Nhớ về “Giải phóng” – Tờ báo trên tuyến lửa

Những trang tư liệu đã ố màu thời gian, những ký ức về một thời vừa cầm bút vừa cầm súng chiến đấu của những nhà báo lão thành, bộ phim tư liệu và trưng bày đã “kể” với công chúng nhiều câu chuyện thú vị về hậu trường làm báo thời kháng chiến, về sự khốc liệt và cả những hy sinh mất mát ở chiến trường xưa.

Ngày 18/12, tại Hà Nội, Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh, Thư viện Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Báo Sài Gòn Giải phóng, Báo Đại Đoàn kết tổ chức trưng bày và ra mắt bộ phim tư liệu “Giải phóng - tờ báo trên tuyến lửa”, do Bảo tàng Báo chí Việt Nam sản xuất. 

Những trang tư liệu đã ố màu thời gian, những ký ức về một thời vừa cầm bút vừa cầm súng chiến đấu của những nhà báo lão thành, bộ phim tư liệu và trưng bày đã “kể” với công chúng nhiều câu chuyện thú vị về hậu trường làm báo thời kháng chiến, về sự khốc liệt và cả những hy sinh mất mát ở chiến trường xưa.

Những trang tư liệu ố màu thời gian về báo Giải phóng
Những trang tư liệu ố màu thời gian về báo Giải phóng

Theo Bảo tàng Báo chí Việt Nam, Báo Giải phóng trực thuộc cơ quan Trung ương của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, ra đời để cổ vũ tinh thần chiến đấu của đồng bào miền Nam và cả nước trong kháng chiến chống Mỹ. Số đầu tiên ra đời vào ngày 20-12-1964, dưới tán rừng Tân Biên – Tây Ninh.

Một số cựu phóng viên của báo Giải phóng bên các hiện vật trưng bày
Một số cựu phóng viên của báo Giải phóng bên các hiện vật trưng bày

Tổng biên tập (TBT) đầu tiên của báo Giải phóng là nhà báo Trần Phong (Kỳ Phương), nguyên TBT báo Cứu Quốc, một cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, được điều trở lại chiến trường bằng đường mòn Hồ Chí Minh trên biển. Hai nhà báo của báo Cứu Quốc là Tống Đức Thắng (Trần Tâm Trí) và Thái Duy (Trần Đình Vân) hành quân theo đường Trường Sơn vào tới vùng căn cứ Tây Ninh để tham gia làm báo Giải phóng. 

Sau đó, nhiều nhà báo từ mọi miền đất nước đến với báo báo Giải phóng. Cùng với họ, nhiều “thủ lĩnh” của báo Giải phóng như Thép Mới, Bùi Kinh Lăng, Nguyễn Huy Khánh, qua các giai đoạn khác nhau của cách mạng miền Nam đã làm nên lịch sử đặc biệt của một tờ báo trong kháng chiến. 

Nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam tặng kỷ niệm chương cho các nhà báo lão thành của báo Giải phóng
Nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam tặng kỷ niệm chương cho các nhà báo lão thành của báo Giải phóng

Bởi lẽ, trong cuộc đối đầu với công nghệ thông tin hiện đại của phương Tây và Sài Gòn thời ấy, báo Giải phóng cùng với Thông tấn xã và Đài phát thanh Giải phóng, báo Quân Giải phóng đã kiên cường trụ vững để cất lên tiếng nói về cuộc chiến đấu chính nghĩa, chống giặc ngoại xâm của nhân dân miền Nam. 

12 năm cầm bút và cầm súng, những người làm báo Giải phóng đã cho ra đời 375 số báo trong 10 năm kháng chiến và 412 số nhật báo Giải phóng tại Sài Gòn cho đến ngày hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của mình năm 1977 – thời điểm báo Giải phóng và báo Cứu Quốc hợp nhất thành báo Đại Đoàn Kết ngày nay.

Một số hiện vật làm báo Giải phóng được trao tặng cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam
Một số hiện vật làm báo Giải phóng được trao tặng cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam

Cũng theo Ban tổ chức, ngay từ những năm kháng chiến chống Mỹ, báo Giải phóng không chỉ vượt vĩ tuyến 17 mà còn xuất bản ra nước ngoài, đến được với những người anh em cùng chiến tuyến dù cách xa hàng vạn dặm. Một sự kiện không thể không nhắc tới là ngay sau ngày giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước 30/4/1975,  những người làm báo Giải phóng từ chiến khu trở về đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ra 15 số báo Sài Gòn Giải Phóng đầu tiên. 

