Sáng 15/8, TAND TP Hà Nội mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương Trần Văn Nam và 27 đồng phạm trong vụ án kinh tế, tham nhũng xảy ra tại Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương (viết tắt là Tổng Công ty Bình Dương, là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nướcdo Tỉnh uỷ Bình Dương là chủ sở hữu).
Phiên toà dự kiến diễn ra 20 ngày, do Thẩm phán Vũ Quang Huy làm chủ toạ phiên toà.Thực hành quyền thực hành công tố tại phiên toà là 4 kiểm sát viên thuộc Viện KSND TP Hà Nội.
Tham dự phiên toà còn có gần 60 luật sư bào chữa cho bị cáo, hoặc bảo vệ cho những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Trong đó, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương Trần Văn Nam có 5 luật sư bào chữa; bị cáo Nguyễn Văn Minh (cựu Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bình Dương) có 8 luật sư bào chữa...
Trong vụ án này, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương Trần Văn Nam, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Thanh Liêm và 20 bị cáo khác bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, theo quy định tại Điều 219 BLHS.
Ba bị cáo bị truy tố về tội “Tham ô tài sản” gồm: Võ Hồng Cường (Chủ tịch HĐQT Công ty Hưng Vượng); Trần Đình Như Ý (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Phát Triển); Nguyễn Thục Anh (con gái bị cáo Nguyễn Văn Minh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Phát Triển).
Ba bị cáo bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tội “Tham ô tài sản” gồm: Nguyễn Văn Minh, Trần Nguyên Vũ (Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bình Dương) và Huỳnh Thanh Hải (Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bình Dương).
Ngoài 28 bị cáo, những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được triệu tập đến phiên toà gồm: Tỉnh ủy Bình Dương; UBND tỉnh Bình Dương; Văn phòng Tỉnh ủy Bình Dương; Cục Thuế tỉnh Bình Dương; Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Bình Dương; Sở Tài chính tỉnh Bình Dương; Công ty Kim Oanh; bà Đặng Thị Kim Oanh…
Cáo trạng của Viện KSND tối cao xác định, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương Trần Văn Nam và đồng phạm có sai phạm trong chuyển nhượng hai khu đất tại tỉnh Bình Dương. Ngoài ra, bị cáo Nguyễn Văn Minh và người thân còn lập các công ty “sân sau” gồm: Công ty Tân Thành, Công ty Phát Triển, Công ty Tân Phú.
Sai phạm đầu tiên của xảy ra từ năm 2011 khi Tổng Công ty Bình Dương xin được giao hai mảnh đất tại khu liên hợp tỉnh gồm 43ha đất xây khu dân cư Tân Phú và 145ha để xây sân golf, nghỉ dưỡng.
Hồ sơ gửi đến cơ quan thuế và bị cáo Lê Văn Trang (khi đó là Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Dương) cùng thuộc cấp đã đề xuất đơn giá gần 52.000 đồng một m2 theo quy định .
Nhóm bị cáo từng là cán bộ tại UBND tỉnh Bình Dương biết rõ cơ quan thuế tỉnh lấy quy định của năm 2006 để áp cho năm 2012 là sai nhưng vẫn phê duyệt. Trong đó, ông Trần Văn Nam bị cáo buộc “biết sai nhưng vẫn giao đất”. Hành vi này gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền 761 tỷ đồng.
Sai phạm tiếp theo xảy ra từ năm 2015, khi Tổng Công ty Bình Dươngthực hiện cổ phần hóa. Thời điểm đó, Tỉnh ủy Bình Dương ra văn bản yêu cầu chuyển khu đất 43ha nói trên về Công ty Impco (ban đầu là Công ty con của Tổng Công ty Bình Dương, nhưng từ năm 2016 trực thuộc Tỉnh ủy Bình Dương). Khu đất 145ha dự kiến xây sân golf được yêu cầu “phải giữ lại sai khi cổ phần hóa”. Các bị cáo được xác định đã làm ngược lại với động cơ chiếm đoạt, hưởng lợi từ các khu đất.
