Thời gian qua, tình hình tai nạn giao thông liên quan đến học sinh trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng diễn biến phức tạp. Theo thống kê của cơ quan chức năng, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra 83 vụ tai nạn giao thông, khiến nhiều người thương vong, (trong đó có nhiều nạn nhân là học sinh). Đáng lo ngại, có đến 26 vụ tai nạn giao thông, một phần nguyên nhân do chính học sinh sử dụng xe điện gây ra.
Một vụ tai nạn giao thông xảy ra tối 4/11 trên đường Huỳnh Thúc Kháng (phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng) có liên quan đến xe điện. Thiếu niên 14 tuổi điều khiển xe đạp điện đã tông vào người phụ nữ đang đi bộ, cú tông làm nạn nhân tử vong tại chỗ.
Trước tình trạng vi phạm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) trong lứa tuổi học sinh, thực hiện theo văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, Công an tỉnh Lâm Đồng đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp quyết liệt, yêu cầu Công an các địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm từ người điều khiển phương tiện đến các cơ sở kinh doanh, sửa chữa tiếp tay cho vi phạm.
Công an tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo lực lượng CSGT, Cảnh sát trật tự và Công an cấp xã tập trung kiểm tra TTATGT vào các khung giờ: đến trường, tan học, buổi tối và ngày nghỉ. Nội dung kiểm tra, học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe, không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người, dàn hàng ngang, lạng lách, đánh võng, chạy quá tốc độ, tụ tập đua xe trái phép.
Tất cả các trường hợp vi phạm đều được gửi thông báo về nhà trường và phụ huynh để phối hợp quản lý, giáo dục. Đồng thời mời phụ huynh học sinh vi phạm lên làm việc, yêu cầu ký cam kết không giao xe cho con em khi chưa đủ điều kiện.
Chỉ trong ngày đầu tổ chức tuần tra (ngày 3/11) Công an xã Đức Linh đã phát hiện và mời làm việc 38 trường hợp thanh thiếu niên điều khiển xe đạp điện, xe máy điện vi phạm các lỗi: không đội mũ bảo hiểm, chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện và tự ý thay đổi kết cấu xe.
Cùng thời điểm, Công an phường Hàm Thắng kiểm tra đột xuất các điểm giữ xe trong và ngoài trường học, phát hiện 39 trường hợp học sinh vi phạm. Trong đó có 22 trường hợp tự ý thay đổi kết cấu, độ chế xe điện; 3 trường hợp chưa đủ tuổi điều khiển và 14 trường hợp không đội mũ bảo hiểm. Lực lượng Công an đã phối hợp với nhà trường và phụ huynh xử lý nghiêm các trường hợp trên, buộc khôi phục phương tiện về tình trạng nguyên bản.
Sáng 7/11, trong quá trình tuần tra và nắm tình hình, Công an phường Phú Thủy phát hiện trên mạng xã hội xuất hiện thông tin hẹn hò tụ tập tại dốc Hoàng Hôn của một nhóm thanh thiếu niên cùng hình ảnh là những chiếc xe điện có dấu hiệu độ bình, thay đổi kết cấu. Khi lực lượng chức năng tiếp cận, một số đối tượng tháo chạy, quăng xe vào bụi cỏ trốn tránh. Tại hiện trường, Công an phường thu giữ 5 xe đạp điện đã được độ thêm bình điện để tăng tốc, thay đổi bánh và kết cấu, kịp thời ngăn chặn các tình huống nguy hiểm như so kè tốc độ, lạng lách, đánh võng. Những thanh thiếu niên liên quan đã bị đưa về trụ sở làm việc và viết cam kết không tái phạm.
Theo lãnh đạo Công an phường Phú Thủy, nguyên nhân dẫn đến “làn sóng” vi phạm trên của các em học sinh xuất phát từ tâm lý hiếu thắng và ảnh hưởng từ mạng xã hội. Học sinh ở độ tuổi thanh thiếu niên có tâm lý thích thể hiện, tò mò. Việc các trang mạng xã hội chia sẻ nội dung "độ" xe, chạy quá tốc độ đã kích thích các em làm theo mà không lường trước nguy hiểm.
Một phần nguyên nhân dẫn đến vi phạm của các em là sự buông lỏng quản lý từ gia đình. Nhiều phụ huynh giao phương tiện cho con em khi chưa đủ tuổi hoặc thiếu kiểm tra, sát sao đối với phương tiện mà con đang sử dụng, vô tình tạo điều kiện cho vi phạm. Ngoài ra, còn có sự tiếp tay của một số cơ sở sửa chữa, độ chế, như cố tình thay đổi kết cấu, lắp thêm pin để tăng tốc độ xe điện nhằm thu lợi bất chính…
Hành vi vi phạm giao thông và độ chế xe điện ngoài gây thương vong, tổn thất về người và tài sản, còn kéo theo nhiều hệ lụy, như rủi ro kỹ thuật và nguy cơ cháy nổ, gây mất trật tự công cộng, ảnh trực tiếp đến chính các em học sinh, làm gián đoạn tương lai của thế hệ trẻ.
Hệ lụy pháp lý cũng không hề nhẹ đối với người giao phương tiện cho các em, có thể phải đối mặt với chế tài hình sự nếu xảy ra tai nạn nghiêm trọng.
Ông Nguyễn Hải, phụ huynh học sinh tại Trường THCS Lê Hồng Phong (Phân hiệu 1, Trường THCS Hồ Quang Cảnh) phường Mũi Né, Lâm Đồng thẳng thắn chia sẻ: “Là cha mẹ, không ai muốn thấy con mình gặp nguy hiểm hay vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, tình trạng học sinh lén lút mang xe điện ra các lò độ ngoài thị trường để "kích tốc" diễn ra rất tinh vi, nhiều khi gia đình khó phát hiện kịp thời nếu chỉ nhìn bề ngoài phương tiện. Gia đình hoàn toàn nhất trí và ủng hộ chủ trương siết chặt xử lý của lực lượng Công an và UBND tỉnh”.
Tuy nhiên, để tạo được sự đồng nhất và hiệu quả bền vững, ông Hải kiến nghị giải pháp phải đi từ hai phía: Một mặt, lực lượng Công an cần xử lý triệt để, chặn tận gốc các tiệm sửa xe tiếp tay độ chế; mặt khác, Ban giám hiệu nhà trường cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh nên tổ chức các buổi kiểm tra kỹ thuật phương tiện định kỳ ngay tại trường, đồng thời đưa tiêu chí “không độ xe, không vi phạm giao thông” vào đánh giá hạnh kiểm. “Khi nhà trường, gia đình và Công an cùng chung một góc nhìn và quy chuẩn xử lý, các em học sinh mới tâm phục khẩu phục và không còn kẽ hở để vi phạm”, ông Hải đề nghị.
Để không xảy ra những vụ việc đau lòng từ những chiếc xe môtô, xe máy điện độ chế, thì gia đình là “chốt chặn” đầu tiên. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần phối hợp với nhà trường, đơn vị quản lý đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật giao thông gắn liền với các biện pháp quản lý hạ tầng như kiên quyết không nhận trông giữ xe vi phạm; thường xuyên rà soát, xử lý triệt để các cơ sở kinh doanh, sửa chữa “lò độ xe” trái phép.
Việc xử lý nghiêm, kể cả xử lý hình sự đối với hành vi giao xe không đủ điều kiện, nhằm nâng cao tính răn đe của pháp luật, đồng thời là bài học cảnh tỉnh để bảo vệ tính mạng cho học sinh và toàn xã hội.