Chỉ riêng tờ báo số 1 ra ngày 5/5/1975 đã phát hành nửa triệu bản trên toàn quốc với giá bán 50 đồng/tờ (tiền miền Nam). Báo đã lập một kỷ lục về phát hành trong lịch sử báo chí Việt Nam trong thời điểm đặc biệt đó. Tuy nhiên, để có những thành tựu ấy là những cống hiến vô bờ bến và cả những hy sinh, mất mát khó có thể bù đắp của những người làm báo Giải phóng. Người làm báo và công chúng hôm nay sẽ ít nhiều hiểu, cảm nhận được phần nào qua trưng bày và phim tư liệu “Giải phóng – Tờ báo trên tuyến lửa”.

Ban tổ chức và các nhà báo lão thành báo Giải phóng
Ban tổ chức và các nhà báo lão thành báo Giải phóng

Có thời lượng 26 phút, phim tư liệu “Giải phóng – Tờ báo trên tuyến lửa” do chính nhà báo Nguyễn Hồ, người trực tiếp làm báo Giải phóng chủ biên. Phim được hoàn thành đúng dịp chào mừng Đại hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025; kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, 56 năm báo Giải phóng ra số đầu tiên (20/12/1964 – 20/12/2020). Phim có nhiều tư liệu và sự kiện được công bố lần đầu như: Những mốc lịch sử ra đời của tờ báo Giải phóng và hoạt động của tờ báo trên khắp các chiến trường, qua các giai đoạn lịch sử của cách mạng miền Nam và cả nước.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Chỉ sau một học kỳ hè, hàng loạt các câu chuyện, nhân vật chỉ hiện diện trên trang sách được hàng trăm học sinh của các trường trên địa bàn thành phố Hà Nội chuyển tải sinh động trên sân khấu. Trên 600 giáo viên, học sinh được học, trải nghiệm, thực hành, biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức, đồng thời khơi dậy tình yêu nghệ thuật trong học đường.

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hoá, khảo cổ, quân sự, Khu di tích Cổ Loa từng được khuyến nghị xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản thế giới trước cả Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là chia sẻ của nhiều nhà khoa học tại Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương chính thức khởi động Chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026 trên phạm vi cả nước.

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đón nhận Nghị quyết của UNESCO và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" sẽ diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1.

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Tối 30/7, trên 100 nghệ sĩ của Nhà hát Opera Giuseppe Verdi Trieste (Ý) đã có đêm biểu diễn thành công rực rỡ trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm khi mang đến cho khán giả Việt Nam kiệt tác opera của nhà soạn nhạc Giuseppe Verdi với hơn 170 năm lịch sử - La Traviata với phiên bản chuẩn phong cách Ý.

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Tối 30/7, các nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste – biểu tượng nghệ thuật của nước Ý sẽ có buổi trình diễn La Traviata đầu tiên tại Nhà hát Hồ Gươm. Cùng với kiệt tác này, các nghệ sĩ còn mang theo niềm tự hào về nghệ thuật opera Ý, sự trân trọng dành cho khán giả Việt Nam và kỳ vọng mở ra những nhịp cầu hợp tác văn hóa bền chặt giữa hai quốc gia.

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Nhằm lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân và ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng tại Vòng chung kết Hội thao Quân sự, Võ thuật và Thể thao Công an nhân dân năm 2026 diễn ra tại TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng chính thức phát động cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”, dành cho cán bộ, chiến sĩ, các nhiếp ảnh gia và đông đảo người dân, yêu nhiếp ảnh trên cả nước.

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Nhằm tri ân người có công với đất nước, động viên người cao tuổi và lan tỏa lòng tự hào dân tộc tới học sinh, sinh viên, Tập đoàn Vingroup đã triển khai tặng 50% giá vé chương trình nghệ thuật “Đất Nước Thiên Hùng Ca” cho các khán giả trên từ ngày 10/7/2026 đến ngày 31/8/2026.