‘Người thầy’ mong ‘học viên’ tốt nghiệp không quay lại ‘trường’

Làm việc ở trại giam, nghe qua thì có vẻ đơn giản, nhàn nhã bởi lẽ đã có cơ sở vật chất giam giữ những người phạm tội. Nhưng thực tế không hề đơn giản, ngoài cán bộ quản giáo, cán bộ giáo dục, cán bộ trực trại, để một trại giam hoạt động thông suốt, không xảy ra các vấn đề phức tạp có vai trò quan trọng của các cán bộ trinh sát. Đặc biệt khi trại xảy ra hiện tượng phạm nhân bỏ trốn, gánh nặng lại dồn lên vai đội ngũ này. Trong chuyến công tác tại Trại giam số 6 – Bộ Công an (Thanh Chương, Nghệ An), tôi đã được Đại uý Nguyễn Văn Du, Phó Đội trưởng Đội Trinh sát kể những câu chuyện nghề đặc biệt.

Đại uý Du quê ở Yên Khánh, Ninh Bình, từng học Trung cấp Cảnh sát nhân dân I, sau đó được phân công về Trại giam số 6 làm quản giáo. Là trai đất Bắc nhưng anh nhanh chóng thích nghi và bén duyên với mảnh đất nơi đây, lập gia đình với một cô giáo cấp 3 người bản địa. Năm 2006 anh được điều chuyển sang đội trinh sát và gắn bó với nghiệp trinh sát đến nay đã gần chục năm. Đặc thù công việc của anh là phân loại, bố trí nơi ở, buồng giam cho phạm nhân, bố trí đội phạm nhân đi lao động.

Đại uý Nguyễn Văn Du (ngoài cùng bên phải) cùng đồng đội trao đổi thông tin trước giờ tuần tra.
Đại uý Nguyễn Văn Du (ngoài cùng bên phải) cùng đồng đội trao đổi thông tin trước giờ tuần tra.

Đã thành nếp, sáng nào cũng vậy anh thức giấc từ 4h45 tập thể dục, vệ sinh cá nhân, đến 5h45 đi kiểm tra nơi ăn nơi ở, chỗ lao động của phạm nhân, thu thập thông tin nắm bắt tình hình ở hiện trường lao động cũng như trong buồng giam. Đến 11h nghỉ ăn trưa, 14h lại bắt đầu công việc. Đối với những phạm nhân mới đến, anh còn nghiên cứu thêm hồ sơ để phân loại, bố trí nơi ăn chốn ở cho phạm nhân một cách hợp lý. Ngoài ra còn tiến hành tuần tra ban đêm, xử lý những nhiệm vụ đột xuất nên công việc của một đội phó trinh sát hầu như khép kín thời gian. Nhà cách trại 2km nhưng mỗi tuần anh chỉ về nhà 2-3 ngày, còn lại trực 24/24h ở trại, ăn ngủ và gói gọn sinh hoạt trong trại giam cùng với cán bộ và phạm nhân. Nhiều hôm đang đêm ngon giấc anh phải thức dậy đi kiểm tra các mục tiêu, phân trại, bốt gác, buồng giam…; đó là chưa kể những đợt đi công tác đột xuất 10-15 ngày hoặc cả tháng.

“Khó khăn đối với cán bộ trại giam nói chung nhiều, ở địa bàn vùng sâu vùng xa, sống và tiếp xúc với những người phạm tội, bị bệnh truyền nhiễm ngoài xã hội đã là một điều mà nhắc đến không ai yêu thích cả rồi, nhưng đây là nghề mình đã chọn thì mình phải gắn bó đến cùng thôi” – Đại uý Du trải lòng. Được biết, Trại giam số 6 chưa có hệ thống giám sát, buồng giam chật hẹp, cơ sở vật chất xây lâu, xuống cấp đã gây khó khăn cho công tác giam giữ…

Tâm sự về những khó khăn cụ thể trong công tác trinh sát, anh cho rằng đó là khi đấu tranh với các phạm nhân có tư tưởng chống đối, lì lợm… Nhiều đêm anh mất ngủ để nghiên cứu tài liệu, nghĩ cách giải quyết các tình huống, nắm bắt tình hình sao cho hiệu quả nhất. Và rốt cuộc, thường đối với những phạm nhân ương bướng, cứng đầu cứng cổ anh rút hồ sơ, đi sâu nghiên cứu về con người, bản thân, hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân phạm tội, hoàn cảnh đưa đẩy, tâm sinh lý… “Từ thông tin trong hồ sơ mình so sánh với con người thật sẽ tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, tìm được thứ “uẩn khúc” để khơi dậy người ta nói ra, bộc lộ quan điểm…” – nêu bí quyết nắm bắt tâm lý phạm nhân, anh cũng nhấn mạnh những yếu tố mà một trinh sát cần có, đó là am hiểu pháp luật, sắc bén trong nghiệp vụ và trách nhiệm với công việc. Đặc biệt phải nắm chắc nghiệp vụ mới xử lý tình huống được.

