Phùng Thị Thận – Anh dũng thời chiến, nghị lực thời bình

Ngay từ thời còn là sinh viên, ít nhất hơn một lần tôi đã được nghe các thế hệ cha anh kể về người nữ chiến sỹ Trinh sát vũ trang mật Thị xã Long Khánh, Phùng Thị Thận với tấm gương anh dũng trong chiến đấu.

Nay được gặp, được nghe Cô kể về những thời khắc sinh tử, những kỷ niệm bi thương, oanh liệt và cả những tháng ngày cơ cực buổi đầu khởi nghiệp kinh doanh mới thấy được Phùng Thị Thận không chỉ là người nữ trinh sát vũ trang anh dũng mà còn là nữ doanh nhân giàu nghị lực, một tấm gương điển hình của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến và cả thời bình.

Phùng Thị Thận sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở Hoài Nhơn (Bình Định). Năm 1960, khi chưa đầy 5 tuổi, Cô đã chịu cảnh gia đình ly tán, bố và anh cả tập kết ra Bắc, sáu mẹ con dắt díu nhau vào Nam sinh sống, lập nghiệp và tiếp tục hoạt động cách mạng ở vùng đất Long Khánh.

Tham gia cách mạng từ rất sớm, năm 1968, mới 13 tuổi, Phùng Thị Thận đã trở thành giao liên, thực hiện nhiệm vụ liên lạc cho các đồng chí lãnh đạo Thị ủy Long Khánh.

Vợ chồng cô Phùng Thị Thận và tác giả.
Vợ chồng cô Phùng Thị Thận và tác giả.

Năm 1971, khi mới 16 tuổi, Phùng Thị Thận đã chính thức gia nhập lực lượng trinh sát vũ trang mật Thị xã Long Khánh và được kết nạp Đảng một năm sau đó sau khi cùng đồng đội lập một chiến công hiển hách (đánh bom làm thương vong gần chục sỹ quan Mỹ ngụy ở Câu lạc bộ sỹ quan Sư đoàn 52, Long Khánh).

Hồi tưởng lại giai đoạn đầu khi mới gia nhập lực lượng trinh sát vũ trang mật Thị xã Long Khánh, bằng chất giọng nhẹ nhàng, sâu lắng, cô kể: Tổ trinh sát vũ trang gồm 3 người (Hồ Thị Hương, tổ trưởng bí danh H25; Phùng Thị Thận, tổ viên, bí danh C8T; Lê Thị Lệ, tổ viên, bí danh X120) hoạt động độc lập, chịu sự chỉ đạo trực tiếp, đơn tuyến của đồng chí Sáu Huệ (Phó ban an ninh tỉnh Long Khánh cũ).

Tổ nữ biệt động trinh sát của Phùng Thị Thận là tổ duy nhất được giao nhiệm vụ hoạt động trong lòng địch tiến hành các hoạt động đánh bom tiêu diệt địch ở nội đô Thị xã Long Khánh. Cô bồi hồi nhớ lại lần thực hiện nhiệm vụ đầu tiên của Tổ trinh sát. 

Sau khi lên kế hoạch tác chiến, được cấp trên phê duyệt, khoảng 22h vào một ngày khoảng giữa năm 1971, Thận và Tổ trưởng Hồ Thị Hương phục sẵn bên đường, khi tên Ấp trưởng và một số lính bảo an trên đường kiểm tra, tìm kiếm cơ sở Cách mạng để bắt bớ, Thận rút chốt ném lựu đạn, một tiếng nổ chát chúa vang lên, hai tên chết tại chỗ, vài ba tên bị thương.

Vài ngày sau, khi vào cứ, được lãnh đạo tuyên dương, khen thưởng, cả Tổ đều vui sướng, phấn chấn và càng thêm quyết tâm lập công, tiêu diệt địch.

Cô cũng cho biết, thời điểm ấy cơ sở cách mạng còn mỏng trong khi mạng lưới chỉ điểm dày đặc, vì vậy từng thành viên của Tổ nữ trinh sát biệt động cần phải vỏ bọc hợp lý. Thận và đồng đội thường ăn mặc theo kiểu "hippy", đi xe đạp, la cà đến các tụ điểm vui chơi giải trí, các câu lạc bộ sỹ quan để nắm tình hình, làm quen với bọn sỹ quan. 

Làng xóm, láng giềng thấy cách ăn mặc như vậy đã nhiều lần gặp gia đình phản ảnh và có cái nhìn thiếu thiện cảm.

Đối với Thận, kỷ niệm không thể nào quên đó là lần thực hiện nhiệm vụ cuối cùng mà Tổ nữ trinh sát biệt động sẽ đánh bom tiêu diệt số sỹ quan Mỹ, ngụy ở quán Song Nga (Thị xã Long Khánh).

