Phải loại trừ cơ chế xin-cho để cạnh tranh lành mạnh

Đây là nhận định của ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), đồng thời là Giám đốc chương trình Aus4Reform đưa ra tại hội thảo đánh giá một năm thực hiện chương trình Aus4Reform, hợp tác với Australia, về cải cách và tái cơ cấu kinh tế của Chính phủ giai đoạn 2016 – 2021.

Theo ông Cung, nền kinh tế đã được hưởng lợi từ một năm hoạt động của chương trình. Môi trường đầu tư kinh doanh cũng đã có sự cải thiện, tăng được 14 bậc trên bảng xếp hạng, đạt vị thứ 68. Năng lực cạnh tranh Việt Nam cũng được Diễn đàn Kinh tế thế giới nâng hạng ở một số tiêu chí như hiệu quả của thị trường lao động, sự phát triển của thị trường tài chính, mức độ sẵn sàng về công nghệ.

Bên cạnh đó, hàng ngàn điều kiện kinh doanh đã được “điểm mặt, chỉ tên”, và được đề xuất cắt bỏ trong báo cáo gửi Thủ tướng hồi tháng 8-2017. “Con số 3.000 điều kiện kinh doanh được đưa ra khiến nhiều người bị sốc. Nhiều đồng nghiệp cũng nghi ngờ tôi tại sao lại có con số đó”, ông Cung nói. 

Chính phủ về sau đã chấp nhận kiến nghị này, hiện thực hoá trong Nghị quyết chuyên đề về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Nhiều bộ, ngành cũng đã chấp nhận mặt tồn tại này, thậm chí, Bộ Y tế còn rà soát lại và phát hiện thêm các điều kiện kinh doanh. Tháng 1-2018, Thủ tướng đã ký Nghị định cắt giảm 675 điều kiện kinh doanh. 

Theo ông Cung, quý I/2018, sẽ có 738 điều kiện kinh doanh được cắt bỏ và đơn giản hoá. Bên cạnh đó, chương trình cũng đạt được một số kết quả cụ thể về cải cách quản lý chất lượng đối với hàng hoá xuất nhập khẩu. Cụ thể, số hàng hoá kiểm tra trước thông quan giảm được hơn 15 điểm %, gần đạt mục tiêu đề ra là phải giảm được ít nhất 20 điểm %. Thống kê của Tổng cục Hải quan cũng cho biết tỷ lệ hàng hoá phải kiểm tra chuyên ngành trước thông quan cũng giảm được hơn 1/3 (từ 30-35% xuống còn 19,4%). 

Bên cạnh đó, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tạo đột phá trong kiểm tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm (ATTP): Khảo sát thực tế cho thấy, giảm khoảng 90% số lượng hồ sơ phải thực hiện thủ tục công bố, kiểm tra ATTP. Giảm tỷ lệ hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành trước thông quan. Góp phần giảm đáng kể tình trạng kẹt cảng. Doanh nghiệp (DN) tiết kiệm được đáng kể chi phí và thời gian, tương ứng khoảng 90% về chi phí và hàng triệu ngày công/năm.

Đến năm 2020, tất cả các dịch vụ công đều được cung cấp trực tiếp cấp độ 4.
Đến năm 2020, tất cả các dịch vụ công đều được cung cấp trực tiếp cấp độ 4.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đình Cung cho rằng, bên cạnh những mặt đạt được thì vẫn còn rất nhiều việc phải làm, xung quanh câu chuyện thị trường. Thị trường và cạnh tranh trong thị trường phải là trọng tâm của nền kinh tế. Bởi lẽ, nền kinh tế có cạnh tranh mới có những cải biến về kỹ thuật, động lực để phát triển và hoạt động hiệu quả. 

“Chỉ có cạnh tranh mới khiến DN áp dụng khoa học công nghệ, cải tiến, đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, thực tế Việt Nam vẫn còn cơ chế “xin – cho” dẫn đến khoa học, công nghệ bị “đẩy” ra khỏi nền kinh tế. Mối quan hệ thân hữu đang triệt tiêu sáng kiến. Và nếu có cạnh tranh, cũng phải là cạnh tranh lành mạnh”, ông Cung nói.

Theo đó, Chính phủ cần phải đảm bảo cạnh tranh công bằng cho các DN, thông qua việc xây dựng và thực thi Luật Cạnh tranh. Bên cạnh đó, Chính phủ cần phải dỡ bỏ các rào cản gia nhập thị trường, hàng rào bất hợp lý để tăng quy mô, mức độ cạnh tranh của thị trường. Trong thời gian qua, Chính phủ đã tích cực thực hiện, thông qua Nghị quyết 19. 

