Nỗi ám ảnh mang tên xe "hai khúc"

Nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến xe “hai khúc” BKS Lào

Khoảng 14h30 ngày 7/3, tại Km575+200 tuyến tránh Quốc lộ 1A thuộc địa phận phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh đã xảy ra vụ TNGT nghiêm trọng giữa xe đầu kéo biển số Lào với xe máy làm 2 người phụ nữ tử vong.

Thời điểm này, xe đầu kéo “hai khúc” mang BKS Lào UN – 4573 kéo theo rơ-móoc mang BKS UN - 2118 di chuyển trên tuyến tránh Quốc lộ 1A theo hướng Nam - Bắc. Khi tới vị trí nói trên đã xảy ra va chạm với xe máy do chị N.T.L. (SN 1980) điều khiển, chở theo chị N.T.H. (SN 1985), cùng trú tại phường Hoành Sơn di chuyển theo hướng ngược lại làm xe máy rơi xuống, xe đầu kéo quay ngang, chắn giữa đường. Vụ tai nạn khiến 2 người phụ nữ đi trên máy tử vong.

Trước đó, vào trưa ngày 8/11/2025, tại Km 831+000 trên đường Hồ Chí Minh đoạn qua xã Hương Xuân, xe đầu kéo “hai khúc” BKS UN-1662 kéo theo rơ-moóc UN -2507 đã va chạm với xe máy điện chạy cùng chiều, do anh N.V.N. (SN 1995), trú tại xã Hương Khê điều khiển, chở theo chị N.T.H. (SN 1996), trú cùng địa chỉ trên. Cú va chạm mạnh khiến chị H. tử vong tại chỗ, anh N. bị thương nặng.

Khoảng 11h ngày 23/72025, xe đầu kéo mang biển số Lào UN-4268 kéo theo rơ-moóc UN-3855 (xe ô tô kéo rơ moóc nhiều cụm trục loại từ 26-28 bánh) di chuyển trên Quốc lộ 8A theo hướng lên Cửa khẩu Cầu Treo. Khi di chuyển đến Km 67+970 đã xảy ra va chạm với xe đầu kéo BKS 37H-104.43 kéo theo rơ-moóc 37R-044.30 đang di chuyển theo hướng ngược lại. Cú va chạm mạnh khiến xe đầu kéo mang biển số Lào bốc cháy, một người trên xe bị thương, mắc kẹt trong cabin.

Trên đây chỉ là số ít trong rất nhiều các vụ việc tai nạn xảy ra liên quan đến phương tiện đặc thù là xe “hai khúc”, xe nối thùng hiện đang được phép lưu thông tại các tỉnh miền Trung Việt Nam, nhiều nhất là các tỉnh từ Quảng Trị đến Nghệ An. Phương tiện này xuất phát từ nước bạn Lào, qua các cửa khẩu Cha Lo (Quảng Trị), cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) về Khu kinh tế Vũng Áng hoặc cảng Cửa Lò (Nghệ An).

Để tập kết hàng hóa tại cảng Cửa Lò, đoàn xe "hai khúc" sẽ di chuyển trên hàng trăm km tuyến Quốc lộ 8A, đường Hồ Chí Minh qua nhiều xã của tỉnh Hà Tĩnh trước khi vào địa bàn Nghệ An. Tương tự, để hàng về đến cảng Vũng Áng, dòng xe này cũng vượt quãng đường dài trên đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 12C qua nhiều xã, phường với nhiều địa bàn dân cư đông đúc.