Một số bị cáo khác được dẫn giải vào phòng xử án:
Tại khu 43ha, bị cáo Nguyễn Văn Minh thống nhất với con rể là bị cáo Nguyễn Đại Dương cùng các đồng phạm bán trái phép bằng cách mang đi góp vốn liên doanh tại Công ty Tân Phú.
Cụ thể, Tổng Công ty Bình Dương góp 60 tỷ đồng vào Công ty Tân Phú tương ứng 30% cổ phần; Công ty Âu Lạc của bị cáo Nguyễn Đại Dương góp 70% còn lại.
Sau đó, bị cáo Nguyễn Văn Minh bán khu đất này cho Công ty Tân Phú với giá 250 tỷ đồng. Tiếp đó, Tổng Công ty Bình Dương cũng bán nốt 30% cổ phần của mình tại Công ty Tân Phú cho Công ty Âu Lạc với giá 161 tỷ đồng.
Như vậy, Công ty Âu Lạc của bị cáo Nguyễn Văn Dương đã thâu tóm 43ha đất Nhà nước với chi phí 411 tỷ đồng. Tài sản này sau đó được bán cho Công ty Kim Oanh của bà Đặng Thị Kim Oanh (SN 1970, ở TP Hồ Chí Minh).
Viện KSND tối cao xác định, giá trị khu 43ha tại thời điểm khởi tố vụ án năm 2019 là 1.335 tỷ đồng, các bị cáo gây thiệt hại 984 tỷ đồng (1.335 tỷ trừ 411 tỷ đồng Công ty Âu Lạc đã trả).
Tại khu 145ha, bị cáo Nguyễn Văn Minh và con gái là bị cáo Nguyễn Thục Anh cũng tìm cách thâu tóm bằng cách mang đi liên doanh, góp vốn. Tỉnh ủy yêu cầu khu đất phải để lại Tổng Công ty Bình Dương sử dụng sau khi cổ phần hóa. Nhưng bị cáo Nguyễn Văn Minh đưa cả 145ha vào danh mục “tài sản chờ thanh lý” để không xác định giá trị quyền sử dụng đất.
Khu đất sau đó được góp vốn vào Công ty Tân Thành rồi “đẩy đi đẩy lại” giữa các doanh nghiệp sân sau của bị cáo Nguyễn Văn Minh. Sau đó Tổng Công ty Bình Dương chỉ thu về 442 tỷ đồng trong khi giá trị thực là 4.472 tỷ đồng. Hành vi này, các bị cáo gây thiệt hại 4.030 tỷ đồng.
Với hành vi tham ô tài sản, Viện KSND tối cao xác định, sau khi không đưa 145ha vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hoá, bị cáo Nguyễn Văn Minh chỉ đạo hoàn tất thủ tục để thay đổi quyền sử dụng đất từ Tổng Công ty Bình Dương sang tên Công ty Tân Thành.
Như vậy, Công ty Tân Thành có giá trị 442 tỷ đồng, tương ứng hơn 16.000 đồng một cổ phần và bị cáo guyễn Văn Minh biết rõ điều này. Tuy nhiên, do cần 404 tỷ đồng trả nợ cho Tổng Công ty Bình Dương nên bị cáo Nguyễn Văn Minh quyết định để doanh nghiệp này mua 19% cổ phần của Công ty Tân Thành với giá 105.000 đồng một cổ phần. Từ đây, bị cáo Nguyễn Văn Minh và con gái cùng các đồng phạm chiếm đoạt 815 tỷ đồng của Nhà nước.
Trong vụ án này, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương Trần Văn Nam bị cáo buộc vi phạm pháp luật về đất đai, doanh nghiệp cùng các văn bản liên quan trong việc cho Tổng Công ty Bình Dương được nhận đất Nhà nước rồi chuyển cho tư nhân. Do đó, ông Trần Văn Nam phải chịu trách nhiệm chính về những quyết định và chỉ đạo của mình dẫn đến hậu quả đặc biệt lớn tài sản của Nhà nước.
Điều tra bổ sung vụ ông Trần Văn Nam cùng đồng phạm gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng 
Ông Trần Văn Nam và lãnh đạo tỉnh Bình Dương “ưu ái” doanh nghiệp, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng 
