Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu qua đời ở tuổi 104

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu đã qua đời vào lúc 12h40 trưa nay, 20/9 vì tuổi cao sức yếu. Ông hưởng thọ 104 tuổi.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu sinh năm 1919, tại Hà Nội. Ông từng tham gia cách mạng. Sau năm 1975, ông về sinh sống ở TP Hồ Chí Minh với công việc giảng dạy và nghiên cứu lịch sử, địa lý. Ông là tác giả của hàng trăm công trình nghiên cứu nổi tiếng về lịch sử, địa bạ và bản đồ. Suốt cuộc đời, ông đã dành thời gian nghiên cứu về địa lý, lịch sử vùng Nam Bộ, Nam Trung Bộ.

Ông quan tâm rất nhiều đến vấn đề chủ quyền biển đảo và có bộ sưu tập bản đồ quý giá với hơn 3.000 bản đồ cổ, trong đó có nhiều tấm bản đồ thể hiện rất rõ hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa là của Việt Nam.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu qua đời -0
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu là tác giả của hàng trăm công trình nghiên cứu nổi tiếng về địa bạ và bản đồ. (Ảnh NXB Trẻ)

Năm 2005, ông được trao Giải thưởng Trần Văn Giàu với công trình nghiên cứu địa bạ và ruộng đất triều Nguyễn. Ông là người đầu tiên nhận Giải thưởng Phan Châu Trinh về nghiên cứu khoa học vào năm 2009.

Năm 2020, nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 100, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu ra mắt sách Tạp ghi Việt Sử Địa tập 3, nối tiếp tập 1 và tập 2 đã được phát hành trước đó. Đây là bộ sách được ông dày công ghi chép trong nhiều năm liền, giúp bạn đọc có thêm nhiều tư liệu quý giá liên quan đến địa lý và lịch sử dân tộc.

Đặc biệt, trong tập ba, nhiều ghi chép của nhà nghiên cứu thuộc loại tài liệu quý chưa được công bố. Điểm nhấn ở tập này là những bài viết, phân tích khoa học về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Ngày 14/11/2022, đại diện Nhà xuất bản Trẻ đã ký kết hợp đồng tác quyền trọn đời các tác phẩm của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu với mong muốn đưa các tác phẩm nghiên cứu có giá trị của ông đến với đông đảo bạn đọc.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu qua đời -0
Một số tác phẩm nổi tiếng của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu (Ảnh NXB Trẻ).

Thời điểm đó, ông và gia đình đã nhận nhuận bút xuất bản các tác phẩm. Và khi ông qua đời, tiền tác quyền sẽ được chuyển vào Quỹ Văn hóa Sử Địa Nguyễn Đình Đầu do ông sáng lập, gia đình quản lý. Theo người thân của ông, quỹ sẽ được trích để tài trợ, làm phần thưởng cho những nhà nghiên cứu trẻ về văn hóa, sử, địa.

Ông có nhiều tác phẩm tiêu biểu như: 23 cuốn Địa bạ, Quân điền Bình Định, ba tập Tạp ghi Việt Sử Địa, Nguyễn Trường Tộ với triều đình Tự Đức, Petrus Ký - Nỗi oan thế kỷ, Việt Nam quốc hiệu và cương vực, Hoàng Sa - Trường Sa...

Bên cạnh sự nghiêm túc, tận tụy khi thực hiện các công trình nghiên cứu về lịch sử, địa lý Việt Nam qua từng thời kỳ và có nhiều cống hiến quan trọng cho khoa học Việt Nam, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu còn được đánh giá là người có lối sống giản dị, nhân ái...

Phú Lữ

Các tin khác

Dự kiến khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ ở biển Hội An vào năm 2027

Dự kiến khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ ở biển Hội An vào năm 2027

Di vật tàu cổ phát lộ tại bãi biển phường Hội An Tây (Đà Nẵng) đang đứng trước nguy cơ chịu tác động từ quá trình thi công kè chống xói lở bờ biển. Chính quyền TP Đà Nẵng dự kiến triển khai khai quật khẩn cấp trong năm 2027, đồng thời xây dựng phương án di dời, bảo quản nhằm bảo vệ những dấu tích quý giá còn lại.

Hà Nội nhân rộng mô hình Nhà văn hoá số

Hà Nội nhân rộng mô hình Nhà văn hoá số

Ngày 23/10, mô hình Nhà văn hoá số của Thủ đô được triển khai tại phường Giảng Võ, Hà Nội. Đây cũng là trường hợp thí điểm của Hà Nội nhằm xây dựng mô hình tổ chức hoạt động thiết chế văn hoá cơ sở và nhà văn hoá số, hướng tới mục tiêu ít nhất 95% thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở hoạt động hiệu quả.

Hội An: 555 năm từ thương cảng quốc tế đến Di sản văn hóa thế giới

Hội An: 555 năm từ thương cảng quốc tế đến Di sản văn hóa thế giới

Sau 555 năm hình thành và phát triển vùng đất xứ Quảng, đô thị cổ Hội An vẫn lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, kết tinh từ quá trình giao thương quốc tế và giao lưu, tiếp biến văn hóa Đông - Tây. Hội thảo khoa học tổ chức tại Đà Nẵng ngày 22/10 không chỉ nhìn lại hành trình lịch sử hơn 5 thế kỷ mà còn gợi mở hướng bảo tồn, phát huy nguồn lực di sản trong không gian phát triển mới.

