Quyết liệt đấu tranh với tội phạm mua bán bộ phận cơ thể người

Tuy nhiên, hành vi tự ý bán nội tạng của bản thân là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, Cục Cảnh sát hình sự đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tăng cường công tác tuyên truyền phòng ngừa, kịp thời phát hiện đấu tranh ngăn chặn, xử lý triệt để các hành vi vi phạm liên quan đến tội phạm này.

Mua 1 quả thận có giá trên 1 tỷ đồng

Theo thống kê của Cục Cảnh sát hình sự, liên tiếp trong thời gian vừa qua, một số phòng đơn vị nghiệp vụ của Cục phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương đã liên tiếp triệt phá các vụ án liên quan đến mua, bán bộ phận cơ thể người (gan, thận).

Mới đây, ngày 10/9, Phòng phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm về nhân thân (Cục Cảnh sát hình sự) chủ trì, phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội tiến hành bắt giữ và khám xét khẩn cấp chỗ ở các đối tượng nêu trên. Quá trình điều tra làm rõ, nhận thấy nhiều bệnh nhân đang điều trị suy thận có nhu cầu cao trong việc mua, bán thận để ghép nên Phạm Văn Hùng – đối tượng cầm đầu đã câu kết với Trần Ngọc Ba, Phùng Thị Thảo, Lê Thanh Thành, Nguyễn Thị Thu Ngân, Phạm Thị Ngọc Thúy, Nguyễn Thị Hoa và một số đối tượng khác đứng ra tổ chức môi giới mua bán thận để hưởng lợi.

Để tìm kiếm những người có nhu cầu mua, bán thận, các đối tượng sử dụng tài khoản mạng xã hội Facebook đăng bài có nội dung cần người hiến gan, thận kèm số điện thoại liên hệ. Khi tìm được người mua, các đối tượng làm giá khoảng 1,2 tỷ đồng đối với một quả thận, toàn bộ chi phí phẫu thuật cấy ghép và các chi phí xét nghiệm cho người bán do người mua chịu trách nhiệm chi trả. Thông thường các đối tượng trả cho người bán khoảng từ 450 đến 550 triệu đồng đối với 1 quả thận (tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, nhóm máu của người bán). Ngay trước khi tiến hành cấy ghép, người mua phải chuyển số tiền như đã thỏa thuận cho các đối tượng môi giới. Nhận được tiền, các đối tượng sẽ thanh toán cho người bán hoặc thân nhân người bán, trừ chi phí khám sàng lọc cũng như chi phí sau phẫu thuật cho người bán, số tiền còn lại khoảng 450 đến 500 triệu đồng các đối tượng chia nhau hưởng lợi.

Ngày 17/9, CSĐT Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tạm giam Phạm Văn Hùng (SN 1983), trú tại phường Bồ Đề (Hà Nội); Trần Ngọc Ba (SN 1990), Phùng Thị Thảo (SN 1984), Lê Thanh Thành (SN 1998), Nguyễn Thị Thu Ngân (SN 1991), Phạm Thị Ngọc Thúy (SN 1992) và Nguyễn Thị Hoa (SN 1989), cùng trú tại phường Việt Hưng (Hà Nội) về tội “Mua bán bộ phận cơ thể người”.

Trước đó, cuối năm 2024, Phòng phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm về nhân thân cũng đã triệt phá đường dây tội phạm hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người xảy ra tại Hà Nội và các địa phương do đối tượng Trịnh Quốc Tuấn (SN 1988, trú tại TP Hà Nội) cầm đầu; đồng thời bắt giữ các đối tượng liên quan là Mai Khánh Thiện (SN 1996) và Tăng Thị Tú Trinh (SN 2002), đều trú tại TP Hà Nội.

Quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Bộ Công an làm rõ, nhận thấy nhiều bệnh nhân đang điều trị suy thận có nhu cầu cao trong việc mua, bán thận để ghép nên đối tượng Tuấn đã câu kết với Thiện, Trinh và một số đối tượng khác đứng ra tổ chức môi giới mua bán bộ phận cơ thể người (gan, thận của người khác) để hưởng lợi.

Để thực hiện hành vi phạm tội, Tuấn đã đăng nhập vào hội nhóm mua bán gan, thận trên mạng xã hội Facebook để tìm người bán và người mua rồi hẹn đến khu vực cổng bệnh viện để hướng dẫn họ khám sàng lọc, lấy thông tin bệnh án, thống nhất giá cả, đặt cọc tiền và phương thức thanh toán tiền mua bán. Khi đó, Tuấn và Trinh sẽ hướng dẫn người bán, người mua thực hiện hiến thận dưới hình thức hiến tặng theo thủ tục hiến nhân đạo; còn Thiện có nhiệm vụ đưa người bán đi kiểm tra, đánh giá sức khỏe, xét nghiệm các chỉ số đặc thù (chỉ số tương thích HLA) để phục vụ việc ghép.

Quá trình đi lại, ăn ở, chi phí xét nghiệm của người bán do Tuấn chi trả. Giá một quả thận dao động từ 850 triệu đến 1,4 tỷ đồng. Trong đó, người bán được hưởng từ 500 đến 600 triệu đồng; Tuấn được hưởng từ 100 đến 300 triệu đồng; Thiện được hưởng từ 10 đến 20 triệu đồng; Trinh được hưởng từ 10 đến 50 triệu đồng tuỳ theo công sức đóng góp.

Ngoài ra, Tuấn còn thuê các phòng trọ cho người bán ở cùng với Thiện để sinh hoạt chờ phẫu thuật… Căn cứ kết quả điều tra, xác định, từ đầu năm 2024 đến tháng 10/2024, Trịnh Quốc Tuấn, Mai Khánh Thiện và Tăng Thị Tú Trinh đã thực hiện thành công hành vi môi giới mua bán thận cho 10 cặp ghép thành công.