Rồi anh kể về kỷ niệm đáng nhớ, gắn liền với dấu ấn xử lý nghiệp vụ khéo léo của mình. Đó là vào năm 2013, phạm nhân P.Đ.H., quê Thạch Thành, Thanh Hoá chịu án phạt 45 tháng nhưng không tu chí cải tạo mà lợi dụng trời mưa để bỏ trốn. Ngay khi nhận được tin, anh và đồng đội đã phải lên đường truy bắt, men theo quốc lộ 1A. Khổ nỗi năm đó trời mưa lụt, vỡ đập Vực Mấu (Quỳnh Lưu), đường sá ngập hết, suốt từ tối hôm nay đến trưa ngày mai các anh vẫn chưa ra được khỏi đất Hoàng Mai, đành nhịn đói, chịu rét trên xe ôtô. Đến 5h chiều nước rút, tổ công tác mới ngược đường mòn đi Thanh Hoá, 2h sáng hôm sau thì về đến quê đối tượng.

H. sau khi về quê đã đi tìm người yêu, hẹn nhau tại nhà nghỉ ở Thạch Thành, rồi cùng người yêu quay về TP Thanh Hoá, định bỏ trốn đi Quảng Ninh. Nhờ việc nghiên cứu kỹ hồ sơ đối tượng, nắm bắt nhanh tình hình, suy đoán chính xác tâm lý đối tượng và từ nguồn tin tố giác của quần chúng nhân dân, Đại uý Nguyễn Văn Du và đồng đội đã phát hiện, bắt giữ H. khi hắn đang lẩn trốn ở TP Thanh Hoá…

Có thực sự quý phạm nhân, vì phạm nhân thì những người như Đại úy Nguyễn Văn Du mới tận tụy giáo dục, giúp lớp lớp phạm nhân sửa chữa lỗi lầm, để thi thoảng họ lại nhận được những tin nhắn hỏi thăm “thầy có khoẻ không, công việc dạo này thế nào?”. Anh nói, vợ anh là giáo viên ở môi trường sư phạm, còn anh là “người thầy” ở môi trường đặc biệt, “người thầy” luôn xúc động khi nhận được tin nhắn chúc mừng, cuộc điện thoại cảm ơn của những “học viên” tốt nghiệp và vĩnh viễn không quay lại “trường”…

Quỳnh Vinh

Các tin khác

Công an xã Bình Yên giúp người chấp hành xong án phạt tù làm kinh tế giỏi

Công an xã Bình Yên giúp người chấp hành xong án phạt tù làm kinh tế giỏi

Sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, anh Phùng Văn Lộc, sinh năm 1986, trú tại thôn Quyết Tâm, xã Bình Yên, tỉnh Thái Nguyên đã nỗ lực vượt qua mặc cảm, quyết tâm làm lại cuộc đời bằng chính sức lao động của mình, đó là lựa chọn phát triển mô hình chăn nuôi lợn rừng và nuôi chó.

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Nhiều thanh niên ở Lâm Đồng đã chủ động viết đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân năm 2027. Điểm chung ở họ là lựa chọn bước vào một môi trường nhiều thử thách để rèn luyện bản lĩnh, ý thức tổ chức, kỷ luật và cống hiến sức trẻ cho nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự.

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Được đào tạo bài bản cùng với thực tiễn công tác tại Công an cơ sở, 18 năm trong ngành, Thiếu tá Phạm Bình Trọng, Phó Đội trưởng Đội an ninh giao thông, xây dựng - Phòng An ninh kinh tế (ANKT) là một trong những sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi, được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng.

