Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Chế Lan Viên (1920 – 2020):

Nhớ về một thiên tài của nền thơ ca hiện đại Việt Nam

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Chế Lan Viên (1920 – 2020). Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; đồng chí Nguyễn Minh Nhựt, Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương… đã đến dự.

Cùng dự chương trình còn có đại diện gia đình nhà thơ Chế Lan Viên, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch một số tỉnh thành và đông đảo các văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, lý luận và phê bình văn học nghệ thuật.

Nhà thơ Chế Lan Viên tên thật là Phan Ngọc Hoan, sinh năm 1920 tại tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, Bình Định được ông coi như quê hương thứ hai của mình. Năm 17 tuổi, ông xuất bản tập thơ đầu tiên với nhan đề “Điêu tàn”, với bút danh Chế Lan Viên. Thời gian này, ông còn là học sinh Trường Trung học Quy Nhơn, cùng một nhóm thơ với Yến Lan, Hàn Mặc Tử và Quách Tấn. Tựa “Điêu tàn” là Tuyên ngôn của Trường Thơ Loạn do ông và thi sĩ Hàn Mặc Tử lập ra.

Lễ Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của nhà thơ Chế Lan Viên tại Hội Nhà văn Việt Nam.
Lễ Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của nhà thơ Chế Lan Viên tại Hội Nhà văn Việt Nam.

Năm 1939, ông ra Hà Nội học, sau đó làm báo ở Sài Gòn, dạy học ở Thanh Hóa, Huế. Sau Cách mạng tháng Tám, ông làm báo “Quyết Thắng” của Việt Minh Trung Bộ và đã gặp nhà thơ Tố Hữu. Kháng chiến chống Pháp, ông công tác báo chí ở Liên khu 4 cũ…

Suốt thời kháng chiến chống Mỹ, ông công tác tại miền Bắc, tham gia Ban lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam, các khóa Quốc hội 4,5,6,7 và hoạt động đối ngoại trên các diễn đàn văn học quốc tế ở nhiều quốc gia trên thế giới. Sau ngày đất nước thống nhất, ông vào công tác tại miền Nam, ở lại TP Hồ Chí Minh cho đến ngày mất (19/6/1989).

Theo nhà văn Vũ Thị Thường, trong khoảng gần 8 năm, từ tháng 2/1981 đến tháng 10/1988, ông đã sáng tác nhiều bằng cả đời thơ của mình trở về trước. Sau khi ông mất, 3 tập “Di cảo thơ Chế Lan Viên” gồm 534 bài đã được in ra. “Di cảo thơ” tập IV cung đã gom được trên 200 bài.

Nói về vị thế nhà thơ Chế Lan Viên trên văn đàn Việt Nam, nhà thơ Hữu Thỉnh, cho rằng: “Chế Lan Viên đóng góp cho thơ Việt to lớn đến mức, tôi muốn xem ông như một thế giới. Thế giới Chế Lan Viên, đặc điểm lớn nhất của sự cống hiến đó là hài hòa. Lý luận mỹ học coi sự hài hòa là tiêu chuẩn số một của cái Đẹp. Chế Lan Viên đem đến sự hài hòa cho Thơ Mới, và cũng tương tự như vậy, cho tiến trình thơ Việt từ 1945 đến nay. Một người phải có tài đến mức nào mới có thể làm vế đối cho cả một nền thơ”.

Cũng theo nhà thơ Hữu Thỉnh thì “Trong các nhà thơ Việt, chưa có ai bàn về thơ chuyên nghiệp thâm thúy, triệt để như Chế Lan Viên. Ông trở đi trở lại không biết bao nhiêu lần về đề tài này. Ông đưa và một hệ thống thi pháp vừa phổ quát vừa yên sâu, có giá trị kinh điển về nghệ thuật thơ ca. Ông là nhà phê bình thơ hay nhất trong số các nhà thơ. Chế Lan Viên là một nhà hùng biện. Ông là bộ óc điện tử của Hội Nhà văn Việt Nam. Ông chiếm lĩnh đỉnh cao của thành tựu triết học, lịch sử, luật học, xã hội học, chính trị học, nghệ thuật quân sự, các trào lưu nghệ thuật Đông Tây Kim Cổ. Ông say mê với nhiều bộ môn khoa học tự nhiên. Và ông đã huy động tất cả thành một siêu lực của trí tuệ để đối thoại”.

Chế Lan Viên là bậc thầy đáng kính của các nhà thơ trẻ. Chuyên mục ông ký tên Chàng Văn trên Báo Văn nghệ thực sự là một trường học cho những cây bút mới và những người yêu văn học. Ông nâng đỡ, khuyến khích và bảo vệ các tài năng trẻ. Trong sổ tay của ông chép rất nhiều những câu thơ hay của lớp trẻ.

