Người thầy của những thế hệ họa sĩ thành danh Việt Nam hiện đại

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ (1917 – 2017), ngày 22-2, tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Đại học Mỹ thuật Hà Nội và gia đình tổ chức lễ kỷ niệm một trong 19 nghệ sĩ tạo hình được Đảng và Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học, Nghệ thuật (năm 2000). 


Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ (1917 – 1992) tốt nghiệp khóa XI trường Mỹ thuật Đông Dương và là Tổng thư ký đầu tiên của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Với 75 tuổi đời, 55 năm nghề nghiệp, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ đã dành tâm trí cho sáng tạo nghệ thuật. Bên cạnh giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý, ông còn sở hữu nhiều giải thưởng quý giá khác như: Huy chương Bạc Triển lãm đồ họa quốc tế Leipzig (1965); Huy chương Đồng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc (1995)…

Cố họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ.
Cố họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ.

Tại lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ nhiều học trò, đồng nghiệp của cố họa sĩ đã có dịp ôn lại những kỷ niệm xưa về ông, một trong những học viên của Trường Mỹ thuật Đông Dương khóa XI (1936 - 1941). Say mê nghệ thuật, đi nhiều nơi, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ đã đem vốn sống thực tế, tìm tòi, thể nghiệm sáng tác nghệ thuật. Các tác phẩm hội họa, đồ họa của ông thể hiện bút pháp khỏe khoắn, hình họa chuẩn xác, lối vẽ phóng khoáng với những tìm tòi thể nghiệm tạo nên bản sắc riêng.

Quang cảnh lễ kỷ niệm.
Quang cảnh lễ kỷ niệm.

Họa sĩ Trần Khánh Chương – Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam khẳng đinh, bên cạnh việc sáng tác, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ còn là một nhà giáo đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ. Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã mở các lớp vẽ cho thiếu nhi từ nông thôn đến thành thị, phụ trách phân trường Cao đẳng Mỹ thuật và xưởng họa liên khu 4; dạy trường cao đẳng Mỹ thuật Việt Bắc. Từ năm 1956 đến 1970, ông là giảng viên của trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, tham gia dạy từ khóa đầu tiên mang tên Tô Ngọc Vân đến các khóa Đại học mỹ thuật sau này.

Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ cũng là người viết nhiều giáo trình về Mỹ thuật để phục vụ cho công tác giảng dạy như “Giáo trình Mỹ thuật cấp Đại học”, “Giáo trình về Lịch sử Mỹ thuật thế giới”, “Giáo trình Nghệ thuật trang trí”. Đặc biệt, cuốn sách “Bước đầu học vẽ” được NXB Văn hóa in năm 1963 đã được tái bản đến 3 lần.

Tác phẩm Xô viết Nghệ Tĩnh, sơn mài (1957), đồng tác giả với 5 người khác.
Tác phẩm Xô viết Nghệ Tĩnh, sơn mài (1957), đồng tác giả với 5 người khác.

Ông là một trong những họa sĩ tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương có công đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ góp phần cho sự phát triển nghệ thuật tạo hình Việt Nam hiện đại. Nhiều học sinh của ông sau này đã giành được nhiều giải thưởng cao tại các triển lãm mỹ thuật toàn quốc, triển lãm mỹ thuật ở trong nước và quốc tế và được trao tặng giải thưởng Nhà nước.

PGS.TS Lê Văn Sửu, Hiệu trưởng trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam cũng cho rằng, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ là một trong những người tích cực tìm tòi, bổ xung làm phong phú thêm cho chất liệu sơn mài các kỹ thuật, chất liệu như cách rây vàng bạc, sử dụng vỏ trứng, vỏ trai, đắp nổi. Đặc biệt, họa sĩ có đóng góp lớn trong việc đưa màu xanh lam và sắc trắng của vỏ trứng vào tranh sơn mài nhằm phá vỡ thế độc tôn của gam màu đỏ đen.

Tác phẩm Bắc Nam một nhà, sơn mài (1961), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Tác phẩm Bắc Nam một nhà, sơn mài (1961), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Những điểm mới trong quan niệm nghệ thuật cởi mở của Nguyễn Văn Tỵ đã đưa ông vào hàng ngũ các nhà phê bình nghệ thuật hiếm hoi nhưng thành danh trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Trong quá trình nghiên cứu giảng dạy của mình, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ cũng dành nhiều tâm huyết cho sáng tác hội họa sơn mài, với khao khát cháy bỏng, muốn sơn mài Việt Nam tiến xa.

Nguyễn Văn Tỵ là người có đóng góp trong việc đưa màu xanh lam và sắc trắng của vỏ trứng vào tranh sơn mài, nhằm phá vỡ thế độc tôn của gam đỏ đen. Năm 1937, sơn mài Việt Nam lần đầu tiên ra mắt công chúng nước ngoài tại Hội chợ đấu xảo quốc tế ở Paris, Pháp, và được đánh giá rất cao. Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ mất ngày 19-2-1992 tại Hà Nội, hưởng thọ 75 tuổi.

Thảo Thảo

Các tin khác

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên, nhạc sĩ Trần Tiến xuất hiện trong một concert đặc biệt, đối thoại - kết nối với 3 thế hệ nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của chuỗi live concert mà nhạc sĩ Dương Cầm khởi xướng, “Phòng khách ba thế hệ”- âm nhạc của ký ức, yêu thương và sự thấu hiểu.

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Ngày 28/6, Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026 – điểm hẹn chuyên môn trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) đã chính thức khai mạc tại Đà Nẵng.

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Cùng với Trưng bày “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp” khai mạc tại Paris, nhiều ảnh tư liệu được các gia đình Việt kiều đã từng đón Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm nước Pháp năm 1946 trao tặng Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Tối 27/6, tại Trường đua F1 Mỹ Đình, hơn 20.000 khán giả đã cùng hòa mình vào Concert Thanh Xuân – Đại nhạc hội do Báo Tiền Phong tổ chức, Trung ương Đoàn chỉ đạo, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Quy tụ hơn 100 bộ phim cùng hàng trăm nhà làm phim, nghệ sĩ, chuyên gia điện ảnh trong nước và quốc tế, Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) không chỉ khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của một sự kiện điện ảnh mang tầm khu vực mà còn mở ra không gian kết nối mới giữa điện ảnh Việt Nam với thế giới.

 Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, dân tộc Chăm có bề dày lịch sử và đời sống văn hóa phong phú, độc đáo, có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình hình thành, giao thoa và phát triển của văn hóa Việt Nam

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Nhà sản xuất phim kỳ cựu Bill Mechanic, người từng giữ vai trò Chủ tịch kiêm CEO của Fox Filmed Entertainment, góp phần tạo nên thành công của nhiều phim bom tấn của Hollywood như Titanic, Independence Day (Ngày độc lập), Cast Away (Một mình trên hoang đảo), Hacksaw Ridge (Người hùng không súng) sẽ tham dự Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV.

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Ngày 25/6, tại Hà Nội, TP Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026. Đây là hoạt động nhiều ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV: Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới

Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV: Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới

Với khẩu hiệu "Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới" (Bridging Asia to the World), DANAFF IV được kỳ vọng sẽ là mùa liên hoan có quy mô lớn nhất kể từ khi ra đời, đánh dấu bước phát triển mới với hàng loạt chương trình chuyên môn và hoạt động kết nối quốc tế, góp phần đưa điện ảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp điện ảnh và các ngành công nghiệp văn hóa.