Nhiếp ảnh Việt thời 4.0: Vẫn chưa có thị trường đúng nghĩa?!

Cùng với việc dễ dàng sở hữu những chiếc máy ảnh hiện đại, dễ sử dụng, số lượng người tham gia sáng tác nhiếp ảnh ngày càng nhiều, số lượng tác phẩm nhiếp ảnh mỗi năm ngày càng lớn. Tuy nhiên, hầu hết các nhiếp ảnh gia đều cho rằng, nghệ sĩ khó sống được bằng nghề và chụp ảnh để thỏa mãn đam mê là chính. Hầu hết các gallery, sàn đấu giá chỉ tập trung cho tác phẩm hội họa. Nhiếp ảnh Việt chưa có thị trường đúng nghĩa…

Theo Nhiếp ảnh gia Mai Vinh, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam có hơn 1.000 hội viên. Ngoài ra, “làng” nhiếp ảnh còn có hàng ngàn nhiếp ảnh gia tự do khác. Số lượng ảnh hàng năm các nhà nhiếp ảnh thực hiện rất lớn. Các cuộc thi do Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì có khoảng 5.000 đến 15.000 ảnh. Cuộc thi do Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức thường nhận từ 15.000 ảnh đến 30.000 ảnh. Cuộc thi ở các tỉnh và đơn vị khác khoảng 10.000 đến 20.000 ảnh.

Tuy nhiên, hầu hết tác giả, kể cả các nhiếp ảnh gia nổi tiếng vẫn chủ yếu chụp ảnh để thỏa mãn đam mê nghệ thuật, đăng tải trên mạng xã hội. Một số rất ít tác giả là những nhiếp ảnh gia có thương mại ảnh thành công và chủ yếu là thụ động chờ đợi khách hàng. Vì vậy, các cuộc thi ảnh vừa là hình thức tạo động lực, sân chơi cho các tác giả thể hiện tài năng, vừa là nơi để các tác giả có thêm cơ hội thương mại tác phẩm của mình.

Nhưng,  đa phần các cuộc thi mới chỉ sử dụng ảnh đạt giải, triển lãm vào mục đích phát động phong trào xã hội hoặc mục đích chuyên dụng khác, chưa có hình thức cầu nối thương mại cho tác giả và khách hàng.

Nhiếp ảnh Việt vẫn chưa có thị trường đúng nghĩa.
Nhiếp ảnh Việt vẫn chưa có thị trường đúng nghĩa.

Nhà báo, Nhiếp ảnh gia Việt Văn, một trong số các nghệ sĩ thường xuyên có nhiều tác phẩm đạt giải nhiều cuộc thi cấp khu vực và quốc tế cho rằng, thị trường ảnh của nhiều quốc gia trên thế giới rất náo nhiệt còn  nhiếp ảnh Việt chưa có thị trường đích thực. Mua bán ảnh chủ yếu là giao dịch mang tính cá nhân, trực tiếp. Rất nhiều trường hợp chỉ mua bán theo kiểu thỏa thuận miệng. Người bán và người mua đều không có giấy tờ gì để chứng thực họ là chủ sở hữu bản quyền bức ảnh. Trước đây, một số nghệ sỹ mở trang web riêng, túc tắc bán ảnh trên mạng, sau này là bán ảnh trên mạng xã hội.

Dù vậy, tác phẩm bán được không nhiều như một số họa sỹ bán tranh. Việc một bức ảnh được bán ra file gốc, là hình độc bản hay bao nhiêu bản, sử dụng ảnh một lần hay nhiều lần, trong những trường hợp cụ thể nào… chưa được đề cập đến một cách chuyên nghiệp. Hội nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam từng thử nghiệm bán giúp ảnh của hội viên trông qua trang Web của Hội nhưng cũng không thành công…Vài tổ chức tư nhân ở Việt Nam từng mở ngân hàng ảnh rồi cũng thất bại.