Chế Lan Viên là một chính khách, một nhà ngoại giao kỳ tài. Ông tham gia Quốc hội liền 4 khóa 4,5,6,7 và tham gia Ủy  ban Đối ngoại cả 4 khóa. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, với 6USD trong túi và 2 bộ veston mượn Bộ Tài chính, ông tiếp xúc và thuyết phục được những bộ óc, những trí thức tiêu biểu nhất của châu Âu, giúp họ nhận ra bản chất của chiến tranh và đứng về phía nhân dân Việt Nam.

100 năm nhà thơ lớn Chế Lan Viên. 100 năm nhà văn hóa Chế Lan Viên. 100 năm biệt tài Chế Lan Viên. Một người đã góp phần xuất sắc nhất đưa nền thơ dân tộc lên đỉnh cao. Cuộc đời và sự nghiệp của Chế Lan Viên đã đi vào lịch sử như một tinh hoa văn hóa, biệt tài của đất nước.

GS Hà Minh Đức cũng chia sẻ: “Chế Lan Viên đến với thơ trong tuổi đời còn rất trẻ, như một thần đồng trong thi ca. Chế Lan Viên là kiện tướng của phong trào Thơ Mới nhưng giữa Thơ Mới và thơ Chế Lan Viên có nhiều điểm trùng hợp và cũng có nhiều điểm rất khác biệt. Một tập thơ “Điêu tàn” và một tập văn “Vàng sao” đã xác lập cho Chế Lan Viên một chỗ đứng vững chắc, một tầm cao lay động cách cảm nghĩ của nhiều người. Nhà phê bình Hoài Thanh trong “Thi nhân Việt Nam” đã dành cho Chế Lan Viên sự trân trọng, cảm phục một tài năng thi ca mới hé lộ nhưng đã tỏa sáng rạng rỡ: “Giữa đồng bằng văn học Việt Nam ở nửa thế kỷ XX nó đứng sừng sững như một cái tháp Chàm chắc chắn và lẻ loi bí mật”.

GS.TS Trần Đăng Suyền thì khẳng định: “Chế Lan Viên – Thơ không chỉ đưa ru mà còn thức tỉnh”.

“Tài thơ thiên bẩm, ý chí và nghị lực phi thường, ý thức lao động nghệ thuật hết mình, gắn bó sâu sắc với Tổ quốc, nhân dân và thời đại, tất cả những điều đó đã tạo nên một nhà thơ lớn Chế Lan Viên, tầm vóc, thật là tầm vóc mà cho đến nay, ít cây bút nào sánh kịp. Chế Lan Viên đã đóng góp vào nền thơ hiện đại Việt Nam một cách nhìn mới, một cách nghĩ mới, một cách cảm xúc mới…, tức là một phong cách cá nhân vô cùng độc đáo.

Với 50 năm miệt mài lao động nghệ thuật, nỗ lực sáng tạo không ngừng, Chế Lan Viên đã để lại một sự nghiệp thơ lớn lao, có sức sống mãnh liệt, trong đó có những bài đủ sức vượt qua được thử thách khắc nghiệt của thời gian. Ông là một thiên tài của nền thơ ca hiện đại Việt Nam, một nhà văn hóa lớn của dân tộc”, GS.TS Trần Đăng Suyền nhấn mạnh.

N.Nguyễn

Các tin khác

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm

Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm

Đó là chủ đề của lễ hội làng Dương Nỗ (phường Dương Nỗ, TP Huế) do Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Huế tổ chức chào mừng nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và Festival mùa Hạ Huế năm 2026.

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

Với chủ đề “Đất”, “True Concert 2026 - Tình Đất” diễn ra tối 14/5/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), để lại nhiều dư âm về một đêm diễn được đầu tư chỉn chu, dàn dựng công phu. Bằng âm nhạc, ê kíp đã kể cho khán giả câu chuyện về sự sống, thiên nhiên và mối gắn bó bền chặt giữa con người với cội nguồn.

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Tối 14/5, tại TP Hải Phòng, Công an TP Hải Phòng tổ chức Gala nghệ thuật – chính luận mang chủ đề “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”. Đây là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng, phát động hưởng ứng cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” do Bộ Công an triển khai.

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Thông qua Hành trình và Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam mong muốn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh thanh niên Việt Nam yêu nước, đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, tiên phong cống hiến; đồng thời khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. 

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” là hoạt động chính trị, văn hóa nhằm tưởng nhớ và tôn vinh giá trị lịch sử trường tồn của Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh; khẳng định tầm vóc tư tưởng, bản lĩnh và trí tuệ của Đảng và dân tộc Việt Nam trong thời khắc lịch sử đặc biệt của đất nước.

PSG vô địch Ligue 1 lần thứ 14 trong lịch sử

PSG vô địch Ligue 1 lần thứ 14 trong lịch sử

Rạng sáng 14/5 theo giờ Việt Nam, CLB Paris St Germain (PSG) đã chính thức bảo vệ thành công chức vô địch Ligue 1 mùa giải 2025/2026 sau chiến thắng 2-0 trên sân của Lens, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế thống trị tại bóng đá Pháp.