Cảnh sát Trung Quốc bắn chết hai người đàn ông tình nghi
Cảnh sát Trung Quốc đã bắn chết hai người đàn ông bị tình nghi có tham gia vụ bạo lực ở khu vực Tân Cương vào chủ nhật 31/7 vừa rồi, hãng thông tấn Xinhua đưa tin. Hai người đàn ông tên Memtieli Tiliwaldi và Turson Hasan được tìm thấy đang ẩn nấp trong một cánh đồng ngô ở ngoại ô thành phố Kashgar. Sáu người đã bị sát hại trong một vụ tấn công vào một nhà hàng cùng hôm đó. Cảnh sát đã bắn hạ năm người tình nghi ngay hiện trường. Những người này đều được trang bị dao, tấn công vào cảnh sát và những người khác, khiến 6 người chết và 12 người bị thương.
Trước đó, hai người đàn ông cướp xe tải và lái vào đám đông đi đường. Chúng nhảy xuống xe, đâm người đi đường bằng dao khiến 8 người chết và 28 người khác bị thương. Dân chúng sau đó quay sang tấn công hai kẻ nói trên, làm một tên thiệt mạng. Tên còn lại đã bị bắt giữ. Một quan chức địa phương cho biết cả hai tên này đều thuộc dân tộc thiểu số Duy Ngô Nhĩ. Những cuộc tấn công vào cuối tuần đã đẩy mức bạo động tại Tân Cương lên đỉnh điểm cao nhất.
Trong vòng 2 tuần cơn bão nổi loạn đã tấn công đồn cảnh sát tại Tây
Năm 2009, bạo động bùng phát ở Tân Cương đã làm 200 người thiệt mạng sau khi căng thẳng nổ ra giữa cộng đồng Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi chiếm đa số và cộng đồng người Hán thiểu số. Chính quyền Trung Quốc cho biết các tộc người được đối xử công bằng và đã đầu tư hàng tỷ USD để nâng cao đời sống cho người dân ở đây.
Chính quyền thành phố Kashgar nói những kẻ tình nghi bị bắt sau vụ tấn công ở nhà hàng đã thừa nhận là lãnh đạo của họ đã tham gia Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan đòi ly khai và đã được huấn luyện chế tạo vũ khí và chất nổ.
Tuy nhiên, điều này lại không được bà Rebiya Kadeer, Chủ tịch Đại hội Duy Ngô Nhĩ Thế giới vốn vận động cho sự độc lập của người Duy Ngô Nhĩ tán thành: "Tôi rất buồn vì người Hán và Duy Ngô Nhĩ đã thiệt mạng. Nhưng tôi không thể trách người Duy Ngô Nhĩ đã thực hiện những cuộc tấn công như thế vì họ đã bị các chính sách của Chính phủ Trung Quốc đẩy đến bờ tuyệt vọng. Tôi kết án chính quyền Trung Quốc về vấn đề này. Họ đã tạo ra sự tuyệt vọng. Điều đó có nghĩa họ phải chịu trách nhiệm về sự tổn thất của người dân bởi những chính sách phân biệt chủng tộc" bà nói trong thông cáo gửi cho Hãng tin Reuters.
Kashgar nằm ở phía tây của khu vực Tân Cương, nơi thường xuyên chứng kiến những đợt bùng phát của xung đột sắc tộc được châm ngòi bởi làn sóng người Hán đến định cư. Những cuộc tấn công cuối tuần ở nhà hàng là đợt bùng nổ bạo lực thứ hai ở Tân Cương trong vòng một tháng.
Trung Quốc đẩy mạnh chống khủng bố
Tờ Global Times đưa tin Bộ trưởng Bộ Công an Mạnh Kiến Tru cho rằng ổn định ở Tân Cương là vấn đề quan trọng hàng đầu của Trung Quốc hiện nay. Ông Mạnh nói sẽ điều thêm đội chống khủng bố tinh nhuệ đến khu vực bạo động ở biên giới phía Tây nhằm tăng cường an ninh trước khi tổ chức một hoạt động thương mại quốc tế trong vài tuần tới. Đội chống khủng bố tinh nhuệ Snow Leopard được triển khai tuần tra trong khu vực biên giới hẻo lánh phía tây với căn cứ nằm ở thành phố Aksu, tỉnh Tân Cương.
Được thành lập vào năm 2002, Snow Leopard từng được giao nhiệm vụ bảo vệ Olympic Bắc Kinh 2008, chống khủng bố, kiểm soát bạo động, xử lý bom. Đội bảo vệ này sẽ kiểm soát an ninh cho Hội chợ triển lãm Trung Quốc-Âu Á được tổ chức tại Tân Cương đầu tháng 9 tới. Khu tự trị Tân Cương nằm ở phía Tây Bắc Trung Quốc, giáp với
Khủng bố lộng hành
Những tên bạo loạn được trang bị vũ khí, lựu đạn khói chống xe tăng, thuốc nổ đã giết chết 14 người dân, 2 cảnh sát trong vụ tấn công hàng loạt tháng qua ở hai thành phố Kashgar và Hotan, khu vực tự trị Tân Cương. Những tên bạo loạn trên đến sau 2 năm khi cuộc bạo động ở thành phố Urumqi đã giết chết gần 200 người vào năm 2009.