Khoảng 21h ngày 18/1/1975, cô và Tổ trưởng Hồ Thị Hương, cài sẵn kíp nổ hẹn giờ với khối thuốc nổ khoảng 1kg, được ngụy trang trong vỏ hộp sữa bột dùng cho trẻ em. Khi hai người chuẩn bị rời khỏi hiện trường, không hiểu vì lý do gì, bọn sỹ quan trong quán Song Nga được lệnh rời khỏi quán. Đây là tình huống ngoài dự kiến, buộc Thận và đồng đội phải nhanh chóng xử lý. Kíp nổ cần phải được gỡ.

Tổ trưởng Hồ Thị Hương nhanh chóng bỏ "hộp sữa" vào giỏ xe đạp, Thận ngồi sau. Khi xe đạp của hai người vừa đi được khoảng 15m thì quả mìn phát nổ, Tổ trưởng Hương hy sinh tại chỗ. Thận bị thương nằm bất tỉnh. Một tên lính nổ súng khiến cô bị thương ở chân phải. Chúng nhanh chóng bỏ cô lên xe Zeep chở thẳng đến nhà thương Chi khu Long Khánh.

Khi được đưa vào phòng mổ cấp cứu, tên sỹ quan cảnh sát đặc biệt theo sát liên tục tra hỏi, vì Thận không khai nên hắn ra lệnh các bác sỹ không được cứu chữa cho cô. Nhưng bác sỹ trưởng ca mổ cấp cứu nói với tên sỹ quan: "Tôi là bác sỹ, tôi có trách nhiệm cứu người, khi tôi chữa trị khỏi, các anh muốn làm gì thì làm".

Bọn chúng bất đắc dĩ phải để cho kíp mổ cấp cứu và chữa trị cho Thận. Có một chi tiết khá thú vị về vị bác sỹ này là khi chữa trị cho Thận, bác sỹ bảo nhỏ, nửa đùa nửa thật: "Khi nào khỏi thì về Thủ Đức ở, đừng ở đây để cộng sản dụ dỗ nữa nhé".

Sau này, gần 40 năm sau, vào tháng 6/2015, cô gặp lại vị bác sỹ này, lúc này vị bác sỹ đã gần 80 tuổi, cô nhắc lại câu nói trên và hỏi ý tứ là gì. Vị bác sỹ này cho biết, ông cũng không nhớ là đã nói câu đó nhưng ông nhớ rất rõ một người nữ cộng sản kiên cường, trẻ tuổi nên chắc ông thương mà nói vậy. Cũng trong thời gian này, mặc dù liên tục bị tra khảo trên giường bệnh nhưng cô kiên quyết không khai, chỉ thừa nhận vô tình đi theo Hương chơi nên bị thương. 

Hơn ba tháng chúng không cho ai thăm nuôi, nhưng cơ sở của ta vẫn tiếp cận được, động viên, thậm chí đã lên kế hoạch để giải cứu Thận. Tuy nhiên, trong thời gian này, cô cũng có một kỷ niệm vui.

Một tên cảnh sát đặc biệt, mặc dù canh gác cô rất gắt gao nhưng cứ vào ca trực của hắn, khi tỉnh dậy, đã thấy một ly sữa pha sẵn để đầu giường, còn hắn thì giả vờ như không biết ra đứng ở hành lang, chờ cô uống cạn ly sữa mới vào.

Cô hiểu rằng: cho dù là 2 chiến tuyến khác nhau thì tình máu mủ, đồng bào, tình người vẫn còn ở những người này, đó là điều rất đáng trân trọng.

Tạm gác lại giai đoạn hoạt động cách mạng hào hùng, anh dũng, trở về với thực tại, với người bạn đời đã gắn bó trên 35 năm, chồng cô, chú Hồ Quốc Châu cũng là một cán bộ Công an, vì cảm phục một người nữ công an anh dũng, một phụ nữ trung hậu, đảm đang mà nên duyên vợ chồng.

Bây giờ, gia đình cô đã có một cơ ngơi mà nhiều người mơ ước, con cái đều được ăn học thành tài, cô con gái đầu hiện là Giám đốc một công ty, hai con trai của cô đều nối bước cha mẹ hiện đều là sỹ quan công an.

Tuy nhiên, để có được mái ấm gia đình, cơ ngơi như hiện nay, vợ chồng cô đã trải qua bao nhiêu khó khăn, cơ cực và điều này càng thể hiện được nghị lực phi thường, vượt lên chính mình.

Thời kỳ những năm 90 khi mới nghỉ hưu, là thương binh đi lại rất khó khăn nhưng cô đã làm đủ mọi nghề để cùng chồng trang trải cuộc sống gia đình, nuôi con ăn học. Từ việc bán cafe, bán sách báo, vắt sổ... rất vất vả, chạy ăn từng ngày nhưng lúc nào gia đình cũng chàn đầy tiếng cười, khách hàng đến với cô ngày càng đông, làm ăn việc gì cũng thuận lợi.

