Người thầy của những thế hệ họa sĩ thành danh Việt Nam hiện đại

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ (1917 – 2017), ngày 22-2, tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Đại học Mỹ thuật Hà Nội và gia đình tổ chức lễ kỷ niệm một trong 19 nghệ sĩ tạo hình được Đảng và Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học, Nghệ thuật (năm 2000). 


Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ (1917 – 1992) tốt nghiệp khóa XI trường Mỹ thuật Đông Dương và là Tổng thư ký đầu tiên của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Với 75 tuổi đời, 55 năm nghề nghiệp, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ đã dành tâm trí cho sáng tạo nghệ thuật. Bên cạnh giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý, ông còn sở hữu nhiều giải thưởng quý giá khác như: Huy chương Bạc Triển lãm đồ họa quốc tế Leipzig (1965); Huy chương Đồng triển lãm Mỹ thuật toàn quốc (1995)…

Cố họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ.
Cố họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ.

Tại lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ nhiều học trò, đồng nghiệp của cố họa sĩ đã có dịp ôn lại những kỷ niệm xưa về ông, một trong những học viên của Trường Mỹ thuật Đông Dương khóa XI (1936 - 1941). Say mê nghệ thuật, đi nhiều nơi, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ đã đem vốn sống thực tế, tìm tòi, thể nghiệm sáng tác nghệ thuật. Các tác phẩm hội họa, đồ họa của ông thể hiện bút pháp khỏe khoắn, hình họa chuẩn xác, lối vẽ phóng khoáng với những tìm tòi thể nghiệm tạo nên bản sắc riêng.

Quang cảnh lễ kỷ niệm.
Quang cảnh lễ kỷ niệm.

Họa sĩ Trần Khánh Chương – Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam khẳng đinh, bên cạnh việc sáng tác, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ còn là một nhà giáo đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ. Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã mở các lớp vẽ cho thiếu nhi từ nông thôn đến thành thị, phụ trách phân trường Cao đẳng Mỹ thuật và xưởng họa liên khu 4; dạy trường cao đẳng Mỹ thuật Việt Bắc. Từ năm 1956 đến 1970, ông là giảng viên của trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, tham gia dạy từ khóa đầu tiên mang tên Tô Ngọc Vân đến các khóa Đại học mỹ thuật sau này.

Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ cũng là người viết nhiều giáo trình về Mỹ thuật để phục vụ cho công tác giảng dạy như “Giáo trình Mỹ thuật cấp Đại học”, “Giáo trình về Lịch sử Mỹ thuật thế giới”, “Giáo trình Nghệ thuật trang trí”. Đặc biệt, cuốn sách “Bước đầu học vẽ” được NXB Văn hóa in năm 1963 đã được tái bản đến 3 lần.

Tác phẩm Xô viết Nghệ Tĩnh, sơn mài (1957), đồng tác giả với 5 người khác.
Tác phẩm Xô viết Nghệ Tĩnh, sơn mài (1957), đồng tác giả với 5 người khác.

Ông là một trong những họa sĩ tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương có công đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ góp phần cho sự phát triển nghệ thuật tạo hình Việt Nam hiện đại. Nhiều học sinh của ông sau này đã giành được nhiều giải thưởng cao tại các triển lãm mỹ thuật toàn quốc, triển lãm mỹ thuật ở trong nước và quốc tế và được trao tặng giải thưởng Nhà nước.

PGS.TS Lê Văn Sửu, Hiệu trưởng trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam cũng cho rằng, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ là một trong những người tích cực tìm tòi, bổ xung làm phong phú thêm cho chất liệu sơn mài các kỹ thuật, chất liệu như cách rây vàng bạc, sử dụng vỏ trứng, vỏ trai, đắp nổi. Đặc biệt, họa sĩ có đóng góp lớn trong việc đưa màu xanh lam và sắc trắng của vỏ trứng vào tranh sơn mài nhằm phá vỡ thế độc tôn của gam màu đỏ đen.

Tác phẩm Bắc Nam một nhà, sơn mài (1961), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Tác phẩm Bắc Nam một nhà, sơn mài (1961), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Những điểm mới trong quan niệm nghệ thuật cởi mở của Nguyễn Văn Tỵ đã đưa ông vào hàng ngũ các nhà phê bình nghệ thuật hiếm hoi nhưng thành danh trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Trong quá trình nghiên cứu giảng dạy của mình, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ cũng dành nhiều tâm huyết cho sáng tác hội họa sơn mài, với khao khát cháy bỏng, muốn sơn mài Việt Nam tiến xa.

Nguyễn Văn Tỵ là người có đóng góp trong việc đưa màu xanh lam và sắc trắng của vỏ trứng vào tranh sơn mài, nhằm phá vỡ thế độc tôn của gam đỏ đen. Năm 1937, sơn mài Việt Nam lần đầu tiên ra mắt công chúng nước ngoài tại Hội chợ đấu xảo quốc tế ở Paris, Pháp, và được đánh giá rất cao. Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ mất ngày 19-2-1992 tại Hà Nội, hưởng thọ 75 tuổi.

Thảo Thảo

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.