Công trình “mọc” lên trong giai đoạn kiểm kê
Dù nằm trong diện giải phóng mặt bằng (GPMB) của Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp, khu phi thuế quan số 2 Chân Mây nhưng trên tuyến đường qua các thôn Bình An, Phú Sơn (xã Chân Mây - Lăng Cô) vẫn xảy ra tình trạng người dân xây mới hàng rào, nền sân… Dự án này có tổng diện tích thu hồi 267ha; trong đó, diện tích đang triển khai giai đoạn 1 là hơn 92 ha, ảnh hưởng đến hơn 186 hộ dân…
Theo chính quyền địa phương, một số trường hợp xây dựng trái phép trong vùng dự án khi được chính quyền địa phương đến vận động, giải thích đã dừng lại. Ông Ph.V.Th. trú tại thôn Bình An chia sẻ do nhà chật nên ông muốn xây thêm hai phòng. "Ban đầu tôi cũng nghĩ đơn giản nhưng khi chính quyền địa phương đến nhắc nhở, giải thích, tôi biết vướng dự án nên đã chấp hành dừng thi công”, ông Th nói.
Bên cạnh một số người dân chấp hành thì vẫn có những gia đình lén lút xây dựng thêm dù lực lượng chức năng của xã liên tục rà soát, nhắc nhở. Ông Trần Hoàng, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Kinh tế xã Chân Mây - Lăng Cô cho biết, mặc dù đã có thông báo nhưng tình trạng người dân xây dựng các công trình như hàng rào, mái che, hòn non bộ, vật kiến trúc hoặc trồng thêm một số loại cây ngắn ngày vẫn xảy ra. Nhiều trường hợp còn xây dựng vào ban đêm để tránh sự kiểm tra của chính quyền...
"Chính quyền địa phương đã phối hợp với các đơn vị khảo sát, ghi nhận hiện trạng từ trước đó. Chúng tôi cũng nhắc nhở và tuyên truyền để người dân biết sau thời điểm có thông báo thu hồi đất, các công trình xây dựng thêm sẽ không được bồi thường. Tuy nhiên, một số hộ dân vẫn không chấp hành. Do các công trình phụ, hạng mục xây dựng nhỏ không cần xin phép xây dựng nên dẫn đến tình trạng có hộ dân cố tình xây dựng. Đây là một trong những điều rất đáng trăn trở vì sẽ gây lãng phí, thiệt hại cho người dân, do các công trình này sẽ không được đền bù”, ông Trần Hoàng nói.
Trước giai đoạn kiểm kê, lực lượng chức năng đã sử dụng flycam để ghi nhận hiện trạng, làm dữ liệu đối chiếu. Do vậy, nếu người dân cố tình xây dựng hoặc trồng thêm cây thì không khó để xử lý. Tuy nhiên, điều đáng trăn trở là việc này gây tốn kém, lãng phí tiền của, công sức của người dân, đồng thời có thể nảy sinh những vướng mắc không đáng có khi thực hiện công tác GPMB. Trong đợt 1, xã Chân Mây – Lăng Cô đã vận động tháo dỡ 3 nhà. UBND xã cũng có kế hoạch triển khai trong các đợt, các giai đoạn tiếp theo, tập trung vào những khu vực đang triển khai dự án.
Theo lãnh đạo UBND xã Chân Mây - Lăng Cô, trên địa bàn xã hiện có 12 dự án đã và đang được triển khai. Trong đó, có 2 dự án đang ở giai đoạn kiểm kê tài sản phục vụ công tác GPMB, gồm: Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp, khu phi thuế quan số 2 Chân Mây (giai đoạn 1) và Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp, khu phi thuế quan số 1 Chân Mây.
Tăng cường giám sát
Ông Đinh Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND xã Chân Mây – Lăng Cô cho rằng, quan điểm của xã là không để vi phạm phát sinh kéo dài, không để hình thành điểm nóng và không chờ công trình xây xong mới xử lý. Quản lý phải chuyển từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn ngay từ đầu. Bên cạnh kiểm tra và xử lý, xã sẽ đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức. Người dân có nhu cầu xây dựng hợp pháp thì chính quyền phải hướng dẫn tận tình, tạo điều kiện; nhưng đã cố tình vi phạm thì phải xử lý nghiêm, đúng quy định…
Xã sẽ kết hợp kiểm tra thực địa, camera, thông tin từ thôn, tổ dân phố, người dân và các kênh phản ánh điện tử để hình thành mạng lưới giám sát nhiều lớp. Tại các vị trí trọng điểm, xã tiếp tục rà soát, khai thác và bổ sung camera phù hợp; từng bước xây dựng bản đồ các điểm có nguy cơ xây dựng trái phép, cập nhật hình ảnh, vị trí, hiện trạng và kết quả xử lý để phục vụ quản lý.
Cùng với đó, xã khuyến khích người dân phản ánh kịp thời qua thôn, tổ dân phố, các kênh tiếp nhận của chính quyền và Hue-S. UBND xã sẽ tổ chức các tổ kiểm tra, tuần tra theo địa bàn và theo điểm nóng, tăng cường kiểm tra đột xuất ngoài giờ hành chính, ban đêm, ngày nghỉ, ngày lễ, nhất là tại những khu vực có nguy cơ cao. Lực lượng Công an, cơ quan chuyên môn, cán bộ phụ trách địa bàn, thôn, tổ dân phố và các lực lượng liên quan phải phối hợp chặt chẽ; khi phát hiện dấu hiệu vi phạm phải kịp thời kiểm tra, lập hồ sơ và xử lý theo thẩm quyền.
Bên cạnh đó, xã sẽ tăng cường tuyên truyền, phối hợp với các cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng, đơn vị cung cấp bê tông, nhà thầu, tổ đội thi công và đơn vị vận chuyển để nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật. Đồng thời kiểm tra, xử lý những hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền, không để các hoạt động cung ứng, thi công trở thành mắt xích tiếp tay cho xây dựng trái phép.
Một giải pháp rất quan trọng là kiểm soát và ghi nhận hiện trạng, đặc biệt tại các khu vực chuẩn bị thực hiện dự án, thu hồi đất, GPMB. Chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức kiểm tra, lập biên bản xác nhận, ghi nhận hiện trạng sử dụng đất và tài sản trên đất tại thời điểm phù hợp theo trình tự thực hiện dự án; đồng thời tổ chức chụp ảnh, quay phim, xác định vị trí, tọa độ và trường hợp cần thiết sử dụng flycam/UAV để ghi nhận tổng thể hiện trạng. Việc này nhằm hình thành hồ sơ hiện trạng có căn cứ, rõ thời điểm, rõ vị trí, rõ tài sản, phục vụ công tác quản lý, kiểm đếm, GPMB và giải quyết các vấn đề phát sinh.
Sau khi đã có thông tin, chủ trương hoặc thông báo liên quan đến thu hồi đất, chính quyền xã Chân mây- Lăng Cô sẽ tăng cường theo dõi biến động để kịp thời phát hiện việc phát sinh nhà cửa, công trình, cây cối hoặc tài sản mới không phù hợp quy định; qua đó ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ để tạo lập tài sản nhằm trục lợi.
