Nội tình chính quyền Iran không ổn?

Trung tuần tháng 12/2010, Hội đồng Tư pháp tối cao Iran công bố tiến hành điều tra "nghi vấn tham nhũng" đối với Phó Tổng thống thứ nhất - Mohammed Redha Raheemi - một trong những người thân cận nhất của Tổng thống Ahmadi Najad.

Ông này là người đứng đầu trong 12 Phó Tổng thống của Iran, có quyền thay thế điều hành trong nước khi Tổng thống đi công du nước ngoài và chủ trì các cuộc họp chính phủ khi Tổng thống không dự. Theo quyết định của Hội đồng tư pháp tối cao, Raheemi phải chấp nhận bị điều tra và phải trình diện trước toà án.

Điều đáng chú ý là cơ quan Tư pháp tối cao Iran đưa ra quyết định  này sau khi Ahmadi Najad mới cách chức ngoại trưởng Manouchehr Mutakki ngày 13/12. Đứng đầu Hội đồng tư pháp tối cao là Ayiatullah Sadeq Larijani - em trai của Chủ tịch Quốc hội - Ali Akba'r Larijani. Raheemi đã bị kiện cáo từ vài tháng trước. Một nghị sĩ bảo thủ - Ylias Nadran coi Raheemi là "thủ lĩnh nhóm tham nhũng". Đáp lại quyết định của Hội đồng Tư pháp tối cao, văn phòng Tổng thống ra tuyên bố ngày 27/12, yêu cầu cần phải điều tra trước về đơn kiện chống Raheemi.

Việc Raheemi bị khởi kiện công khai từ phía chính những người cùng phe bảo thủ, chứng tỏ không khí chính trị ở Iran đã bắt đầu tăng nhiệt". Giới quan sát nội tình Iran cho rằng cuộc điều tra toàn diện và xét xử sắp tới chống Raheemi có thể sẽ biến thành "một cuộc chiến tranh mượn tay người khác" giữa Ahmadi Najad với Ali Larijani. Đây được coi là đỉnh cao mới của mâu thuẫn giữa Chủ tịch Quốc hội với Tổng thống tại Iran hiện nay.

Tranh cãi rộ lên trong nội bộ giới cầm quyền sau khi Najad bất ngờ cách chức ngoại trưởng Mutakki - người được coi là trong nhóm thân cận của Larijazni. Mutakki là một ngoại trưởng mẫn cán và trung thành với chế độ Cộng hoà Hồi giáo. Nhưng ông này không tán thành cách thức thể hiện lập trường cứng nhắc và những phát ngôn "lạ lùng" của Ahmadi Najad tại nhiều diễn đàn quốc tế. Có lẽ vì Mutakki không chấp hành một số ý tưởng của Najad trong công tác đối ngoại, nên Tổng thống muốn kiểm soát Bộ Ngoại giao bằng cách đưa người của mình vào nắm các cương vị chủ chốt. Khi Mutakki không chấp nhận, thì Najad dùng người của văn phòng Tổng thống trực tiếp làm một số việc đối ngoại vượt mặt ngoại trưởng. Kết cục là Najad cách chức Mutakki khi ông này đang có mặt tại Senegal trong một chuyến công vụ chính thức. Việc Mutakki bị cách chức "vắng mặt" gây bất bình trong chính giới Iran , đặc biệt trong Quốc hội.

Ngày 28/12/2010, 260 nghị sĩ đã ra thông báo trong đó bày tỏ sự cảm ơn đối với công trạng của Mutakki và ca ngợi ông này là "một người cách mạng trung thành" đã có công phục vụ đất nước trong hoàn cảnh khó khăn để bảo vệ chương trình nguyên tử trước áp lực quốc tế. Hàng chục nghị sĩ còn ký kiến nghị đòi Najad phải trả lời chất vấn về việc cách chức ngoại trưởng và những "chuyện" khác, trong đó có cả "chuyện quản lý tài chính tồi tệ". Tuy bản kiến nghị không đủ số lượng người ký để có hiệu lực, nhưng giới quan sát cho rằng sự kiện này cho thấy có thể công khai "đụng" tới Ahmadi Najad mà không sợ bị Giáo chủ hướng đạo - Ali Khamaneii "thổi còi".

Tổng thống Ahmadi Najad vẫn được Giáo chủ hướng đạo - lãnh tụ tối cao của Iran - tin cậy. Ông này cũng có hậu thuẫn là lực lượng Vệ binh Cách mạng (VBCM) có thực lực khống chế tại Iran chẳng khác gì "một nhà nước bao trùm trên nhà nước". Nhưng gần đây, chính Giáo chủ Khamaneii cũng than phiền Najad, cho rằng ông Tổng thống này đã không nói thật về những khó khăn to lớn của Iran trong hoàn cảnh bị trừng phạt quốc tế khắc nghiệt. Hameed Redha Shukohi - một nhà phân tích chính trị ở Teheran cho rằng, nhóm ủng hộ Najad hiện nay, tuy vẫn còn đủ mạnh để tồn tại, nhưng đã bị thu hẹp rất nhiều so với trước.

Điều gây bất bình lớn nhất trong nội bộ giới cầm quyền là từ sau khi trúng cử nhiệm kỳ 2 (giữa năm 2009), Najad đã dựa hẳn vào nhóm quân sự - kinh tế đầy quyền lực do VBCM làm trụ cột, chống lại chẳng những phe cải cách, mà còn loại bỏ mọi nhân vật bất đồng quan điểm hay cách làm của ông ta. Nếu tính từ sau khi tái đắc cử Tổng thống nhiệm kỳ 2 hồi tháng 6/2009, Najad đã thay đổi hoặc cách chức 21 bộ trưởng. Đợt thanh loại đầu tiên diễn ra ngay sau khi Najad nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ 2, nhắm vào những người đã kiên quyết chống lại việc Najad đề cử Isfandia'r Masha'i làm Phó Tổng thống thứ nhất.

