'Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội": Vinh danh nghiên cứu công phu và toàn diện về sự 'thay da đổi thịt' của Thủ đô

Vượt qua hai đề cử là Cuốn sách “Chuyến thăm Hà Nội” và bộ phim làm mưa gió một thời “Đào, Phở và Piano”, cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)” của tác giả Đào Thị Diến, đã được vinh danh là "Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội", tại lễ trao giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội" 2024, diễn ra chiều 8/10, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)” của tác giả Đào Thị Diến, do NXB Hà Nội và Nhã Nam xuất bản năm 2024, là một nghiên cứu công phu và toàn diện về sự “thay da đổi thịt” của Hà Nội trong quá trình trở thành một thành phố hiện đại kiểu phương Tây, trở thành thủ phủ của Liên bang Đông Dương thuộc Pháp vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Với hơn 30 năm công tác tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, nhà nghiên cứu Đào Thị Diến có cơ hội tiếp cận những tài liệu quý giá từ các phông lưu trữ tiếng Việt lẫn tiếng Pháp, từ đó đem đến một nét độc đáo trong cách tiếp cận lịch sử Hà Nội ở cuốn sách này. Đó là, lịch sử được soi chiếu qua lăng kính tài liệu lưu trữ.

'Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội
Cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)”.

"Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)" là tập hợp 40 bài viết hoàn toàn dựa trên tài liệu về Hà Nội của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I. Nó có những đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu lịch sử Hà Nội thời cận đại, đặc biệt là những tài liệu về mặt xây dựng và quản lý đô thị cũng như bảo vệ các di sản văn hóa của Hà Nội.

Những tài liệu được sử dụng trong cuốn sách này có thể giúp các cơ quan chức năng rà soát, thể chế hóa các quy định của Nhà nước nhằm tạo ra một hành lang pháp lý để đảm bảo quản lý đô thị phát triển theo đúng quy hoạch và có thể đóng góp hiệu quả vào việc nghiên cứu và phổ biến văn hóa của Thủ đô.

Nhà sử học Dương Trung Quốc, thành viên Hội đồng giám khảo, nhận định: “Cuốn sách này tập hợp những bài viết đã được công bố trên nhiều diễn đàn (kỷ yếu hội thảo, tạp chí, web của các trung tâm lưu trữ…) liên quan đến lịch sử Hà Nội thời cận đại và đề cập tới nhiều lĩnh vực rất cụ thể. Cũng chính vì vậy, nó có những đóng góp rất thiết thực vào việc nhận thức lịch sử Hà Nội, bổ sung và sửa được không ít những sai sót của giới sử học nói chung. Tôi đánh giá rất cao điểm này và đó cũng là lợi thế của người làm trong ngành lưu trữ. Các bài viết tuân thủ các quy định nghiêm ngặt trong công bố khoa học (xuất xứ, ghi chú, mục lục, sách dẫn, tài liệu tham khảo...)”.

Nhà nghiên cứu Đào Thị Diến, sinh năm 1953 tại Hà Nội là tác giả của các sách chuyên về Hà Nội đã xuất bản: Hà Nội qua tài liệu và tư liệu lưu trữ (1873-1954), 2 tập; Hệ thống văn bản pháp quy về xây dựng và quản lý Thành phố Hà Nội từ 1885 đến 1954. Bà còn tham gia biên soạn các sách: Từ điển đường phố Hà Nội; Biên niên lịch sử Thăng Long - Hà Nội; Khu phố Tây ở Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX qua tư liệu địa chính; Địa danh hành chính Thăng Long - Hà Nội (từ đầu thế kỷ XIX đến nay). Nói về Hà Nội, bà đinh ninh: “Nếu không có một tình yêu mãnh liệt với nơi chôn nhau cắt rốn của mình là Hà Nội, nếu không vì muốn lan tỏa những kiến thức về Hà Nội cho những người cùng có tình yêu Hà Nội như mình, làm sao tôi có thể vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành những cuốn sách về Hà Nội mà tôi đã từng viết…”.

PV

Các tin khác

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Thực hiện chủ trương của lãnh đạo Bộ Công an về đẩy mạnh đối ngoại văn hóa, Nhà hát Hồ Gươm đã tích cực quảng bá nghệ thuật Việt Nam, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác quốc tế tại Diễn đàn Nghệ thuật Biểu diễn Bắc Kinh 2026. Đây cũng là hoạt động nhiều ý nghĩa của lực lượng CAND trong hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026.

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Chương trình phim Peru – Colombia lần thứ II diễn ra từ ngày 17 đến 18/11 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội) giới thiệu hai tác phẩm điện ảnh tiêu biểu của Mỹ Latinh, đưa khán giả Việt Nam đến gần hơn với đời sống, văn hóa và con người Peru, Colombia.

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

Với sự tham gia của 16 tỉnh, thành phố, đông đảo chuyên gia, người làm điện ảnh trong nước và quốc tế, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” tạo không gian trao đổi tại Hải Phòng, mở rộng kết nối giữa các địa phương, tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, bối cảnh, nhu cầu phát triển điện ảnh, qua đó tăng khả năng liên kết và bổ trợ lẫn nhau.

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Từ ngày 18 đến 24/11 tới, TP Đà Nẵng tổ chức Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết dân tộc năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa văn hóa – Sức mạnh đại đoàn kết”. Hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm di sản được triển khai rộng khắp thành phố, tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng, đồng thời góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Ngày 17/11, Báo VnExpress và Công ty Cổ phần Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch – Travel Awards 2026. Đây là mùa đầu tiên của chương trình nhằm tìm kiếm, ghi nhận và tôn vinh những dấu ấn nổi bật trong sự phát triển của du lịch Việt Nam.

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An 2026 quy tụ 12 thành phố trong nước và quốc tế, với hơn 30 cụm đèn lồng nghệ thuật được chế tác từ những chất liệu độc đáo, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, nghệ thuật hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến với đô thị di sản.

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Từ diễu hành di sản, trình diễn nghệ thuật, giới thiệu làng nghề đến những trải nghiệm văn hóa ứng dụng công nghệ hiện đại, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 hứa hẹn tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, tiếp nối và lan tỏa trong nhịp sống đương đại.

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Tối 16/11, Tuần chiếu phim cách mạng trong CAND năm 2026 đã chính thức khai mạc tại trụ sở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Hà Nội, mở đầu cho chuỗi hoạt động của tuổi trẻ toàn lực lượng Công an nhân dân (CAND) hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam.

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.