Thầm lặng và tuyệt đối cẩn trọng
Ngày 18/10/1956, tại ấp Xóm Mới (Tân Biên, Tây Ninh), đơn vị bảo vệ Xứ ủy Nam Bộ ra đời với phiên hiệu C80 An ninh vũ trang miền Nam. Đến tháng 3/1968, đơn vị đổi tên thành Đoàn 180. Đó chính là tiền thân của Phòng Cảnh vệ miền Nam hôm nay.
Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu, Phó Trưởng phòng Cảnh vệ miền Nam chia sẻ: “Nếu như năm xưa, các thế hệ đi trước bảo vệ lãnh đạo giữa rừng sâu, giữa mưa bom bão đạn bằng lòng trung thành vô hạn và sự sẵn sàng hy sinh, thì ngày nay, tính chất thách thức đã mang một diện mạo mới. Hiểm họa không chỉ còn ở đầu nòng súng hay các vụ tấn công công khai, mà có thể ẩn giấu tinh vi trong một ly nước, một bữa ăn hay môi trường sinh hoạt hàng ngày. Một khẩu lệnh nghiệp vụ đã ăn sâu vào tâm khảm của từng cán bộ, chiến sĩ: Bảo vệ tuyệt đối an toàn, không có nhiệm vụ nào “tương đối” và “không có cơ hội để rút kinh nghiệm”.
Công tác hóa nghiệm hiện nay đã trở thành một mảng nghiệp vụ kỹ thuật chuyên sâu, quy chuẩn và hiện đại. Các loại độc chất thế hệ mới không còn dừng lại ở các chất độc truyền thống dễ nhận biết, mà xuất hiện các dạng hợp chất hóa - sinh hiện đại, độc chất siêu vi lượng không màu, không mùi, hòa tan hoàn toàn trong chuỗi cung ứng thực phẩm hoặc nguồn nước với thời gian phát tác chậm.
Đại úy Lê Công Văn, cán bộ làm công tác kiểm nghiệm tại Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam cho biết, đặc thù của công tác kiểm nghiệm độc chất là sự thầm lặng và tuyệt đối cẩn trọng. Cán bộ kiểm nghiệm phải nắm chắc quy trình thao tác chuẩn (SOP), làm chủ hoàn toàn các thiết bị đo kiểm và luôn sẵn sàng tâm lý ứng phó trước mọi bất thường dù là nhỏ nhất.
Theo Đại úy Lê Công Văn, sự thay đổi rõ nét nhất hiện nay là nâng cấp công nghệ và phương pháp tiếp cận. Nếu trước đây công tác kiểm tra phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và các test nhanh định tính đơn giản thì hiện nay lực lượng đã được trang bị các thiết bị kiểm nghiệm hiện đại, cho phép định lượng, phát hiện vi lượng độc chất ở nồng độ cực nhỏ trong thời gian ngắn.
Thời gian qua, Phòng Cảnh vệ miền Nam đã chú trọng phối hợp với các cơ quan quản lý trực tiếp trong lĩnh vực này như Cục An toàn bức xạ và hạt nhân thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Binh chủng Hóa học thuộc Bộ Quốc phòng; hằng năm cử cán bộ tham gia đào tạo, tập huấn, bổ sung kiến thức, chứng chỉ, kỹ năng chuyên sâu; đồng thời đầu tư, hiện đại hóa trang thiết bị, phương tiện chuyên dụng.
Đặc biệt, Quy chế phối hợp giữa Bộ Tư lệnh Cảnh vệ và Binh chủng Hóa học tạo thêm cơ sở để hai lực lượng thường xuyên trao đổi, chia sẻ thông tin, nhận định, cảnh báo sớm nguy cơ, thủ đoạn có thể được lợi dụng để đe dọa an ninh, an toàn đối tượng Cảnh vệ. Qua đó, lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ có thêm điều kiện tập huấn, tiếp cận, làm chủ phương tiện, trang thiết bị hiện đại, nâng cao hiệu quả phối hợp trong diễn tập và xử lý các tình huống phức tạp liên quan đến sự cố an ninh hóa học, sinh học, phóng xạ, hạt nhân..
