Đảng đối lập xem đây là vết nhọ lớn nhất của nền dân chủ lâu đời ở châu Âu và yêu cầu điều tra
Edwy Plenel là nhà báo lão luyện đã có 30 năm trong nghề, ông đang là chủ bút của tờ báo chính luận hằng ngày uy tín hàng đầu nước Pháp và thế giới, tờ Le Monde, ông cũng là người khởi xướng phanh phui nhiều scandal của những người uy tín và quyền lực của Pháp trong suốt thời cố TT Francois Mitterrand ở Điện Elysée những năm 1980. Ông cũng được xem như một "gián điệp" săn tin tài ba và phát hiện ra nhiều vấn đề lớn mà nhiều đồng nghiệp khác không thể phát hiện ra. Ngoài ra, ông còn là một người rất thân thiện với công chúng.
Ông nhận định, vấn đề báo chí ở Pháp ngày càng quá quắt, khó chịu trước Chính phủ. "Nền dân chủ của chúng ta đang bị đe dọa nghiêm trọng, nền cộng hòa, luật pháp, những quy định đang bị xâm phạm rất lớn ngay trước mắt chúng ta" - nhà báo từng có nhiều tin tức độc lập trên trang web Mediapart nhận định. Ông cũng cho rằng, những tự do, đặc biệt là tự do báo chí ở một nước phát triển như Pháp đang bị chà đạp nghiêm trọng.
Cũng trên trang web trên, vị nhà báo lão luyện từng phanh phui nhiều vụ scandal xung quanh tỷ phú mỹ phẩm L'Oréal, Liliane Bettencourt với những viện dẫn ông này đã đóng góp tài chính vào quỹ chính trị của TT bất hợp pháp và trốn thuế. Doanh nhân giàu có trên cũng từng bị nghi ngờ làm ăn ngầm nhiều phi vụ có sự điều khiển của Điện Elysée. Ngay sau khi báo chí vào cuộc, cơ quan tình báo Pháp đã tăng cường giám sát và chuyên nghe lén các cuộc gọi của các nhà báo trên điện thoại di động để điều khiển các hoạt động của báo chí. Tất nhiên có cả những vụ tấn công vào trụ sở của tòa soạn ở
"Mọi việc phải luôn hướng và bảo vệ tôi, các bạn luôn nhớ điều đó" - Sarkozy đã phát cáu khi nói trước Frédéric Péchenard, người bạn thân từ nhỏ với ông hiện đang điều hành lực lượng cảnh sát quốc gia và Bernard Squarcini, người đứng đầu cơ quan tình báo Pháp vào mùa hè năm ngoái. Cũng vào thời điểm này, ngay giữa tháng 7, bê bối của doanh nhân Liliane Bettencourt đã bị phanh phui hàng loạt trên trang báo điện tử Mediapart và tờ Le Monde, điều này được xem như cái gai trước mắt ông Sarkozy, kể từ đó, Péchenard và Squarcini luôn ghi lời dặn trên của TT ở trong tim.
Mùa xuân năm ngoái, trước yêu cầu của TT, cơ quan tình báo đã đặt ra yêu cầu phải bảo vệ chuyện riêng tư của ông Sarkozy. TT muốn cơ quan tình báo phải bảo vệ thông tin cá nhân của ông và vợ của ông để khi sự việc gì xảy ra không cho nó lan tràn, đồng thời phải tóm được kẻ đã tung tin vợ ông, bà Carla Bruni đã từng ngoại tình. Ngay sau khi chỉ thị của TT được đưa ra, Bộ Nội vụ đã vào cuộc và một người nước ngoài bị tình nghi là tung tin nhằm bôi nhọ thanh danh TT trước Hội nghị Thượng đỉnh G-20. Bà Phu nhân TT cũng cung cấp một số tin tức cho cảnh sát và cơ quan tình báo.
