Nhiều giải pháp khắc phục “thẻ vàng” IUU để tạo sinh kế cho ngư dân

Để chống khai thác IUU hiệu quả, tại các cảng cá, bến neo đậu trên địa bàn tỉnh Quảng Trị lực lượng chức năng thường xuyên có mặt 24/24h để kiểm tra chặt chẽ về đăng kiểm, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình (VMS), nhật ký khai thác và việc thực hiện các quy định về truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Theo ông Trần Xuân Tiến - Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị; tỉnh Quảng Trị hiện có 4.636 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Đến nay, tỷ lệ đăng ký tàu cá đạt 100%; đăng kiểm đạt 97,5%; cấp giấy phép khai thác thủy sản đạt 99%; lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đạt 99,4%. Tỉnh Quảng Trị đang chuyển đổi 500 tàu cá hoạt động ở vùng ven bờ (có chiều dài tàu từ 6m đến dưới 12m); 86 tàu hoạt động vùng lộng (từ 12m đến dưới 15m); 85 tàu hoạt động vùng khơi (từ 15m trở lên). Đồng thời dự kiến chấm dứt hoạt động, tháo dỡ khoảng 100 tàu cá không còn đủ điều kiện hoạt động hoặc hiệu quả khai thác thấp.

Để phát triển nghề cá bền vững và gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, tỉnh Quảng Trị hướng dẫn ngư dân lắp đặt, duy trì thiết bị giám sát hành trình và tuân thủ ghi, nộp nhật ký khai thác đúng quy định; cam kết không đưa tàu cá đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài và không mua bán, vận chuyển sản phẩm từ hoạt động IUU; tăng cường rà soát, vận động chủ tàu thực hiện đăng ký, đăng kiểm, sang tên đổi chủ (xử lý tàu "3 không").

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh sử dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), kết nối dữ liệu giữa cảng cá với lực lượng biên phòng. Riêng trong tháng 8/2026, hệ thống ghi nhận 1.399 lượt tàu cập cảng và 1.139 lượt tàu rời cảng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch nguồn gốc thủy sản và tạo thuận lợi cho công tác truy xuất khi tiêu thụ sản phẩm.

Một trong những nội dung được EC đặc biệt quan tâm trong các đợt kiểm tra và cũng là yêu cầu các địa phương phải xử lý dứt điểm trong thời gian tới là tình trạng tàu cá mất kết nối VMS kéo dài. Thời gian tới, Quảng Trị tiếp tục rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp tàu cá mất kết nối VMS, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến, đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng cảng cá, nâng cao hiệu quả giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Bên cạnh việc giám sát, tuyên truyền, tỉnh Quảng Trị xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng trong khai thác thủy sản. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, xử phạt 72 vụ vi phạm trong lĩnh vực thủy sản với tổng số tiền hơn 2,28 tỷ đồng. Đặc biệt, một chủ tàu cá đã bị khởi tố về hành vi cản trở hoạt động của phương tiện điện tử sau khi có hành vi vô hiệu hóa thiết bị VMS nhằm che giấu hoạt động khai thác.

Bên cạnh việc đưa ra nhiều giải pháp khắc phục “thẻ vàng” IUU, tỉnh Quảng Trị đang đầu tư, hỗ trợ để tạo sinh kế cho ngư dân. Thời gian qua, do biến động giá xăng dầu tăng cao, nên nhiều ngư dân bị ảnh hưởng lớn mỗi khi tàu thuyền ra khơi. Tỉnh Quảng Trị giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, UBND các xã, phường liên quan và các đơn vị chức năng theo dõi, tổng hợp, báo cáo để hỗ trợ kinh phí nhiên liệu giúp ngư dân từng bước vượt qua khó khăn, yên tâm bám biển, bám ngư trường.

Ngoài việc hỗ trợ kinh phí nhiên liệu cho ngư dân, tỉnh Quảng Trị cũng thông qua chính sách hỗ trợ cước thuê bao dịch vụ giám sát hành trình tàu cá giai đoạn 2026-2028 cho bà con ngư dân đánh bắt thuỷ hải sản xa bờ. Theo đó, tỉnh sẽ hỗ trợ mức 250 nghìn đồng/tàu cá/tháng. Việc hỗ trợ cước thuê bao dịch vụ giám sát hành trình tàu cá cho ngư dân, thể hiện được sự quan tâm, chia sẻ của địa phương trong việc tạo điều kiện phát triển kinh tế cho ngư dân và tăng cường hiệu quả quản lý tàu cá hoạt động trên biển, góp phần chống khai thác IUU.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Trị đầu tư nâng cấp mở rộng khu neo đậu tránh trú bão trên địa bàn để phục vụ tàu thuyền của ngư dân. Tại khu vực Đảo Cồn Cỏ, tỉnh đầu tư 400 tỷ đồng để xây dựng khu neo đậu. Đầu tháng 9/2026, tỉnh Quảng Trị cũng đã đồng ý để xã Nam Cửa Việt quyết định gia hạn thời gian nạo vét bồi lấp, khơi thông dòng chảy sông Cụt Hà Tây tạo điều kiện thuận lợi, an toàn cho hơn 170 tàu cá di chuyển ra, vào khu neo đậu…