Sáng kiến tương trợ đức tin tôn giáo góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở Ia Dơk

Sáng kiến tương trợ đức tin tôn giáo góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở Ia Dơk

Cục An ninh nội địa, Bộ Công an, Công an tỉnh Gia Lai và Công an xã Ia Dơk không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự mà còn đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền, các tổ chức tôn giáo và nhân dân trong việc phát huy nguồn lực tôn giáo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bệnh viện 19-8: Nhiều đột phá trong chăm sóc sức khỏe cán bộ cao cấp

Bệnh viện 19-8: Nhiều đột phá trong chăm sóc sức khỏe cán bộ cao cấp

Từ một đơn vị chuyên trách chăm sóc sức khỏe cho cán bộ lãnh đạo với vài phòng bệnh ban đầu, đến nay, Khoa Điều trị Cao cấp, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đã trở thành một hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, với khu điều trị nội trú 38 giường và khu khám ngoại trú khép kín.

Bài 2: Gần dân, sát cơ sở, quyết thực hiện thắng lợi chuyển đổi số

Bài 2: Gần dân, sát cơ sở, quyết thực hiện thắng lợi chuyển đổi số

Trong nhịp chảy của kỷ nguyên số, bằng sự nhạy bén, tinh thần trách nhiệm và phương châm “gần dân, sát cơ sở”, lực lượng Công an cùng hệ thống chính trị tại Đà Nẵng đang tiên phong đưa công nghệ về từng thôn xóm, biến cải cách hành chính thành nhịp cầu bền chặt gắn kết “ý Đảng, lòng dân”. 

Bài 1: Từ “2 hành trình - 1 điểm đến” đến “Ba nhất” vì Nhân dân phục vụ

Bài 1: Từ “2 hành trình - 1 điểm đến” đến “Ba nhất” vì Nhân dân phục vụ

Không để người dân phải đi lại nhiều lần vì một thủ tục hành chính, không để người yếu thế đứng ngoài tiến trình số hóa, không chờ vụ việc phát sinh mới vào cuộc; từ mô hình hành chính phục vụ “2 hành trình – 1 điểm đến” đến phong trào “Ba nhất” của Công an phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng đang tạo dựng một cách làm mới ở cơ sở: Chính quyền chủ động tìm đến dân, Công an phường bám sát địa bàn, lấy sự hài lòng và bình yên của Nhân dân làm thước đo hiệu quả công việc.

Lan tỏa sức mạnh “Ba Nhất” nơi đại ngàn Nam Trà My

Lan tỏa sức mạnh “Ba Nhất” nơi đại ngàn Nam Trà My

Nằm giữa vùng cao đại ngàn với hơn 97% đồng bào các dân tộc thiểu số như Cadong, Xơ Đăng sinh sống, xã Nam Trà My (Đà Nẵng) hôm nay đang đổi thay từng ngày trong sự bình yên và đoàn kết. Dưới sự dẫn dắt của cấp ủy, chính quyền và đặc biệt là vai trò xung kích, bám bản, bám từng thôn nóc của lực lượng Công an xã, phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” đã và đang lan tỏa sâu rộng, trở thành mạch nguồn sức mạnh giữ vững pháo đài an ninh, trật tự (ANTT) từ cơ sở.

Bài 2: Những người đứng ngoài khung hình

Bài 2: Những người đứng ngoài khung hình

Trong những chuyến thăm cấp cao, công chúng thường nhìn thấy nguyên thủ, những nghi thức trang trọng và những khoảnh khắc ngoại giao trước ống kính. Ít ai biết phía sau đó là những sĩ quan cảnh vệ luôn ở rất gần nhưng hiếm khi được chú ý. Đó là những lát cắt về công việc và cuộc sống của những người thường đứng ngoài khung hình.

Gặp nữ Phó Trưởng Công an xã tiêu biểu Tây Quảng Ngãi

Gặp nữ Phó Trưởng Công an xã tiêu biểu Tây Quảng Ngãi

Mang trong mình dòng máu dân tộc Tày của người cha ở vùng Đông Bắc Bộ (xã Kim Bình, tỉnh Tuyên Quang), sinh ra và lớn lên tại vùng đất Tây Nguyên; qua 22 năm phấn đấu và rèn luyện, Trung tá Hứa Thị Tuyết Mai - Phó Trưởng Công an xã Ngọk Bay, là một trong những nữ sĩ quan tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi, với thành tích 7 năm là Chiến sĩ thi đua cơ sở (năm 2018 và liên tục từ 2020 đến 2025). Và tháng 7/2026, chị được Bộ trưởng Bộ Công an tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng CAND”.