Nghệ sĩ Lê Vượng đoạt giải thưởng Bùi Xuân Phái ở tuổi 98

Giải thưởng Lớn của giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 9 năm 2016 - Vì tình yêu Hà Nội vừa qua dành cho tác giả gắn bó với Hà Nội bằng cả cuộc đời, sự nghiệp của mình - nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Lê Vượng. Ở tuổi 98, NSNA Lê Vượng đã tích lũy cho mình cả một kho tàng tác phẩm chất lượng cao mà rất ít người có được.

NSNA Lê Vượng đã được Liên đoàn Nhiếp ảnh Nghệ thuật quốc tế (FIAP) trao tước hiệu A- FIAP. Bên cạnh đó, ông cũng được tôn vinh ở nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế như: Giải thưởng Bifota (Đức) trao cho tác phẩm “Đôi bàn tay khéo” (1967); giải Nhì triển lãm ảnh tại Liên Xô (1972) với tác phẩm “Nghệ nhân Song Hỷ thêu tranh” (1972); giải ACCU (Nhật) năm 1984 trao cho tác phẩm “Hội Đền Hùng”; huy chương bạc FIAP 1996 với tác phẩm “Lòng đất”...

Lần đầu NSNA Lê Vượng cầm máy là vào năm 1936, khi mới 18 tuổi. Lúc đó, chiếc máy ảnh rất quý hiếm, giá trị bằng cả mảnh đất ở Hà Nội. Ông mua để chụp trong chuyến đi chơi xuyên Đông Dương. Sau chuyến đi dài, về đến Hà Nội, Lê Vượng vội vàng đi tráng phim. 3 cuộn phim đầu tiên trong sự nghiệp của nhiếp ảnh gia không được như ý. Nhưng, đó lại gần như là bước ngoặt quan trọng của cuộc đời ông. Ông bắt đầu say mê với nghệ thuật nhiếp ảnh và đã gắn bó với bộ môn nghệ thuật này cả đời.

Những năm 30 của thế kỷ XX, với chiếc máy ảnh, NSNA Lê Vượng đã lang thang khắp Hà Nội để ghi lại nhịp sống, phong cảnh và kiến trúc của Thủ đô. Từ 1945 đến 1954, ông đi kháng chiến, sống ở Thanh Hóa, có điều kiện là lại lao vào ghi chép các tư liệu kháng chiến bằng ảnh. Tới năm 1962, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam được thành lập, NSNA Lê Vượng là một trong những cán bộ đầu tiên của Bảo tàng. Nhiệm vụ của ông là đi chụp ảnh, ghi lại các tư liệu cần lưu giữ về mỹ thuật, kiến trúc cổ của Hà Nội và của cả Việt Nam.

Trong suốt những năm công tác tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Lê Vượng đã lao động miệt mài và tạo ra khối lượng tác phẩm đồ sộ, lưu được hàng vạn cuộn phim tư liệu. Những tư liệu này được lưu giữ vĩnh viễn tại Bảo tàng, là những di sản ký ức vô giá.

Ảnh của nghệ sĩ Lê Vượng có mặt tại nhiều triển lãm ở nước ngoài như tại Rumani các năm 1967, 1971, 1973, 1975, 1977; tại Pháp năm 1971, 1972; tại Ba Lan năm 1975; tại Malaysia năm 1979; tại Liên Xô (cũ) năm 1980; tại Nhật Bản năm 1984; tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 1993; tại Mỹ năm 1994; tại Hồng Kông (Trung Quốc), Pakistan, Canada năm 1997; tại Pháp năm 1998...

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thay mặt BTC trao giải cho NSNA Lê Vượng.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thay mặt BTC trao giải cho NSNA Lê Vượng.

Tác phẩm của Lê Vượng luôn có tố chất riêng, khó trộn lẫn với bất cứ tác giả đương thời nào. Ảnh của ông không chỉ ghi lại một khoảnh khắc mà còn chất chứa rất nhiều yếu tố hội họa. Những tác phẩm chụp Hà Nội xưa, NSNA Lê Vượng thường hướng góc máy vào những mái nhà phố cổ, một cành cây, một đường tàu điện cắt ngang phố... Cảnh có vẻ tĩnh tại, nếu chỉ nhìn qua hình thức. Song, nếu quan sát kỹ, ngoài những giá trị tư liệu quý về kiến trúc, những bức ảnh còn khơi gợi nhiều đường nét hài hòa của hình khối, của cảm xúc tạo hình trong Mỹ thuật.

