Nhượng quyền khai thác cao tốc Bắc-Nam: Cần điều kiện hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư

Mặc dù Dự án cao tốc Bắc Nam đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng để tiến hành khởi công ở nhiều tỉnh nhưng công tác nhượng quyền khai thác đã được tính đến. Cụ thể, sau khi công tác xây dựng hoàn thành, Bộ GTVT sẽ nhượng quyền khai thác cả 8 dự án để thu hồi vốn nộp ngân sách Nhà nước. Song, một số chuyên gia cho rằng, phương án này khó khả thi.

Đã đạt 70% công tác giải phóng mặt bằng

Theo báo cáo của Bộ GTVT, đến nay, toàn bộ 11/11 dự án đã cơ bản hoàn thành công tác đo đạc, kiểm đếm lập phương án đền bù. Các địa phương đã chi trả tiền đền bù, đủ điều kiện bàn giao mặt bằng là 457,4km/653,6km đạt 70% (một số tỉnh đạt tỷ lệ cao hơn như: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Ninh Thuận, Bình Thuận, Vĩnh Long). 

Theo kế hoạch, các tỉnh sẽ cơ bản bàn giao phần đất nông nghiệp trong năm 2019, hoàn thành giải phóng mặt bằng vào quý 2/2020. Tuy nhiên, phía Bộ GTVT thừa nhận đến nay hầu hết các địa phương chưa hoàn thành công tác bồi thường đất nông nghiệp; bồi thường đất ở đang ở giai đoạn lập phương án, chưa phê duyệt. Thậm chí, một số địa phương chưa thi công xây dựng khu tái định cư (Nam Định, Ninh Bình, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đồng Nai, Tiền Giang). 

Khối lượng di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật rất lớn, hiện mới đang ở bước khảo sát, lập phương án đền bù, di dời. Lãnh đạo Bộ GTVT đánh giá, nếu các địa phương, các chủ sở hữu, sử dụng các công trình hạ tầng kỹ thuật không tập trung quyết liệt thực hiện sẽ không thể hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng như đã cam kết với Thủ tướng Chính phủ bàn giao toàn bộ trong quý 2/2020.

Chuyên gia cho rằng không dễ để “nhượng quyền” khai thác cao tốc Bắc-Nam.
Chuyên gia cho rằng không dễ để “nhượng quyền” khai thác cao tốc Bắc-Nam.

Sau khi cao tốc Bắc-Nam xây dựng xong và đưa vào khai thác, lưu lượng phương tiện sẽ được phân lưu khiến nhà đầu tư BOT quốc lộ 1 sẽ ảnh hưởng đến doanh thu và phương án tài chính đã tính toán ban đầu và đương nhiên sẽ kéo dài thời gian thu phí. 

Là đơn vị đã thực hiện đầu tư và đang thu phí hoàn vốn các dự án đầu tư xây dựng công trình mở rộng quốc lộ 1 Nghi Sơn (Thanh Hóa)-Cầu Giát (Nghệ An) và dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 đoạn Nam cầu Bến Thủy-tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh theo hình thức BOT, theo ông Nguyễn Tuấn Huỳnh, Tổng Giám đốc Tập đoàn CIENCO4, việc đầu tư dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam sẽ phân lưu, ảnh hưởng đến phương án tài chính hoàn vốn của các dự án BOT này. 

“Trong trường hợp áp dụng hình thức nhượng quyền thu phí, CIENCO4 đề nghị Bộ GTVT xem xét đến việc ảnh hưởng đến hợp đồng BOT đối với các dự án trên quốc lộ 1 để đảm bảo phương án hoàn vốn cho các nhà đầu tư, trong đó có Tập đoàn CIENCO4”, ông Huỳnh đề xuất.

Nhượng quyền khai thác tuyến cao tốc chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam

Nhượng quyền khai thác là một hình thức hợp tác công-tư (PPP). Nhà đầu tư bỏ vốn và được nhận quyền khai thác tuyến đường để hoàn vốn. Thời gian thu phí kéo dài bao lâu là dựa trên cơ sở giá trị chuyển nhượng. Theo kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới, thời gian nhượng quyền khai thác thường kéo dài 25-30 năm.

Trước đó, VEC xây dựng phương án chuyển nhượng quyền khai thác 5 dự án đường cao tốc gồm: Nội Bài-Lào Cai; Cầu Giẽ-Ninh Bình; Bến Lức-Long Thành; Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây; Đà Nẵng-Quảng Ngãi. 5 tuyến này dài 540 km, có tổng mức đầu tư lên tới 125.572 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có dự án nào chốt được với các nhà đầu tư nước ngoài. 

Phó GS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) cho rằng, nhượng quyền khai thác 8 dự án cao tốc Bắc-Nam để thu hồi vốn nộp ngân sách Nhà nước từ các dự án cao tốc chuyển sang đầu tư công như đề xuất của Bộ GTVT đó là kỳ vọng của Bộ. Mô hình nhượng quyền khai thác cũng là một loại hợp đồng của phương thức đối tác công tư (PPP). Tuy nhiên, ông cho rằng để thu hút nhà đầu tư vào các đối tượng này cũng cần có các điều kiện hấp dẫn. 