Phát hiện khẩu súng thần công dài gần 3 mét tại Thành Điện Hải

Phát hiện khẩu súng thần công dài gần 3 mét tại Thành Điện Hải

Trong quá trình thi công tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (TP Đà Nẵng), ngày 21/10, đơn vị thi công phát hiện một khẩu súng thần công dài 2,95m, nằm sâu khoảng 1,5m dưới mặt đất. Đây là khẩu súng thần công thứ 10 được phát hiện tại di tích, góp phần bổ sung hiện vật quý phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử.

VPIM Expo 2026 khuấy động Phố đi bộ với loạt trải nghiệm dành cho cộng đồng runner

VPIM Expo 2026 khuấy động Phố đi bộ với loạt trải nghiệm dành cho cộng đồng runner

Trong hai ngày 16–17/10, khu vực Expo tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục trở thành điểm hẹn sôi động của cộng đồng chạy bộ trước thềm VPBank Hanoi International Marathon 2026 (VPIM 2026). Từ không khí náo nhiệt tại khu vực nhận BIB và Race Kit, những góc check-in mang đậm tinh thần thể thao đến loạt hoạt động tương tác tại gian hàng các thương hiệu đồng hành, tất cả cùng tạo nên bức tranh đầy năng lượng trước ngày tranh tài chính thức 18/10.

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Trao đổi trước thềm Liên hoan, Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng Ban tổ chức liên hoan nhấn mạnh: Hội tụ phải đi vào thực chất, lan tỏa phải tạo ra giá trị, hướng đến xây dựng hệ thống truyền thông CAND chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn những nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và Bộ Công an giao phó.

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Đặc sắc tuần văn hoá du lịch “Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa”

Bắt đầu từ tháng 11/2026, tỉnh Quảng Trị sẽ tổ chức “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với khẩu hiệu xuyên suốt: "Rực rỡ miền kỳ quan - Linh thiêng vùng đất lửa". “Tuần văn hoá - du lịch Quảng Trị” với thông điệp kết nối giữa kỳ vĩ của thiên nhiên (hang động, đại ngàn, biển đảo) với chiều sâu lịch sử, ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình của dân tộc.

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”: Khơi nguồn sáng tạo cho người trẻ

Trải rộng trên nhiều lĩnh vực như sân khấu, điện ảnh, truyền hình, âm nhạc, múa, nhiếp ảnh, mỹ thuật và các hình thức nghệ thuật đương đại, Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân” hướng tới tạo dựng một không gian mới, nơi tuổi trẻ được thể hiện những ký ức, khát vọng, đam mê, hành trình trưởng thành bằng nhiều hình thức sáng tạo.

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Đưa concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” đến Thái Nguyên

Hội tụ dàn sao Việt, concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam 2026” dự kiến đón 30.000 khán giả đến sân vận động Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên vào tối 1/11. Sự kiện do Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Thể thao Công an nhân dân tỏa sáng tại đấu trường quốc tế

Thể thao Công an nhân dân tỏa sáng tại đấu trường quốc tế

Khép lại hành trình tranh tài tại Đại hội Thể thao Cảnh sát và Dịch vụ khẩn cấp khu vực Châu Á và Australia (APES Games 2026), Đoàn Thể thao Công an nhân dân (CAND) Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ghi dấu ấn trên đấu trường quốc tế với tổng cộng 22 tấm huy chương.

Thể thao Việt Nam có huy chương đầu tiên tại ASIAN Para Games 5

Thể thao Việt Nam có huy chương đầu tiên tại ASIAN Para Games 5

Sáng 19/10 (theo giờ Việt Nam), tại thành phố Nagoya (Nhật Bản), lực sĩ Lê Văn Công giành huy chương bạc môn cử tạ tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật châu Á lần thứ 5 (ASIAN Para Games 5). Đây là tấm huy chương đầu tiên của Đoàn Thể thao Người khuyết tật Việt Nam tại đại hội.

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 vô địch Cúp Thái Sơn Bắc 2026

Chiều 18/10, các trận đấu thuộc vòng 13 Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia - Cúp Thái Sơn Bắc 2026 đã diễn ra. Đáng chú ý, dù để thua CLB Thái Nguyên T&T với tỷ số 1-2, CLB bóng đá nữ TP Hồ Chí Minh 1 (CLB TP HCM I) vẫn có ngày đăng quang đáng nhớ sau khi sớm giành chức vô địch trước hai vòng đấu.

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Ra mắt nền tảng số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”

Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng khi toàn bộ kho tư liệu nghiên cứu được tích hợp lên một nền tảng công nghệ số thống nhất. Nền tảng kết hợp bản đồ số tương tác và hệ thống mã QR đặt trực tiếp tại các di tích, giúp người dùng dễ dàng truy cập ngay trên điện thoại thông minh mà không cần tải ứng dụng.