Ngoài ra, ông Cung cũng cho rằng Chính phủ cần tiếp tục các hoạt động cải cách DN Nhà nước, khiến những DN này trở nên "trung tính", tránh bất bình đẳng trong kinh doanh. Đặc biệt, Chính phủ tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn, kết quả đồng đều hơn, tác động thực chất và toàn diện hơn. Các bộ nghiêm túc thực hiện cắt bỏ thực chất ít nhất 50% số điều kiện kinh doanh theo đúng yêu cầu về thời gian; kiểm soát không phát sinh thêm các điều kiện kinh doanh mới (như trường hợp Nghị định số 27/2018/NĐ-CP vừa qua); phải xây dựng và thông qua phương án tổng thể cắt bỏ, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; không làm theo từng Nghị định riêng lẻ như Bộ Thông tin Truyền thông làm thời gian qua; làm như vậy, không có đánh giá tổng thể và không kiểm soát được, không thực sự minh bạch… 

Bên cạnh đó, tạo áp lực và kỷ luật hành chính mạnh mẽ hơn đối với các chỉ số mà thứ hạng và điểm số còn thấp, không cải thiện đáng kể trong mấy năm qua, nhất là Khởi sự kinh doanh, Đăng ký sở hữu và sử dụng tài sản, Giao dịch thương mại qua biên giới; Phối hợp tốt hơn, hiệu quả hơn với Toà án nhân dân tối cao để có cải thiện đáng kể chỉ số Giải quyết phá sản DN và Giải quyết tranh chấp hợp đồng. 

Thực hiện Chính phủ điện tử, hiện thực hóa Công nghiệp 4.0 trong cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh: Đến năm 2020, tất cả các dịch vụ công đều được cung cấp trực tiếp cấp độ 4; bãi bỏ sử dụng hồ sơ giấy trong thực hiện các thủ tục hành chính (TTHC) công. Chỉ đạo, bắt buộc tất cả các bộ, ngành phải kết nối tất cả các TTHC qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Hiện, Chương trình Aus4Reform đang hỗ trợ ba phương diện này. Theo ông Cung, Chính phủ vẫn đang loay hoay để tăng trưởng chứ chưa mở rộng được không gian phát triển kinh tế, đặc biệt là huy động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của đất nước.

Phan Đức

Các tin khác

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Phường Dương Nội: Số hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu hơn 11.000 thửa đất

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Dương Nội (Hà Nội) Cấn Thị Việt Hà, việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Công tác chuyển đổi số và đổi mới quản trị trở thành động lực thúc đẩy; vai trò của chính quyền cấp xã từng bước được khẳng định là trung tâm tổ chức thực hiện nhiệm vụ và kiến tạo phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

 Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Ngăn thực phẩm bẩn lên bàn ăn, cần kiểm soát đồng bộ theo chuỗi

Trong nửa đầu năm nay, 2 vụ việc lớn liên quan đến tiêu thụ, chế biến thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi xảy ra đã gây rúng động dư luận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra, kiểm soát dịch bệnh, kiểm soát giết mổ thế nào để ngăn chặn thực phẩm bẩn len lỏi vào trường học, mâm cơm mỗi gia đình?

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa phát đi cảnh báo về một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài trong tháng 6/2026 do không bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Các sản phẩm này có khả năng lưu thông tại Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tiếp tục được ngành Hải quan triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác chuyên môn nghiệp vụ và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Ngày 30/6, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ số thuốc cổ truyền ACTISÔ của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng vì không đạt yêu cầu chất lượng chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Liên tiếp các vụ phát hiện, bắt giữ thực phẩm nhập lậu, hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc cho thấy thực phẩm bẩn vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, từ kiểm soát biên giới đến quản lý lưu thông và nâng cao ý thức tiêu dùng.

Giá vàng trồi sụt, người mua “canh lỗ”

Giá vàng sụt giảm mạnh

Giá vàng thế giới lại thủng mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng giảm tới 2 triệu đồng mỗi lượng ngay khi mở cửa.

Giá vàng tuột mốc 160 triệu đồng/lượng

Từ 1/7, bán vàng miếng phải nộp thuế

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, từ 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 0,1%.

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Không chỉ tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công an TP Đồng Nai còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp; từng bước xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Cơ quan Công an và Quản lý thị trường ở Đồng Nai tiến hành kiểm tra và phát hiện hơn 7 tấn chân gà không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại một công ty chuyên sản xuất chân gà rút xương.

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

Trong khi nhiều bộ ngành giải ngân đầu tư công thấp, Chính phủ đã chính thức phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện, nhằm nâng cao trách nhiệm, ý thức, tính chủ động chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và tinh thần chủ động của tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Dù chịu nhiều yếu tố bất lợi từ địa chính trị thế giới, mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn được Đảng và Chính phủ đặt quyết tâm hoàn thành. Những tín hiệu lạc quan về tăng trưởng cho thấy chúng ta đang đi đúng hướng.

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Không còn là “chiếc áo khoác trang trí”, tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) đang định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu. Đây là yếu tố sống còn, là “tấm hộ chiếu” bắt buộc để Việt Nam vươn ra biển lớn, bứt phá tăng trưởng trong kỷ nguyên mới.