Cô khiêm tốn cho rằng đó là cái duyên trong làm ăn và sự may mắn nhưng thực sự đó chính là nghị lực phi thường của cô, nỗ lực vượt lên chính mình để làm giàu.

Chú Châu, chồng cô nhớ lại: "Những năm 90, hoàn cảnh gia đình khó khăn, chú lại công tác xa nhà, một mình cô với cái máy vắt sổ (máy cơ), chỉ đạp được một chân (chân trái bị cưa sau vụ nổ mìn ở quán Song Nga), làm ngày làm đêm để kiếm tiền lo cho gia đình. Khách hàng thấy thương nên giao hàng cho làm nhiều đến nỗi cô phải từ chối vì sức không kham nổi".

Rồi cơ duyên nữa, với số vốn ít ỏi tích cóp được, cô mạnh dạn đầu tư mua một chiếc xe tải chở vật liệu phục vụ các công trình giao thông. Việc làm ăn tiến triển tốt, đầu xe được nhân lên, cô tiếp tục thành lập công ty vận tải và làm ăn rất phát đạt. Sau này, nhận thấy kinh doanh vận tải ngày càng phức tạp, cô chuyển hướng kinh doanh đầu tư thi công cầu đường.

Hiện nay, doanh nghiệp của cô có vài chục công nhân, đội ngũ kỹ sư, đã và đang thực hiện thi công nhiều công trình cấp địa phương, cấp quốc gia, giải quyết công ăn việc làm cho hơn 50 lao động địa phương.

Phùng Thị Thận là một tấm gương điển hình của phụ nữ Việt Nam, tuy bình dị, đời thường nhưng rất xứng đáng để các thế hệ trẻ, đặc biệt là thế hệ trẻ công an noi theo. Xin cảm ơn cô, cảm ơn người nữ trinh sát vũ trang mật Thị xã Long Khánh, một thương binh, cán bộ hưu trí, anh dũng trong thời chiến, nghị lực trong thời bình.

Mạc Thị Trang

Các tin khác

Cảnh sát Giao thông hỗ trợ đưa cháu bé bị co giật đi cấp cứu kịp thời

Cảnh sát Giao thông hỗ trợ đưa cháu bé bị co giật đi cấp cứu kịp thời

Trong đêm, đang làm nhiệm vụ thì Tổ tuần tra kiểm soát Cảnh sát Giao thông Công an tỉnh Quảng Trị nhận được đề nghị giúp đỡ khẩn cấp từ chị T.L.P.T về việc con của chị là cháu Q (3 tuổi) bị sốt cao, co giật cần đến bệnh viện cấp cứu gấp. Tổ tuần tra đã phân công nhiệm vụ và hỗ trợ kịp thời cháu Q.

"Người mẹ” của nhiều đứa trẻ mồ côi ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

"Người mẹ” của nhiều đứa trẻ mồ côi ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Không chỉ hoàn thành tốt công tác chuyên môn, mà nhiều năm qua Trung tá Nguyễn Thị Thùy Dương đã để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp, thân thiện với người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số phía Đông Bắc, tỉnh Đắk Lắk. Nét đẹp đó vẫn đang lan tỏa bằng những hoạt động, công trình thiện nguyện do chị cùng đồng đội nỗ lực viết tiếp câu chuyện cổ tích đậm chất nhân văn.

Tuổi trẻ CAND tiếp sức Kỳ thi đánh giá của Bộ Công an năm 2026

Tuổi trẻ CAND tiếp sức Kỳ thi đánh giá của Bộ Công an năm 2026

Các học viện, trường công an nhân dân (CAND) đã huy động hàng nghìn đoàn viên thanh niên tiếp sức cho thí sinh đến các điểm thi làm thủ tục dự thi, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của tuổi trẻ CAND, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp đối với thí sinh và phụ huynh.

Lớp dạy võ đặc biệt ở Công an xã An Nông

Lớp dạy võ đặc biệt ở Công an xã An Nông

Thời gian gần đây, chiều đến, khuôn viên trụ sở Công an xã An Nông, tỉnh Thanh Hóa lại rộn ràng hơn thường lệ. Ít ai nghĩ rằng nơi vốn quen thuộc với những công việc bảo đảm an ninh, trật tự nay lại trở thành một “sân tập đặc biệt”, nơi hơn 100 em nhỏ được học võ miễn phí dưới sự hướng dẫn của chính các cán bộ Công an xã.