Lỗ hổng trong quản lý

Qua tìm hiểu, được biết đây là một loại phương tiện vận tải đặc thù, được phép lưu thông bởi Hiệp định tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện cơ giới đường bộ qua lại biên giới Việt Nam và Lào ký ngày 13/4/2009 và Nghị định thư thực hiện Hiệp định vào ngày 15/9/2010 do hai Chính phủ Việt Nam và Lào cùng ký kết. Trong Hiệp định có quy định rất cụ thể về việc “Phương tiện khi hoạt động trên lãnh thổ của Bên kia phải tuân thủ pháp luật và quy định về giao thông vận tải đường bộ của Bên đó”.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam tại Thông tư 46/2015/TT-BGTVT ngày 7/9/2015 nêu rõ xe gắn biển kiểm soát Việt Nam chỉ được phép chở tải trọng tối đa lớn hơn hoặc bằng 48 tấn nếu tổ hợp xe đầu kéo sơ mi rơmoóc. Trong khi đó, tình trạng xe đầu thân liền kéo rơ moóc (xe “hai khúc”) mang biển kiểm soát Lào hiện đang chở tổng tải trọng từ 60 – 70 tấn vẫn “vô tư” lưu thông từ Lào qua lãnh thổ Việt Nam, đi sâu vào nội địa mà không gặp bất cứ một trở ngại nào đáng kể.

Được biết, trong năm 2025, ngành chức năng của Hà Tĩnh cũng đã tiến hành kiểm tra nhưng không thể xác định được xe “hai khúc” là loại phương tiện gì theo quy định của pháp luật Việt Nam, cũng không có dữ liệu kỹ thuật như chiều dài, chiều rộng, tải trọng, tự trọng để đối chiếu. Thậm chí, đại diện phòng Quản lý vận tải, phương tiện và an toàn giao thông Sở Xây dựng Hà Tĩnh cho rằng, loại xe này không được lưu thông hay nhập khẩu, do đó cơ quan đăng kiểm không có dữ liệu để đối chiếu.

Giấy đăng ký của các xe nối thùng chỉ ghi nhận thông tin về biển số, số khung và số máy, không có thông số về tải trọng, tự trọng xe để biết chính xác về trọng tải cho phép nên trên thực tế, lực lượng chức năng “bó tay” trong việc tiến hành cân tải trọng. Việc xác định trọng tải của các phương tiện chỉ dựa vào hồ sơ kê khai của doanh nghiệp (để làm thủ tục xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu).

Chính việc xe “hai khúc” mang biển số Lào mặc nhiên được lưu thông trên lãnh thổ Việt Nam đã khiến nhiều doanh nghiệp vận tải trong nước bức xúc, bởi sự chênh lệch trọng tải giữa xe "hai khúc" và xe tương tự được phép lưu thông ở nội địa quá lớn, tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh thị trường logistics trong nước.

Một số doanh nghiệp đã “lách luật” bằng cách hợp tác, lấy pháp nhân Lào để mua xe Lào về Việt Nam hoạt động. Điển hình tại Hà Tĩnh là Công ty CP Tập đoàn Hoành Sơn và một số doanh nghiệp chuyên về băm dăm tại Khu kinh tế Vũng Áng, với hàng trăm xe hoạt động mỗi ngày.

Hiện nay, công tác quản lý, kiểm soát các phương tiện xe ô tô kéo rơ moóc nhiều cụm trục biển số Lào tại các tỉnh miền Trung đang có những lỗ hổng nhất định, gây ra nhiều hệ quả tiêu cực đối với hạ tầng giao thông, sự công bằng cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh vận tải.

Những lỗ hổng này cũng đã được các doanh nghiệp trong nước phản ánh, ngành chức năng liên quan như Cục Hải quan, Bộ Xây dựng, lực lượng CSGT cũng đã phối hợp, tăng cường xử lý nhưng trong suốt thời gian dài, phương tiện này vẫn ngang nhiên lưu thông trên các tuyến đường nội địa.

Hệ lụy không chỉ tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh vận tải, mà hạ tầng giao thông tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, trong đó có thể kể đến là đường Hồ Chí Minh đoạn qua địa phận huyện Hương Khê (cũ); Quốc lộ 12C nối cửa khẩu Cha Lo về Khu kinh tế Vũng Áng, tuyến đường ĐH20 nối tỉnh Hà Tĩnh với Nghệ An qua cầu Yên Xuân... là những tuyến đường thường xuyên có lưu lượng xe “hai khúc” lưu thông đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều đoạn tuyến “nát như tương”.

Ngoài ra, như trên đã đề cập, với chiều dài thân xe nối khúc lên đến khoảng 20m, việc dòng xe này lưu thông trên các tuyến đường hẹp còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, là nỗi ám ảnh kinh hoàng cho người và các phương tiện khác lưu thông trên tuyến.