Những cuộc tấn công này có liên quan gì đến các tổ chức khủng bố quốc tế? Mục đích của cuộc tấn công này là gì? Tờ Global Times (GT) đã có cuộc trò chuyện với ông Li Wei (Li), nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ quốc tế Trung Quốc, ông Pan Zhiping (Pan), nhà nghiên cứu tại Viện Hàn lâm khoa học xã hội Trung Quốc tại Tân Cương, và ông Yang Shu (Yang), nhà nghiên cứu của trung tâm Nghiên cứu Âu Á tại Đại Học Lanzhou về những vấn đề này.
GT: Xin hỏi các vị nghĩ gì về cuộc tấn công tại Kashgar và Hotan tháng vừa qua?
Li: Vấn đề liên quan tại Kashgar là những cuộc tấn công khủng bố truyền thống. Nó giống như việc các tên khủng bố tấn công sang nước khác. Cuộc tấn công vừa rồi tại Kashgar và Hotan hướng vào người dân, nhằm phá bỏ chính quyền bằng cách gây mất ổn định xã hội và tạo ra sự hoang mang trong cộng đồng.
Pan: Điều mà tôi tìm thấy trong hầu hết các cuộc tấn công tại Tân Cương là sự hung hãn và thiếu tính nhân văn cực kỳ. Tôi cảm giác như thể bất cứ ai đứng trên đường đều là mục tiêu của chúng, không phân biệt đó là người trong cùng một cộng đồng, chính trị hay tôn giáo. Nó hoàn toàn khác với những vụ tấn công trước khi những kẻ bạo loạn cần phải xác định rõ hành động của chúng nhắm vào xã hội, chính trị và tìm kiếm cơ hội trong những sự kiện đã xảy ra trước đó. Nhưng cuộc tấn công vừa rồi dường như không có bất kỳ đòi hỏi nào. Một sự điên cuồng man rợ không biết đến từ đâu và không được kiểm tra đã gây ra một sự tổn thất to lớn trong cộng đồng.
Yang: Sự thật là cuộc tấn công diễn ra vào thời điểm buổi trưa, lúc dân cư đông đúc nhất trong thành phố và biến nó thành một bản tuyên ngôn chính trị "Điều chúng tôi muốn không phải là điều gì đó cụ thể nhưng phải chú ý" . Và với đường lối hoạt động hiện nay có nhiều phương tiện di chuyển di động gây ra những cuộc bạo động trong nước mà 9/11 vụ giống nhau, như để tỏ lòng kính trọng đối với những nhóm cực đoan quốc tế, những người được tán thưởng bởi những kẻ bạo loạn.
GT: Có sự liên quan nào đến những hành động khủng bố quốc tế?
Pan: Có một chứng cứ đưa ra là nhóm bạo loạn tại Tân Cương đã được gửi đi tào đạo tại Phong trào Hồi giáo Đông Turkistan (ETIM). Liên quan đến Hizb ut-Tahrir, một tổ chức Hồi giáo quốc tế tại vùng Trung Đông đã được xác định.
Li: Sự huy động và luân chuyển các thành viên từ quốc nội và quốc tế của nhóm cực đoan, như ETIM đóng một vai trò quan trọng trong việc bành trướng nhóm bạo động ở Tân Cương. Như cách để bọn chúng nâng cấp và tạo ra sự phức tạp trong tổ chức. Bên cạnh đó, quan sát thời điểm xảy ra, hoàn toàn có thể nghi ngờ rằng khi Hội nghị Duy Ngô Nhĩ Quốc tế có thể đưa vấn đề tấn công này ra phân tích và cần phải để mắt đến.
GT: Thế còn những suy luận của báo chí phương Tây về những cuộc tấn công này?
Li: Những mối đe dọa khủng bố là vấn đề mà tất cả các nước trên thế giới đều phải đối mặt chứ không chỉ riêng Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc chịu sự thử thách của những điều khác. Không có sự cân bằng trong việc những thông tin, bằng chứng thu thập và chọn lọc cùng với những góc nhìn riêng biệt của WUC được tiết lộ. Một số quan điểm chính trị của báo chí chỉ cố gắng đưa chúng ta đến gần với thực tế hơn.
Pan: Một giả thuyết chung chung bởi báo chí Phương Tây về vấn đề bạo động ở Tân Cương là liên quan đến vấn đề nhập cư của người Hán. Việc người Hán di cư đã bị ngăn cấm từ những năm 60 của thế kỷ trước. Đoàn người di cư được khuyến khích dưới hình thức hợp tác lao động, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế. Nhưng liên tục bị phàn nàn về sự bất công, thiếu thốn mà hầu hết người Hán phải làm việc trong những ngành nghề không được mấy yêu thích bởi chính người địa phương. Và điều này như một câu chuyện dài và rất phổ biến ở phương Tây.
Yang: Cách tốt nhất để chống lại những lời dối trá được tuyên truyền rộng rãi bởi WUC (Hội Nghị Duy Ngô Nhĩ Quốc tế) là phải lợi dụng những bằng chứng có sẵn. Chẳng hạn như, theo WUC báo cáo, cuộc tấn công vào đồn cảnh sát là kết quả của việc cảnh sát hành hạ và đàn áp bạo lực. Nhưng thực tế, đám đông đã cướp phá đồn với vũ khí được trang bị đầy đủ. Điều chúng ta cần làm trong tương lai là phải chủ động hơn trong việc thu thập những bằng chứng như băng ghi âm, clip quay để loại trừ ra những lời giải thích sai. Rất khó trong việc tranh cãi vấn đề này khi không có bất kỳ bằng chứng cụ thể nào. Bài học rút ra từ vụ việc này là chúng ta cần phải thu thập chứng cứ thật sự thuyết phục