Sức mạnh từ thiết bị hiện đại và “bản lĩnh thép” của chiến sĩ kiểm nghiệm
Đội Kỹ thuật bảo vệ đã được trang bị phòng thí nghiệm hóa học cùng hệ thống máy móc, thiết bị kiểm nghiệm hiện đại, cơ động và có giá trị cao.
Điển hình là máy quang phổ tử ngoại khả kiến DR6000 - một thiết bị phân tích chuyên sâu hiện đại. Với dải băng tần rộng và độ chính xác cao, thiết bị này đảm nhận chức năng kiểm tra kim loại nặng và các thành phần hóa chất độc hại trong nước uống, nước sinh hoạt phục vụ các đối tượng cảnh vệ tại các bếp ăn tập thể, các hội nghị quốc tế và nhà riêng của các đồng chí lãnh đạo trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.
Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu nhấn mạnh, đơn vị luôn chú trọng lựa chọn những cán bộ có trình độ chuyên môn tốt, được đào tạo bài bản từ các trường đại học uy tín, sau đó tiếp tục gửi đi đào tạo, tập huấn chuyên sâu để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Cán bộ kiểm nghiệm độc chất không chỉ làm công việc “test mẫu trước giờ ăn”, mà phải chủ động chuyển từ “đối phó” sang “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”.
Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu cho biết: “Chúng tôi cũng rất coi trọng đến công tác hóa nghiệm của lực lượng Cảnh vệ phòng ngừa các yếu tố, các độc tố đe dọa đến an ninh, an toàn đối tượng bảo vệ. Công tác hóa nghiệm phải rất tỉ mỉ đối với từng bữa ăn, từng ly nước phục vụ các đối tượng có chế độ cảnh vệ…”.
Phòng Cảnh vệ miền Nam xác định việc hiện đại hóa các mặt công tác là một nhiệm vụ then chốt gắn với việc thực hiện Đề án số 04/ĐA-BCA của Bộ Công an về “Xây dựng lực lượng Cảnh vệ thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” đáp ứng yêu cầu Cảnh vệ trong tình hình mới.
Để chủ động phòng ngừa và hóa giải nguy cơ từ sớm, từ xa, Phòng Cảnh vệ miền Nam xác định ba trụ cột hiện đại hóa công tác kiểm nghiệm độc chất:
Hiện đại hóa trang thiết bị chuyên dùng: Đẩy mạnh trang bị các thiết bị phân tích nhanh, nhỏ gọn, cơ động với độ chính xác cao, tích hợp công nghệ phân tích chuyên sâu (sắc ký, quang phổ, sinh học phân tử cơ động). Chủ động nghiên cứu và mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot, phương tiện bay không người lái (UAV) vào công tác nhận diện, phát hiện sớm các nguy cơ.
Nâng cao trình độ và bản lĩnh cán bộ: Xây dựng đội ngũ cán bộ vừa giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, tinh thông kỹ thuật phân tích, vừa có bản lĩnh chính trị tuyệt đối vững vàng, tính cẩn trọng, trung thực và kỷ luật thép. Sự tỉ mỉ và tinh thần trách nhiệm cao nhất chính là "vũ khí" cốt lõi.
Chủ động phương án và phối hợp nghiệp vụ: Tăng cường công tác huấn luyện, diễn tập xử lý tình huống giả định phức tạp; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn hàng đầu như Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ KH&CN), Binh chủng Hóa học (Bộ Quốc phòng) để cập nhật kịp thời các phương pháp nhận diện độc chất mới.
Phía sau những nụ cười bắt tay giao hảo, những hội nghị tầm cỡ quốc gia và quốc tế thành công rực rỡ là công sức, trí tuệ và sự cống hiến không ngừng nghỉ của các cán bộ, chiến sĩ Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam. Họ chính là những "lá chắn thầm lặng", góp phần giữ vững an ninh quốc gia, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các lãnh đạo Đảng, Nhà nước và khách quốc tế trên mảnh đất phương Nam.