Cùng lúc đó, người đứng đầu cơ quan tình báo Squarcini lại cho rằng, tin này tung ra là do báo chí, sau đó đã có nhiều cuộc truy tìm bằng thẩm vấn các nhà báo, và đích thân TT muốn xem là ai tung ra tin này. Vụ việc trên bị đưa ra ánh sáng nhờ tiết lộ của Chủ bút Claude Angeli, của tờ tuần báo trào phúng về tài chính và chính trị khá độc lập Le Canard enchané. Vị Tổng biên tập (TBT) này cho rằng, thông tin trên là rất xác thực dựa trên sự rò rỉ từ trụ sở cơ quan tình báo. Tuy nhiên, các quan chức Chính phủ cho rằng, đây chẳng qua là sự bịa đặt.
Ông Squarcini thì cho rằng: "Chúng tôi không nhận được sự ra lệnh nào từ TT cả, mọi thứ là từ sự giám sát nghiệp vụ của chúng tôi". Tuy vậy, TBT Claude Angeli thì cho rằng, cá nhân TT có liên quan tới vụ việc, không việc làm nào là trốn thoát khỏi ông Sarkozy cả. Ở một quốc gia như Pháp, mức độ xâm phạm riêng tư cá nhân nhà báo từ chính trị gia quyền lực nhất là không có tiền lệ.
Dùng cảnh sát và tình báo thắt chặt cơ quan truyền thông
Phía hữu của ông Sarkozy đã bạo biện rằng, cố TT đảng xã hội Francois Mitterrand từng có hẳn một phòng riêng ở Điện Elysée chỉ nhằm mục đích nghe lén một mình hội thoại từ các nhà báo. Đây còn gọi là "cabinet noir", vụ việc chỉ được phơi bày vài năm sau đó khi các thành viên nghe lén bị đưa ra tòa xét xử. Nhưng ông Sarkozy thì lại từng bước thắt chặt hơn: bí mật thu thập thông tin từ cơ quan tình báo và dùng cảnh sát nhằm phục vụ riêng cho mục đích của ông ta. Ngoài ra, ông cũng bào chữa thông tin cho rằng, nhà nước đang ở giai đoạn đàn áp.
Nhưng những can thiệp của ông Sarkozy là công chúng biết, cách đây không lâu, chính phủ đã tập trung điều tra nhà báo của Le Monde Gérard Dave, bài báo của anh phanh phui vụ việc của doanh nhân Bettencourt. Sau đó thì Dave bị buộc tội nghiêm trọng là "chống lại Bộ trưởng Lao động Eric Woerth" vì đã cung cấp nhiều chi tiết đáng ngạc nhiên ở sau lưng ông ta. Các cuộc gọi của Dave liền bị kiểm tra, danh sách các cuộc gọi của anh cũng đã được đối chiếu trước người cung cấp tin, một nhân viên của Bộ Tư pháp. Ngay sau đó, người cung cấp tin
Tờ Le Monde sau đó đã thu thập các lời buộc tội sẵn sàng chống lại những người trong Chính phủ "không được biết tới" ở Điện Elysée nhằm bảo vệ lý lẽ là người cung cấp thông tin đã bị xâm phạm dựa vào Luật truyền thông mới. Chính luật này tháng 1/2010 do ông Sarkozy phê chuẩn theo đó tăng cường bảo vệ người cung cấp tin, đây được xem là điều không thể thiếu đối với các nhà báo. Tuy vậy, luật này cũng đã có sự thừa nhận, nếu lợi ích quốc gia bị nguy hại, nguồn bị tiết lộ, thì cảnh sát vào cuộc và yêu cầu bên tình báo viện dẫn lý lẽ giúp họ.