Trung tá Công an bị thương khi khống chế tội phạm về ma túy

Trung tá Công an bị thương khi khống chế tội phạm về ma túy

Ngày 9/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Trung tá Phạm Ngọc Khánh, Đội trưởng Đội Phòng ngừa, điều tra tội phạm lĩnh vực sản xuất trái phép chất ma túy, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh đã bị đối tượng sử dụng dao tấn công trọng thương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

CSGT TP Hồ Chí Minh "mở đường" cho sự sống

CSGT TP Hồ Chí Minh "mở đường" cho sự sống

​Sáng 4/6, Công an TP Hồ Chí Minh cho biết Phòng Cảnh sát giao thông đã phối hợp với Bệnh viện Nhân dân 115 để cùng vận chuyển kịp thời tạng hiến để phục vụ việc ghép tạng cứu sống bệnh nhân tại bệnh viện này.

Fanpage của Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm ma tuý, Bộ Công an cán mốc 1 triệu người theo dõi vào ngày 23/5.

Bài cuối: “Phủ xanh thông tin” trên môi trường mạng

Những dòng trạng thái tạo viral, những video triệu view của các “Chú Công an” về tuyên truyền pháp luật; phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội; giáo dục trẻ em; hỗ trợ, giúp đỡ người yếu thế... đã góp phần “phủ xanh thông tin” trên môi trường mạng. “Lấy cái đẹp, dẹp cái xấu”, “lan tỏa điều tử tế”... đang đẩy lùi thông tin xấu độc, nâng cao tinh thần cảnh giác trước các thủ đoạn của tội phạm mạng.

Thượng tá Lường Xuân Hùng kể lại việc sơ cứu bé gái Vũ Lê Hồng Hạnh sau khi bị tai nạn do xe máy bất ngờ nổ lốp.

Thượng tá Công an kịp thời sơ cứu em bé qua phút nguy hiểm

Việc kịp thời sơ cứu bé gái bất tỉnh sau tai nạn giao thông của Thượng tá Lường Xuân Hùng và đồng đội không chỉ giúp nạn nhân vượt qua thời khắc nguy hiểm mà còn lan tỏa hình ảnh đẹp về người chiến sĩ CAND gần dân, hết lòng vì nhân dân phục vụ.

Cán bộ Công an tình nguyện hiến máu cứu giúp bệnh nhi đang cấp cứu

Cán bộ Công an tình nguyện hiến máu cứu giúp bệnh nhi đang cấp cứu

Vừa rời lớp tập huấn kiến thức dân tộc ở Trung tâm huấn luyện nghiệp vụ Công an tỉnh Đắk Lắk - khu vực phía Đông, một cán bộ Công an phường Tuy Hòa nhận được thông tin có bệnh nhi cấp cứu cần được tiếp máu, nên anh chạy thẳng đến bệnh viện để tình nguyện hiến máu.

Nữ Hạ sĩ xứ Lạng và tuyệt kỹ dùng yết hầu kéo xe 4 tấn

Nữ Hạ sĩ xứ Lạng và tuyệt kỹ dùng yết hầu kéo xe 4 tấn

Hình ảnh nữ chiến sĩ vóc dáng mảnh mai dùng yết hầu tì sát lưỡi đao sắc lẹm, gồng mình kéo xệch chiếc xe đặc chủng nặng hơn 4 tấn đã khiến hàng ngàn khán giả nín thở. Đằng sau màn biểu diễn ấn tượng tại lễ khai mạc Hội thao CAND năm 2026 diễn ra vào tối 23/5 vừa qua là một hành trình đặc biệt của Hạ sĩ Hoàng Thị Ngọc Linh: từ bỏ tấm bằng cử nhân tài chính để dấn thân vào thao trường đầy mồ hôi và bản lĩnh thép.

Hai cán bộ Trại giam Thủ Đức hiến máu cứu sống phạm nhân

Hai cán bộ Trại giam Thủ Đức hiến máu cứu sống phạm nhân

Ngày 29/5, Thượng tá Ngô Quang Trường, Phó Giám thị Trại giam Thủ Đức (Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Cục C10 - Bộ Công an; đóng quân tại xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng) cho biết, trại đang làm đề nghị khen thưởng đột xuất cho 2 cán bộ của trại do có hành động đẹp, ý nghĩa, kịp thời cứu sống phạm nhân.

Thượng úy Thái Vĩnh Tài - người mười năm bền bỉ hiến máu cứu người

Thượng úy Thái Vĩnh Tài - người mười năm bền bỉ hiến máu cứu người

Chưa tròn tuổi 30 nhưng Thượng uý Thái Vĩnh Tài, Bí thư Chi đoàn Công an xã Vĩnh Thủy, Công an tỉnh Quảng Trị đã có 18 lần tham gia hiến máu nhân đạo. Không chỉ bền bỉ 10 năm liên tục hiến máu cứu người, Thượng uý Thái Vĩnh Tài còn là “ngọn cờ đầu” trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trên địa bàn.