Nguyên nhân có nhiều như không thống nhất tỷ lệ ăn chia, không giữ được bản quyền ảnh khi nghệ sỹ gửi file ảnh gốc, công tác quảng bá chưa hiệu quả. Hiện nay lại không có tiêu chí để đánh giá giá trị ảnh. Việc định giá hầu như vào cảm tính của người bán người mua. Không hẳn tác giả có nhiều giải thưởng quốc tế, có danh hiệu là tác phẩm được nhiều người tìm mua. Thông thường, mỗi tác phẩm tham gia vào thị trường phải có đầy đủ thông tin về tác giả, tên ảnh, thời gian, địa điểm chụp… và  phải được cơ quan công quyền xác nhận về mặt bản quyền.

Nhưng, hầu hết các khâu này tại Việt Nam ít được các tác giả quan tâm… Không có thị trường ảnh thật sự sẽ không kích thích các nghệ sĩ nhiếp ảnh sáng tạo. Công chúng gần như không biết hiện tại những bộ ảnh hay bức ảnh nào của Việt Nam nổi tiếng, có giá trị về nghệ thuật, giá trị văn hóa hay giá trị lịch sử...

Ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm cũng tiết lộ, sau một năm vận hành Trung tâm Giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh, không có trường hợp nào đến đăng ký thẩm định tác phẩm nhiếp ảnh. Trong thời gian tới, công tác này cũng cần có những điều chỉnh cho phù hợp. Bởi lẽ, phí thẩm định mỗi tác phẩm hàng chục triệu đồng nhưng giá trị giao dịch tác phẩm chỉ vài triệu đồng nên tác giả không “mặn mà” với giám định là tất nhiên.

Nhà phê bình Nguyễn Thành thì cho rằng, giám định nhiếp ảnh hiện nay rất khó. Một trong số các lý do nhà các nhiếp ảnh gia hiện nay tổ chức chụp ảnh nhóm, sáng tạo tập thể rất nhiều. Trong cùng một cuộc chụp ảnh, nhiếp ảnh gia có cùng góc chụp, cùng thời điểm, địa điểm, cùng cự li, có khi còn giống nhau cả về máy ảnh, ống kính nên càng khó nói tác phẩm sẽ không giống nhau. Bản thân nghệ sĩ chưa thực sự quan tâm đến bản quyền tác phẩm cũng là lý do khiến nhiếp ảnh khó có thị trường đúng nghĩa…

“Để có thị trường ảnh phát triển, minh bạch, cần tổ chức được ngân hàng ảnh làm dữ liệu cho nền nhiếp ảnh quốc gia,vừa khai thác phục vụ cộng đồng, vừa là cầu nối với người mua. Đơn vị đứng ra tổ chức phải thật chuyên nghiệp về mọi mặt, kể cả uy tín về thẩm định, đánh giá giá trị thực của bức ảnh.

Hội Nghệ sỹ Nhiếp ảnh Việt Nam nên kết hợp với Thông tấn xã Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam, Cục Mỹ thuật- Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch kêu gọi các tổ chức khác hỗ trợ hoạt động tư vấn, thẩm định, xây dựng ngân hàng ảnh, dữ liệu cho thị trường ảnh, làm cầu nối nghệ sĩ-tác phẩm. Bộ Tài chính nên thiết lập thể chế cho thị trường này, kể cả việc định giá tác phẩm cho đến đánh thuế thu nhập…”, nhiếp ảnh gia Việt Văn kiến nghị.

N.Nguyễn

Các tin khác

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

Diễn ra từ ngày 14/11 - 15/12 tại Hanoi Aqua Central (Hà Nội), triển lãm “Miền xa – Miền gần” giới thiệu 72 tác phẩm của Nhóm Họa sĩ Mười Bốn. Được hình thành từ những chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều vùng đất, các tác phẩm mang đến những cảm nhận đa dạng về thiên nhiên, con người và đời sống bình dị qua ngôn ngữ hội họa.

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Trong 16 ngày (13–28/11), với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất. Đây là hoạt động bên lề hấp dẫn của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức.

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.