TAND Tối cao chấp nhận kháng nghị giám đốc thẩm của Chánh án đối với quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh. TAND Tối cao hủy quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh, giữ nguyên bản án hôn nhân và gia đình phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ và giao hồ sơ vụ án cho TAND quận Ninh Kiều, xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND Tối cao nhận định bà Huê và ông Lộc ly hôn theo bản án phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ. Theo bản án này, bà Huê tự nguyện giao con chung là cháu N.B.L. (sinh ngày 20/9/2015) cho ông Lộc trực tiếp nuôi dưỡng. Do đó, cháu L. ở với cha (ông Lộc) và ông bà nội tại Cần Thơ. Bà Huê sống tại TP Hồ Chí Minh và đi về để thăm con. Ngày 16/7/2019, bà Huê có đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con vì cho rằng ông Lộc và gia đình ông ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giáo dục con chung.
Căn cứ vào tài liệu trong hồ sơ vụ án và thừa nhận của các đương sự, ông Lộc và bà Huê không có sự thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con. Thời điểm hiện tại, cháu L. chưa đủ 7 tuổi nên không đặt vấn đề xem xét nguyện vọng của cháu.
Theo quy định, bà Huê có yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con nên có nghĩa vụ chứng minh người đang trực tiếp nuôi con là ông Lộc không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con để đề nghị tòa thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Tuy nhiên, tòa sơ thẩm đã không làm rõ, cũng không yêu cầu bà Huê chứng minh ông Lộc không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Cấp sơ thẩm không xác minh điều kiện hoàn cảnh gia đình, công việc và thu nhập của ông Lộc, việc chăm sóc giáo dục con có đảm bảo phát triển bình thường không mà cho rằng bà Huê chứng minh được việc bà có đủ điều kiện nuôi con về kinh tế, như có chỗ ở ổn định, có thu nhập cao để quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con chung là chưa xem xét đầy đủ, toàn diện các vấn đề của vụ án.
Cấp sơ thẩm chưa đủ căn cứ chứng minh là có đủ điều kiện để thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật. Do đó, cấp phúc thẩm quyết định hủy bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm để xét xử sơ thẩm lại là có cơ sở.
Theo TAND Tối cao, quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh cho rằng cấp sơ thẩm đã thu thập đầy đủ, rõ ràng, có đủ căn cứ để làm rõ các tình tiết trong vụ án là không đúng.
Bởi lẽ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án chỉ có lời khai của ông Lộc tại biên bản làm việc ngày 5/3/2020 thể hiện thu nhập hàng tháng trên giấy tờ của ông Lộc là hơn 9.000.000 đồng/tháng. Quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh còn cho rằng “bản thân ông Lộc cũng thường xuyên đi công việc xa nhà, đi nước ngoài để cháu Long ở nhà cho ông bà nội cháu chăm sóc”.
Hồ sơ vụ án có 2 văn bản trả lời của Cục quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an) thể hiện ông Lộc xuất nhập cảnh 5 lần, lần gần nhất nhập cảnh ngày 14/10/2018. Bà Huê xuất nhập cảnh 44 lần, lần gần nhất nhập cảnh ngày 9/10/2019. Ngoài ra không có tài liệu cụ thể nào thể hiện công việc, thu nhập và tài sản của ông Lộc cũng như tài liệu, chứng cứ chứng minh không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng, trông nom, chăm sóc và giáo dục con.
Do đó, quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh hủy bản án phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ và giữ nguyên bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm ngày 23/3/2020 của TAND quận Ninh Kiều là chưa đủ căn cứ.
Theo đơn đề nghị giám đốc thẩm của ông Lộc, quá trình cung cấp chứng cứ cho cấp sơ thẩm, đã nộp đủ các chứng cứ chứng minh điều kiện kinh tế để nuôi dưỡng con như: 2 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông Lộc; giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổ phần Mêkong thể hiện ông Lộc sở hữu 860.000 cổ phần phổ thông; báo cáo tài chính và giá trị hàng tồn kho của Công ty cổ phần Mêkong; 2 hợp đồng thuê ôtô thể hiện ông Lộc là chủ sở hữu xe; hợp đồng bảo hiểm do ông Lộc là người mua và con trai là người thụ hưởng.
Tuy nhiên hồ sơ vụ án không có các tài liệu thể hiện thu nhập và tài sản của ông Lộc. Theo TAND Tối cao, cấp sơ thẩm khi thụ lý giải quyết lại vụ án phải thu thập, xác minh đầy đủ các tài liệu, chứng cứ để xác định sự thật. Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ thu thập được, tòa phải xem xét, đánh giá khách quan, toàn diện và quyết định giao con cho bên nào trực tiếp nuôi phải vì quyền, lợi ích mọi mặt của cháu bé.
Tòa Tối cao kháng nghị vụ Nhật Kim Anh tranh chấp quyền nuôi con 
Tòa phúc thẩm hủy bản án vụ Nhật Kim Anh giành quyền nuôi con 