Mới đây, Chính phủ Pháp cũng đã thừa nhận rằng, vì lợi ích nhà nước, các công tố viên được Sarkozy bảo vệ đã ra lệnh cho các nhân viên tình báo kiểm tra các cuộc điện thoại giữa TBT tờ Le Monde và thẩm phán xét xử có liên quan tới vụ làm ăn khuất tất của doanh nhân Bettencourt. Vụ tiết lộ này càng làm tăng lên những khó khăn để tin rằng, rất nhiều quan chức chính phủ từ chối làm sai. Tạp chí hằng tuần của Pháp Le Point cũng tham gia điều tra vụ việc doanh nhân Bettencourt "từng thân cận" với TT cũng đã bị đánh cắp máy tính ở tòa soạn. Trước đó, ổ cứng, ổ CD, laptop chứa đựng các cuộc gọi điện giữa báo chí với người nữ thừa kế của hãng L'Oréal cũng bị biến mất huyền bí từ trụ sở tòa soạn của Mediapart.
Đe dọa tới nền dân chủ Pháp
Khi những người làm công tác công khai sự thật ra công luận bị mất phương tiện và những vật chứng nhằm phơi bày vụ việc ra ánh sáng thì họ dễ bị đổ tội. Olivier Metzner, luật sư bảo vệ người con gái bị ghẻ lạnh của doanh nhân bị điều tra trên, cô Francoise Bettencourt-Meyers, thì cho rằng, ông cảm thấy lo ngại tới nền dân chủ Pháp khi chính phủ hay gửi nhân viên tới lấy cắp máy tính của các nhà báo khi họ đang tìm kiếm thông tin tác nghiệp.
Theo các nhà phân tích, trong 3 năm qua, nước Pháp đang trở nên nhũng nhiễu hơn thường lệ với thói quen của ông Sarkozy, điều này có lẽ ông ta học được từ lãnh đạo quốc gia bên cạnh, ông Belusconi, tỷ phú sở hữu nhiều kênh truyền hình của Italia. Trở lại nước Pháp, điều đáng chú ý phải kể tới Martin Bouygues, cha đỡ đầu con trai út của ông Sarkozy, đang kiểm soát kênh truyền hình TF1, kênh truyền hình tư nhân lớn nhất Pháp. Người đàn ông này được đề bạt ở vị trí hàng đầu trong nội các của ông Sarkozy, ông ta hiện đang là chủ chốt trong Bộ Nội vụ song cũng quản lý cả kênh truyền hình. Và tất nhiên, kênh truyền hình này luôn lên tiếng bảo vệ TT.
Sarkozy rõ là đã biết cách tăng cường quản lý các kênh truyền hình, khi chỉ định ai đó làm giám đốc các kênh truyền hình, đài phát thanh thì ông ta thường đưa bạn bè của mình vào các chức vụ trên để tạo ra "liên minh tin tưởng" và tất nhiên TT cũng luôn được hậu đãi cả về vật chất và thông tin. Ngay cả những kênh truyền hình hay đài phát thanh có các chương trình về hài kịch được công chúng yêu thích thì giờ cũng lại là những phương tiện mua vui cho chính phủ. Tất nhiên, điều trên xảy ra thì không có phương tiện truyền thông nào đứng ra chỉ trích Chính phủ, trừ hai trang web Mediapart và Rue89 và một số tờ báo khác không chịu sự kiểm soát của Chính phủ mà là do cựu TBT của tờ báo nổi tiếng Libération điều hành, người này được công chúng ngưỡng mộ vì phanh phui nhiều scandal.
Khi ông Sarkozy không kiểm soát được đài truyền hình, phát thanh… nào thì ông thành lập liên minh với cảnh sát và cơ quan tình báo, yêu cầu hai cơ quan này vào cuộc đánh cắp thiết bị, phương tiện làm báo đã khiến cho nhiều đơn vị không chịu nổi. Mới đây, đảng Xã hội, đảng Xanh, hai đảng đối lập lớn đã yêu cầu điều tra vụ trộm cắp thiết bị tòa soạn của cơ quan tình báo, đầu tháng 12/2010, người đứng đầu cơ quan tình báo Squarcini và lực lượng cảnh sát Chief Péchenard, đã bị phe đối lập và công chúng kêu gọi đứng ra làm chứng về các hoạt động chống lại báo chí từ sự điều hành của TT. Mọi chi tiết vẫn đang chờ khui ra, quyền lợi quốc gia đang mong muốn được bảo vệ