'Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội": Vinh danh nghiên cứu công phu và toàn diện về sự 'thay da đổi thịt' của Thủ đô

Vượt qua hai đề cử là Cuốn sách “Chuyến thăm Hà Nội” và bộ phim làm mưa gió một thời “Đào, Phở và Piano”, cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)” của tác giả Đào Thị Diến, đã được vinh danh là "Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội", tại lễ trao giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội" 2024, diễn ra chiều 8/10, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)” của tác giả Đào Thị Diến, do NXB Hà Nội và Nhã Nam xuất bản năm 2024, là một nghiên cứu công phu và toàn diện về sự “thay da đổi thịt” của Hà Nội trong quá trình trở thành một thành phố hiện đại kiểu phương Tây, trở thành thủ phủ của Liên bang Đông Dương thuộc Pháp vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Với hơn 30 năm công tác tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, nhà nghiên cứu Đào Thị Diến có cơ hội tiếp cận những tài liệu quý giá từ các phông lưu trữ tiếng Việt lẫn tiếng Pháp, từ đó đem đến một nét độc đáo trong cách tiếp cận lịch sử Hà Nội ở cuốn sách này. Đó là, lịch sử được soi chiếu qua lăng kính tài liệu lưu trữ.

'Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội
Cuốn sách “Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)”.

"Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945)" là tập hợp 40 bài viết hoàn toàn dựa trên tài liệu về Hà Nội của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I. Nó có những đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu lịch sử Hà Nội thời cận đại, đặc biệt là những tài liệu về mặt xây dựng và quản lý đô thị cũng như bảo vệ các di sản văn hóa của Hà Nội.

Những tài liệu được sử dụng trong cuốn sách này có thể giúp các cơ quan chức năng rà soát, thể chế hóa các quy định của Nhà nước nhằm tạo ra một hành lang pháp lý để đảm bảo quản lý đô thị phát triển theo đúng quy hoạch và có thể đóng góp hiệu quả vào việc nghiên cứu và phổ biến văn hóa của Thủ đô.

Nhà sử học Dương Trung Quốc, thành viên Hội đồng giám khảo, nhận định: “Cuốn sách này tập hợp những bài viết đã được công bố trên nhiều diễn đàn (kỷ yếu hội thảo, tạp chí, web của các trung tâm lưu trữ…) liên quan đến lịch sử Hà Nội thời cận đại và đề cập tới nhiều lĩnh vực rất cụ thể. Cũng chính vì vậy, nó có những đóng góp rất thiết thực vào việc nhận thức lịch sử Hà Nội, bổ sung và sửa được không ít những sai sót của giới sử học nói chung. Tôi đánh giá rất cao điểm này và đó cũng là lợi thế của người làm trong ngành lưu trữ. Các bài viết tuân thủ các quy định nghiêm ngặt trong công bố khoa học (xuất xứ, ghi chú, mục lục, sách dẫn, tài liệu tham khảo...)”.

Nhà nghiên cứu Đào Thị Diến, sinh năm 1953 tại Hà Nội là tác giả của các sách chuyên về Hà Nội đã xuất bản: Hà Nội qua tài liệu và tư liệu lưu trữ (1873-1954), 2 tập; Hệ thống văn bản pháp quy về xây dựng và quản lý Thành phố Hà Nội từ 1885 đến 1954. Bà còn tham gia biên soạn các sách: Từ điển đường phố Hà Nội; Biên niên lịch sử Thăng Long - Hà Nội; Khu phố Tây ở Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX qua tư liệu địa chính; Địa danh hành chính Thăng Long - Hà Nội (từ đầu thế kỷ XIX đến nay). Nói về Hà Nội, bà đinh ninh: “Nếu không có một tình yêu mãnh liệt với nơi chôn nhau cắt rốn của mình là Hà Nội, nếu không vì muốn lan tỏa những kiến thức về Hà Nội cho những người cùng có tình yêu Hà Nội như mình, làm sao tôi có thể vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành những cuốn sách về Hà Nội mà tôi đã từng viết…”.

PV

Các tin khác

Nỗi lo người trẻ bị “xô lệch” do… nghiện phim ngắn AI

Nỗi lo người trẻ bị “xô lệch” do… nghiện phim ngắn AI

Một bộ phim ngắn không thể lập tức làm thay đổi một người. Nhưng nếu ngày này qua ngày khác, người trẻ liên tục bắt gặp những nhân vật chiến thắng nhờ tiền bạc, sắc đẹp, quyền lực hay một năng lực đặc biệt, trong khi lao động, học tập, lòng tử tế, trách nhiệm và sự kiên trì ít khi được kể một cách đủ hấp dẫn, thì một sự dịch chuyển trong thang giá trị có thể bắt đầu.

Những giọng ca vàng hội tụ trong 2 đêm nhạc của Khoa Thanh nhạc- Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam

Những thanh âm ngân mãi

Trong dòng chảy 70 năm xây dựng và phát triển của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Khoa Thanh nhạc luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng - là một trong những đơn vị đào tạo nòng cốt của Học viện và là cái nôi hàng đầu của nền Thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Lâm Đồng triển khai chuỗi hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026

Lâm Đồng triển khai chuỗi hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026

Hướng tới “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026, tỉnh Lâm Đồng sẽ tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch quy mô lớn, kéo dài từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 12. Các hoạt động không chỉ góp phần tôn vinh, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo điểm nhấn thu hút du khách, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Lâm Đồng.

Khi mạch nguồn truyền thống hòa dòng công nghệ số

Khi mạch nguồn truyền thống hòa dòng công nghệ số

Sau dấu mốc lịch sử được UNESCO vinh danh, Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu 2026 trở thành “phép thử” quan trọng cho một tư duy quản lý văn hóa mới. Không còn gói gọn trong các hoạt động thờ tự độc lập hay tư duy mùa vụ, vùng đất linh thiêng này đang chuyển mình mạnh mẽ, lấy công nghệ số và liên kết vùng làm đòn bẩy để đưa di sản ngàn năm thâm nhập sâu vào đời sống đương đại.

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.