Cùng đấu tranh, triệt phá với nhóm tội phạm này, đầu tháng 1/2025, Phòng Phòng ngừa, điều tra tội phạm mua bán người (Cục Cảnh sát hình sự) cũng đã phối hợp với Công an TP Hà Nội và các đơn vị, địa phương triệt phá đường dây mua bán bộ phận cơ thể người (thận) xảy ra tại TP Hà Nội và các địa phương, bắt giữ Nguyễn Văn Tân (SN 1984), trú tại huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu; Nguyễn Thị Dung (SN 1985), trú tại TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình (cũ) và Võ Thị Cưng (SN 1992).

Sau khi tìm được người bán có chỉ số phù hợp, đối tượng Tân đứng ra thỏa thuận giá cả, cách thức thanh toán với người mua, người bán, giá 1 quả thận khoảng 800 - 950 triệu đồng, chưa bao gồm chi phí phẫu thuật cho người bán và người mua (khoảng 300 triệu đồng), chi phí phát sinh khác (xét nghiệm, ăn ở, đi lại...) do người mua chịu trách nhiệm. Các đối tượng trả cho người bán khoảng 300 - 450 triệu đồng đối với 1 quả thận, không bao gồm chi phí ăn ở, đi lại, xét nghiệm trước khi cấy ghép.

Nhiều người từng đi bán thận trở thành tội phạm

Theo Thượng tá Nguyễn Việt Dũng, Phó trưởng Phòng phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm về nhân thân, nhiều đối tượng phạm tội trong các đường dây môi giới mua, bán nội tạng (gan, thận) thường từng tham gia việc mua, bán bộ phận cơ thể người. Sau đó, chúng liên kết thành nhóm, phân công nhiệm vụ chặt chẽ như: kẻ tìm người bán, kẻ tìm người mua, người khác phụ trách đưa đi khám, làm xét nghiệm. Để tránh bị cơ quan chức năng phát hiện, các đối tượng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, đặc biệt là không để người mua và người bán tiếp xúc trực tiếp cho đến khi hoàn tất việc chuyển tiền hoặc chuẩn bị lên ca ghép thận.

Liên quan đến giá một quả thận trên “chợ đen” thường có mức giá trên 1 tỷ đồng, mỗi ca ghép thành công các đối tượng thu lợi khoảng 450 - 500 triệu đồng.

Về phía những người bán gan, thận, theo Thượng tá Dũng, họ thường là những người có hoàn cảnh khó khăn, nhiều người lâm vào nợ nần đã tìm đến môi giới để nhanh chóng bán thận. Ngoài ra, không ít người mua, bán chủ động tham gia các hội nhóm mạng xã hội mua, bán thận giá cao rồi bị lôi kéo vào đường dây. Bởi sau mỗi ca ghép thành công, chính những người từng bán hoặc mua thận lại tiếp tục bị các đối tượng lợi dụng làm kênh môi giới cho người khác.

Chia sẻ về khó khăn lớn nhất của lực lượng điều tra đấu tranh triệt phá nhóm đối tượng này, theo Thượng tá Nguyễn Việt Dũng, các đối tượng hoạt động tinh vi, thường xuyên thay đổi số điện thoại sử dụng trong việc trao đổi môi giới mua bán bộ phận cơ thể người và chủ yếu liên hệ với nhau qua nền tảng mạng xã hội Zalo…; các đối tượng chọn nơi thuê trọ là nhà dân, ở biệt lập và lắp camera quan sát trước cửa nhà, nếu thấy “động” các đối tượng sẽ lập tức thay đổi chỗ ở.

Bên cạnh đó, các đối tượng trong đường dây được tổ chức khép kín theo từng công đoạn. Cụ thể, sau khi tìm được người bán, người mua chúng đưa đi xét nghiệm chỉ số HLA (sử dụng để đánh giá mức độ phù hợp kháng nguyên bạch cầu giữa người hiến và người nhận trong ghép tế bào gốc, ghép tạng) rồi rao trong các hội nhóm để tìm người có nhu cầu tương thích, móc nối, môi giới hưởng lợi nhuận. Do đó, quá trình phá án đòi hỏi các trinh sát phải kiên trì, gắn kết từng mắt xích, từ đó mới có thể bóc gỡ các đường dây hoạt động chuyên nghiệp này - vốn là nguồn sống chính của các đối tượng.

Cần có chế tài xử lý mạnh

Cục Cảnh sát hình sự cho hay, trong thời gian tới, hoạt động mua bán bộ phận cơ thể người vẫn còn diễn biến phức tạp. Để giữ ổn định tình hình ANTT và đấu tranh triệt để với tội phạm này, các đơn vị liên quan của Cục tiếp tục thực hiện nghiêm túc các kế hoạch của Bộ Công an về mở các đợt cao điểm tăng cường công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm nói chung, tội phạm xâm phạm nhân thân, mua bán người, mua bán bộ phận cơ thể người nói riêng.

Chỉ đạo, phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện, điều tra, khám phá và ngăn chặn các hành vi môi giới, mua bán bộ phận cơ thể người. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng thuộc Bộ Công an, Công an các địa phương, các cơ sở y tế và các cơ quan thông tin đại chúng tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật để người dân tham gia giám sát, đấu tranh với những hành vi mua bán bộ phận cơ thể người trên địa bàn. Phổ biến đường dây nóng để quần chúng nhân dân kịp thời báo cho lực lượng chức năng khi phát hiện các hành vi liên quan đến lĩnh vực này.