Bút pháp này không phải ngẫu nhiên. Từ nhỏ, NSNA Lê Vượng đã gắn bó với phòng làm việc của chú ruột - danh họa Lê Phổ. Hai chú cháu thường xuyên trao đổi những quan điểm về màu sắc, đường nét. Năng khiếu về nghệ thuật thị giác của Lê Vượng bộc lộ khá sớm từ đó. Biệt danh “Cháu của danh họa Lê Phổ” là một “thương hiệu” để ông đại diện Bảo tàng đi làm việc với các nghệ sĩ. Đầu tiên là “bộ tứ” thế hệ vàng của Mỹ thuật Việt Nam: Nghiêm – Liên – Sáng - Phái. Ông lần lượt làm quen cả bốn danh họa: Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái và tìm cách “chuyển hóa” được những học hỏi của mình trong hội họa vào nghệ thuật nhiếp ảnh.

Trong căn gác nhỏ của mình, cho đến tận hôm nay, ông trang trọng treo bức tranh của “người thầy đầu tiên” - danh họa Lê Phổ. Dưới đó, lần lượt là ba bức tranh vẽ bà Vượng (vợ của NSNA Lê Vượng) - tác phẩm của Nguyễn Sáng, rồi tranh của Nguyễn Tư Nghiêm; bức chân dung vẽ Lê Vượng của Bùi Xuân Phái... NSNA Lê Vượng cũng gặp và kết bạn với nhiều nghệ sĩ lớn của Hà Nội cùng thời như nhạc sĩ Văn Cao, nhà văn Nguyễn Tuân. Các cuộc gặp và trò chuyện này không chỉ là công việc. Đó cũng là những sự sẻ chia tâm đắc về nghệ thuật, về cuộc sống, về những điều đau đáu với Hà Nội của các nghệ sĩ bậc thầy.

Ra đời từ tháng 8-2008, nhân kỷ niệm 85 năm ngày sinh của danh họa Bùi Xuân Phái, Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội là sáng kiến của Báo Thể thao & Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) và gia đình cố họa sĩ nhằm tìm tòi, phát hiện và tôn vinh những tác giả, tác phẩm, việc làm, ý tưởng “có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn bó với các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội”.

Trải qua 9 mùa giải, đã có 8 giải thưởng lớn – Vì tình yêu Hà Nội được trao cho: Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc (2009), nhà văn Tô Hoài (2010), Giáo sư Phan Huy Lê (2011), nghệ sĩ guitar Văn Vượng (2012), nhiếp ảnh gia Quang Phùng (2013), nhà nghiên cứu Vũ Tuân Sán (2014), nhà nghiên cứu Giang Quân (2015) và NSNA Lê Vượng (2016) cùng hơn 30 giải thuộc các hạng mục giải Tác phẩm, Ý tưởng, Việc làm.

Cảnh Thảo

Các tin khác

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Thực hiện chủ trương của lãnh đạo Bộ Công an về đẩy mạnh đối ngoại văn hóa, Nhà hát Hồ Gươm đã tích cực quảng bá nghệ thuật Việt Nam, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác quốc tế tại Diễn đàn Nghệ thuật Biểu diễn Bắc Kinh 2026. Đây cũng là hoạt động nhiều ý nghĩa của lực lượng CAND trong hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026.

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Chương trình phim Peru – Colombia lần thứ II diễn ra từ ngày 17 đến 18/11 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội) giới thiệu hai tác phẩm điện ảnh tiêu biểu của Mỹ Latinh, đưa khán giả Việt Nam đến gần hơn với đời sống, văn hóa và con người Peru, Colombia.

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

Với sự tham gia của 16 tỉnh, thành phố, đông đảo chuyên gia, người làm điện ảnh trong nước và quốc tế, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” tạo không gian trao đổi tại Hải Phòng, mở rộng kết nối giữa các địa phương, tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, bối cảnh, nhu cầu phát triển điện ảnh, qua đó tăng khả năng liên kết và bổ trợ lẫn nhau.

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Từ ngày 18 đến 24/11 tới, TP Đà Nẵng tổ chức Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết dân tộc năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa văn hóa – Sức mạnh đại đoàn kết”. Hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm di sản được triển khai rộng khắp thành phố, tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng, đồng thời góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Ngày 17/11, Báo VnExpress và Công ty Cổ phần Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch – Travel Awards 2026. Đây là mùa đầu tiên của chương trình nhằm tìm kiếm, ghi nhận và tôn vinh những dấu ấn nổi bật trong sự phát triển của du lịch Việt Nam.

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An 2026 quy tụ 12 thành phố trong nước và quốc tế, với hơn 30 cụm đèn lồng nghệ thuật được chế tác từ những chất liệu độc đáo, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, nghệ thuật hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến với đô thị di sản.

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Từ diễu hành di sản, trình diễn nghệ thuật, giới thiệu làng nghề đến những trải nghiệm văn hóa ứng dụng công nghệ hiện đại, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 hứa hẹn tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, tiếp nối và lan tỏa trong nhịp sống đương đại.

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Tối 16/11, Tuần chiếu phim cách mạng trong CAND năm 2026 đã chính thức khai mạc tại trụ sở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Hà Nội, mở đầu cho chuỗi hoạt động của tuổi trẻ toàn lực lượng Công an nhân dân (CAND) hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam.

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.