Theo ông Chủng, nhà đầu tư phải nhìn thấy có lợi ích thông qua phương án tài chính để sẵn sàng đầu tư nguồn vốn, nhân lực, thiết bị, kỹ năng quản trị để ngoài viêc tập trung cho công tác quản lý vận hành an toàn tuyến cao tốc theo các tiêu chuẩn khắt khe, họ còn có nhiệm vụ rất quan trọng là bảo trì để tuyến đường không bị xuống cấp trong suốt thời gian của hợp đồng.

“Vì vậy, các tiêu chí sẽ được xem xét thận trọng. Ngoài tiêu chí quan trọng là lưu lượng xe, dự báo kinh tế phát triển khả quan của vùng, khu vực... điều các nhà đầu tư quan tâm là tính đồng bộ, liên thông của toàn tuyến cao tốc và đặc biệt là chất lượng của công trình đường cao tốc”, ông Chủng cho hay.

Theo nhiều chuyên gia giao thông, một trong những lý do khiến các nhà đầu tư còn phải “xem xét” và vẫn còn lưỡng lự khi đưa ra quyết định đó là việc phần lớn các dự án đường cao tốc đưa vào khai thác thời gian vừa qua đều đội vốn rất lớn, ảnh hưởng đến phương án tài chính, thu hồi vốn. Các phương án này đều rất dễ làm nản lòng nhà đầu tư bởi “bỏ tiền chẵn, nhặt tiền lẻ” trong một thời gian dài luôn tiềm ẩn nhiều tủi ro.

Đặng Nhật

Các tin khác

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

Không chỉ ghi nhận thực tế tình trạng giao thông của Thủ đô từ trên cao, các UAV giúp lực lượng Công an mở rộng “tầm mắt” trong quản lý giao thông, trật tự đô thị và an ninh trật tự. Những khu vực khuất tầm quan sát, những bất thường trên tuyến đường hay điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm được phát hiện sớm để kịp thời tiếp cận, xử lý.

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Những con đường rộng mở từ lòng dân ở Thạnh Bình

Về với xã miền núi Thạnh Bình (TP Đà Nẵng) những ngày này, điều đọng lại sâu đậm trong lòng mỗi người không chỉ là cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, bầu không khí trong lành mà còn là niềm vui rạng ngời trên khuôn mặt bà con nhân dân đón chào những con đường mới thênh thang. Đằng sau những dải nhựa phẳng lì, những đường bê tông đang khẩn trương triển khai thi công mở rộng là câu chuyện về sự lan tỏa rộng khắp phong trào hiến đất để mở đường.

Một ngày ở nơi những lỗi vi phạm được Camera AI “gọi tên”

Một ngày ở nơi những lỗi vi phạm được Camera AI “gọi tên”

Vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay không đội mũ bảo hiểm trên quãng đường ngắn… nhiều người nghĩ sẽ không ai phát hiện nhưng tất cả đều bị thu gọn vào “mắt thần AI” đang phủ rộng khắp Thủ đô và sau đó trở thành lý do để họ có mặt tại bộ phận xử lý vi phạm. Tại đây, qua từng trường hợp bị xử phạt cũng đồng thời mang đến sự thay đổi trong nhận thức của người vi phạm về an toàn giao thông.

Sớm khắc phục hàng loạt tồn tại trên một số tuyến cao tốc

Sớm khắc phục hàng loạt tồn tại trên một số tuyến cao tốc

Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 và hệ thống Back-End thu phí cao tốc thuộc dự án thành phần Vân Phong - Nha Trang.

Khẩn trương sửa đường ven biển lộ “hàm ếch” sau 1 tháng sử dụng

Khẩn trương sửa đường ven biển lộ “hàm ếch” sau 1 tháng sử dụng

Chỉ sau hơn 1 tháng đưa vào sử dụng, tuyến đường bê tông ven biển Phú Thuận – Thuận An (phường Thuận An, TP Huế) bị sạt lở nghiêm trọng, lộ “hàm ếch” kéo dài hàng trăm mét. Chính quyền địa phương đang huy động nhân lực, phương tiện để khắc phục xói lở dọc tuyến đường này.

“Lọc” nguy cơ ma túy, nồng độ cồn đối với tài xế container, xe tải

“Lọc” nguy cơ ma túy, nồng độ cồn đối với tài xế container, xe tải

Container hay xe tải đều là những loại phương tiện vận tải hàng hóa có kích thước và tải trọng lớn, thường xuyên di chuyển trên hành trình dài. Người điều khiển loại phương tiện này chỉ cần mất đi sự tỉnh táo, tập trung có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường. Việc kiểm soát nồng độ cồn, ma túy đối với tài xế container hay xe tải được lực lượng CSGT Hà Nội thực hiện thường xuyên, nhằm chủ động “lọc” nguy cơ ngay từ trước mỗi hành trình.

Ninh Bình triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe an toàn

Ninh Bình triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe an toàn

Hơn 25 nghìn người dân tại 129 xã, phường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã đồng loạt tham gia “Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” trong ngày 10/8. Đây là lần đầu tiên một chương trình đào tạo kỹ năng lái xe được triển khai đồng loạt, phủ kín 100% địa bàn cấp xã trên toàn tỉnh, hướng tới mục tiêu thay đổi nhận thức, kỹ năng và hành vi của người tham gia giao thông.