Ai cũng biết Masha'i là thông gia của Najad (con gái Masha'i làm dâu nhà Tổng thống). Khi Masha'i không được Quốc hội phê chuẩn làm Phó Tổng thống thứ nhất, Najad đã bổ nhiệm ông này là Chánh Văn phòng Phủ Tổng thống. Những người bất đồng với Najad cho rằng chính Masha'i là "thầy dùi" trong mọi quyết định của Najad thanh lọc nội bộ.

Mới đây, trong cuộc họp nội các  chủ nhật ngày 19/12, Najad bất ngờ cách chức Chủ tịch Hiệp hội Thanh niên Iran - Mahradad Bazrabash, mặc dù ông này được coi là một người "rất nhiệt thành ủng hộ Tổng thống". Người ta cho rằng Bazrabash bị cách chức bởi ông này đã dám phê phán Masha'i can thiệp vào công việc của Hiệp hội Thanh niên.

Nạn nhân mới nhất và cũng quan trọng nhất trong nội các bị thay thế, theo truyền thông Arab đưa ra ngày 28/12/2010, là Bộ trưởng Tình báo - Hayda'r Maslahi vì "mâu thuẫn căng thẳng" với Najad về đường lối công tác tình báo. Najad thường xuyên liên tục can thiệp vào công việc của bộ này mà bộ trưởng không được biết. Maslahi cũng không tán thành việc Najad cách chức Mutakki.

Giới bình luận cho rằng chiến dịch thanh lọc nội bộ liên tiếp của Tổng thống Ahmadi Najad chứng tỏ ông này đang chống lại mọi áp lực để củng cố "đường lối" cứng rắn của mình; mặt khác, để chuẩn bị lực lượng thân cận cho cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội sẽ diễn ra năm 2012

Trần Thanh - CSTC tuần số 41

Các tin khác

Che biển số tránh phạt nguội, cần phạt nặng để răn đe

Che biển số tránh phạt nguội, cần phạt nặng để răn đe

Dán băng dính, dùng biển số giả, sử dụng các dụng cụ tự chế để che biển số… đó là những chiêu trò nhằm tránh bị phạt nguội khi lưu thông trên cao tốc hay trong thành phố của các tài xế láu cá. Đây cũng là hành vi vi phạm pháp luật, cần phải tăng nặng hình phạt để răn đe.
Cuối năm lại lo cháy nổ

Cuối năm lại lo cháy nổ

Thời điểm cuối năm, nhu cầu buôn bán, sản xuất, lưu thông hàng hóa của người dân, cơ sở sản xuất trên địa bàn TP HCM tăng cao khiến các nguy cơ về cháy, nổ cũng xảy ra nhiều hơn nếu công tác phòng, chống cháy, nổ không được chú trọng.
Chuyện tình của những anh chàng "chim cánh cụt"

Chuyện tình của những anh chàng "chim cánh cụt"

Từ ngày chiếc nhẫn cưới được đeo vào… ngón chân, Nguyễn Minh Trí thấy cuộc đời của mình là một đặc ân. Tạo hóa không cho đôi tay, nhưng đã mang tới cho cậu một cô gái có trái tim nhân hậu, vị tha, một lòng yêu thương.
Vẫn còn nhiều nạn nhân của tội phạm mạng

Vẫn còn nhiều nạn nhân của tội phạm mạng

Là những thanh niên trẻ, thông thạo công nghệ thông tin, nhóm đối tượng đã dùng mạng xã hội facebook để tổ chức lừa đảo chiếm đoạt hàng tỷ đồng của hàng ngàn bị hại trên cả nước. Ổ nhóm này vừa bị Công an TP Hà Nội bóc gỡ…
Sách giả, vấn nạn nhức nhối toàn cầu

Sách giả, vấn nạn nhức nhối toàn cầu

Nạn sách giả dù không phải là chuyện mới nhưng vẫn đang là vấn đề mang tính thời sự vì sách giả động chạm đến lợi ích chính trị - kinh tế và văn hóa - xã hội của hàng loạt các quốc gia trên thế giới.
Thư chào bạn đọc

Thư chào bạn đọc

Thực hiện Đề án Quy hoạch báo chí trong CAND, Bộ Công an quyết định dừng xuất bản và phát hành Chuyên đề Cảnh sát toàn cầu (gồm Cảnh sát toàn Tuần và Cảnh sát toàn cầu Tháng).
Nhìn lại thế giới 2020: Sợ hãi, hoài nghi và hy vọng

Nhìn lại thế giới 2020: Sợ hãi, hoài nghi và hy vọng

Trong những diễn biến cuối cùng trước khi năm 2020 đầy biến cố và xáo trộn khép lại, loài người dường như đã bình tĩnh hơn với những nỗi niềm của mình, để nhìn thấy ở phía trước, cho dù vẫn còn vô số thách thức, khá nhiều hy vọng, lạc quan hơn.
Hàng không tầm xa Nga, từ "Ilya Muromets" đến "Thiên nga Trắng"

Hàng không tầm xa Nga, từ "Ilya Muromets" đến "Thiên nga Trắng"

Ngày 23-12, Liên bang Nga kỷ niệm Ngày Hàng không Tầm xa, xác lập năm 1999 theo lệnh của Tổng Tư lệnh Lực lượng Không quân Nga. Kể từ năm 2015, ngày này được gọi là Ngày Hàng không Tầm xa của Lực lượng Hàng không và Vũ trụ Liên bang Nga.
Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…