Nhớ về “Giải phóng” – Tờ báo trên tuyến lửa

Những trang tư liệu đã ố màu thời gian, những ký ức về một thời vừa cầm bút vừa cầm súng chiến đấu của những nhà báo lão thành, bộ phim tư liệu và trưng bày đã “kể” với công chúng nhiều câu chuyện thú vị về hậu trường làm báo thời kháng chiến, về sự khốc liệt và cả những hy sinh mất mát ở chiến trường xưa.

Ngày 18/12, tại Hà Nội, Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh, Thư viện Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Báo Sài Gòn Giải phóng, Báo Đại Đoàn kết tổ chức trưng bày và ra mắt bộ phim tư liệu “Giải phóng - tờ báo trên tuyến lửa”, do Bảo tàng Báo chí Việt Nam sản xuất. 

Những trang tư liệu đã ố màu thời gian, những ký ức về một thời vừa cầm bút vừa cầm súng chiến đấu của những nhà báo lão thành, bộ phim tư liệu và trưng bày đã “kể” với công chúng nhiều câu chuyện thú vị về hậu trường làm báo thời kháng chiến, về sự khốc liệt và cả những hy sinh mất mát ở chiến trường xưa.

Những trang tư liệu ố màu thời gian về báo Giải phóng
Những trang tư liệu ố màu thời gian về báo Giải phóng

Theo Bảo tàng Báo chí Việt Nam, Báo Giải phóng trực thuộc cơ quan Trung ương của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, ra đời để cổ vũ tinh thần chiến đấu của đồng bào miền Nam và cả nước trong kháng chiến chống Mỹ. Số đầu tiên ra đời vào ngày 20-12-1964, dưới tán rừng Tân Biên – Tây Ninh.

Một số cựu phóng viên của báo Giải phóng bên các hiện vật trưng bày
Một số cựu phóng viên của báo Giải phóng bên các hiện vật trưng bày

Tổng biên tập (TBT) đầu tiên của báo Giải phóng là nhà báo Trần Phong (Kỳ Phương), nguyên TBT báo Cứu Quốc, một cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, được điều trở lại chiến trường bằng đường mòn Hồ Chí Minh trên biển. Hai nhà báo của báo Cứu Quốc là Tống Đức Thắng (Trần Tâm Trí) và Thái Duy (Trần Đình Vân) hành quân theo đường Trường Sơn vào tới vùng căn cứ Tây Ninh để tham gia làm báo Giải phóng. 

Sau đó, nhiều nhà báo từ mọi miền đất nước đến với báo báo Giải phóng. Cùng với họ, nhiều “thủ lĩnh” của báo Giải phóng như Thép Mới, Bùi Kinh Lăng, Nguyễn Huy Khánh, qua các giai đoạn khác nhau của cách mạng miền Nam đã làm nên lịch sử đặc biệt của một tờ báo trong kháng chiến. 

Nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam tặng kỷ niệm chương cho các nhà báo lão thành của báo Giải phóng
Nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam tặng kỷ niệm chương cho các nhà báo lão thành của báo Giải phóng

Bởi lẽ, trong cuộc đối đầu với công nghệ thông tin hiện đại của phương Tây và Sài Gòn thời ấy, báo Giải phóng cùng với Thông tấn xã và Đài phát thanh Giải phóng, báo Quân Giải phóng đã kiên cường trụ vững để cất lên tiếng nói về cuộc chiến đấu chính nghĩa, chống giặc ngoại xâm của nhân dân miền Nam. 

12 năm cầm bút và cầm súng, những người làm báo Giải phóng đã cho ra đời 375 số báo trong 10 năm kháng chiến và 412 số nhật báo Giải phóng tại Sài Gòn cho đến ngày hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của mình năm 1977 – thời điểm báo Giải phóng và báo Cứu Quốc hợp nhất thành báo Đại Đoàn Kết ngày nay.

Một số hiện vật làm báo Giải phóng được trao tặng cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam
Một số hiện vật làm báo Giải phóng được trao tặng cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam

Cũng theo Ban tổ chức, ngay từ những năm kháng chiến chống Mỹ, báo Giải phóng không chỉ vượt vĩ tuyến 17 mà còn xuất bản ra nước ngoài, đến được với những người anh em cùng chiến tuyến dù cách xa hàng vạn dặm. Một sự kiện không thể không nhắc tới là ngay sau ngày giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước 30/4/1975,  những người làm báo Giải phóng từ chiến khu trở về đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ra 15 số báo Sài Gòn Giải Phóng đầu tiên. 

Chỉ riêng tờ báo số 1 ra ngày 5/5/1975 đã phát hành nửa triệu bản trên toàn quốc với giá bán 50 đồng/tờ (tiền miền Nam). Báo đã lập một kỷ lục về phát hành trong lịch sử báo chí Việt Nam trong thời điểm đặc biệt đó. Tuy nhiên, để có những thành tựu ấy là những cống hiến vô bờ bến và cả những hy sinh, mất mát khó có thể bù đắp của những người làm báo Giải phóng. Người làm báo và công chúng hôm nay sẽ ít nhiều hiểu, cảm nhận được phần nào qua trưng bày và phim tư liệu “Giải phóng – Tờ báo trên tuyến lửa”.

Ban tổ chức và các nhà báo lão thành báo Giải phóng
Ban tổ chức và các nhà báo lão thành báo Giải phóng

Có thời lượng 26 phút, phim tư liệu “Giải phóng – Tờ báo trên tuyến lửa” do chính nhà báo Nguyễn Hồ, người trực tiếp làm báo Giải phóng chủ biên. Phim được hoàn thành đúng dịp chào mừng Đại hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025; kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, 56 năm báo Giải phóng ra số đầu tiên (20/12/1964 – 20/12/2020). Phim có nhiều tư liệu và sự kiện được công bố lần đầu như: Những mốc lịch sử ra đời của tờ báo Giải phóng và hoạt động của tờ báo trên khắp các chiến trường, qua các giai đoạn lịch sử của cách mạng miền Nam và cả nước.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.