Sản phẩm “ca sĩ ảo” có phải là nghệ thuật?

Làng giải trí Việt đang xôn xao với sự kiện ca sĩ ảo, được xây dựng bằng trí tuệ nhân tạo, có nghệ danh là Ann, ra mắt MV đầu tay có tên “Làm sao nói thương anh”.

Sau 9 ngày tung ra, MV này đạt gần 170 ngàn lượt xem trên youtube, một số lượng khiêm tốn so với thời đại giải trí trực tuyến hôm nay song không hẳn là con số bi quan cho một nội dung đầu tiên của một nhân vật mới toanh.

Sản phẩm “ca sĩ ảo” có phải là nghệ thuật? -0
Ca sĩ thực tế ảo Damsan. Ảnh minh họa.

Ann không phải là ca sĩ ảo đầu tiên ở Việt Nam. Trước Ann, ở Lễ hội âm nhạc Hozo 2022 diễn ra tại TP Hồ Chí Minh cũng đã giới thiệu 2 ca sĩ “siêu thực” là Michau và Damsan. Hai nhân vật này được tạo ra bởi công nghệ thực tế ảo (AR) và trí tuệ nhân tạo. Cũng khá nhiều khán giả đã ra sân khấu tò mò xem Michau và Damsan có làm nên khác biệt gì không. Sau Hozo, cả hai dường như chìm nghỉm đúng như dư âm không quá ấn tượng của lễ hội âm nhạc này.

Trên thế giới, nghệ sĩ ảo xuất hiện cũng khá lâu, với ban nhạc Gorillaz lừng danh từ Anh quốc những năm cuối thập niên 90. Tuy nhiên, Gorillaz khác biệt rất xa với những ca sĩ, nhóm nhạc ảo thời nay ở chỗ đứng sau Gorillaz là những nghệ sỹ thực thụ. Họ lựa chọn cách đứng sau những nhân vật hoạt hình được tạo ra như đại diện của bản thân mình để tạo hiệu ứng thu hút sự quan tâm của công chúng mà thôi. Còn ngày nay, đứng đằng sau các nhân vật ảo trong thế giới showbiz lại không phải là các nghệ sĩ thực thụ thể hiện mà chỉ là đội ngũ lập trình viên. Giọng hát của các ca sĩ ảo thời đại này cũng không phải giọng người thật mà là một sự tổng hợp các chất giọng được trí tuệ nhân tạo chắt lọc và tuyển lựa.

Liệu có thể nhận định rằng nhiều người đã và đang quá lời khi gọi các dự án âm nhạc cho các ca sĩ ảo là “dự án nghệ thuật”? Dường như đang có sự đánh lẫn, thậm chí là thiếu hiểu biết về nghệ thuật khi đánh giá quá lời như vậy. Nếu chỉ nhìn vào doanh số từ các ca sĩ ảo đang thành công ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… mà điển hình là Lạc Thiên Ý (Trung  Quốc), Aespa (Hàn Quốc) để cho rằng đó chính là nghệ thuật thì có lẽ đang tồn tại sự lầm lẫn tai hại giữa giải trí, công nghiệp giải trí với nghệ thuật chân chính.

Công chúng hoàn toàn có thể thần tượng một nhân vật không có thật ngoài đời như chuột Mickey, Super Mario… nhưng điều đó không có nghĩa là một ca sĩ ảo đông đảo người thần tượng sẽ là… nghệ sĩ. Cơ bản, bản chất của nghệ thuật cần phải đến từ cái “chân”, nằm ở cảm xúc, ở thể nghiệm và trải nghiệm, ở biểu đạt và biểu hiện, ở thái độ thực hành nghệ thuật và ở tư duy nghệ thuật… Trí tuệ nhân tạo có thể học được kiến thức và kinh nghiệm, song không bao giờ có thể học được cái “chân” trong xúc cảm và lối tư duy của loài người.

Tìm kiếm tính nghệ thuật trong các dự án ca sĩ ảo may ra chỉ còn lại ở ca khúc mà ca sĩ ấy thể hiện, nếu nó được viết ra bởi nhạc sĩ là con người thật.

Điều đáng khen duy nhất của nỗ lực xây dựng những ca sĩ như Ann chính là lối tư duy, cách hành động cũng như khả năng, trình độ kiến thức của đội ngũ kỹ thuật đằng sau hậu trường. Họ tỏ ra nhanh nhạy, đúng như thế hệ GenZ, để bắt kịp xu hướng thời đại. Nhưng cần phải nhớ rằng nghệ thuật không dễ dàng như thế. Người ta có thể thích giọng nói “chị Google” nhưng người ta không có nhu cầu tìm kiếm hình tượng “chị Google” làm gì cả. Đơn giản, vì đó là một ảo tưởng không thực. Những gì không chân thực không thể là nghệ thuật, một di sản của loài người được hun đúc dày công qua ngàn năm.

Văn Đoàn

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.