NDAKey - giải pháp quản lý danh tính tự chủ: Góp phần bảo vệ dữ liệu công dân trong kỷ nguyên số

Trong kỷ nguyên số, mỗi cá nhân thực hiện hàng chục giao dịch trực tuyến mỗi ngày, từ đăng nhập mạng xã hội, mở tài khoản ngân hàng, ký hợp đồng điện tử đến khám chữa bệnh và làm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đi cùng với sự tiện lợi là một nghịch lý ngày càng rõ rệt: dữ liệu cá nhân thuộc về người dùng, nhưng quyền kiểm soát lại chủ yếu nằm trong tay các hệ thống lưu trữ tập trung.

Trong mô hình dịch vụ số phổ biến hiện nay, danh tính của người dùng thường được quản lý dưới dạng “tài khoản” trên từng nền tảng. Người dùng chỉ có lựa chọn “đồng ý” để tiếp tục sử dụng dịch vụ, trong khi rất khó để biết dữ liệu đang được xử lý ra sao, chia sẻ cho ai, lưu trữ trong bao lâu và gần như không có khả năng thu hồi sau khi đã cấp quyền. Điều này khiến dữ liệu cá nhân bị sao chép, lưu trữ phân tán ở nhiều nơi, làm gia tăng rủi ro rò rỉ và lạm dụng thông tin.

Giải pháp quản lý danh tính tự chủ: trao lại quyền dữ liệu cho người dùng 

Trước bài toán đó, nhiều quốc gia đã chuyển hướng sang các mô hình định danh số lấy công dân làm trung tâm, cho phép cá nhân chủ động kiểm soát việc chia sẻ dữ liệu theo từng ngữ cảnh giao dịch. Liên minh châu Âu triển khai EUDI Wallet trong khuôn khổ eIDAS 2.0; Singapore ứng dụng OpenCerts để phát hành và xác minh chứng chỉ số; Trung Quốc thử nghiệm RealDID nhằm xác thực danh tính trong môi trường số mà không cần công khai dữ liệu cá nhân gốc.

NDAKey - giải pháp quản lý danh tính tự chủ: Góp phần bảo vệ dữ liệu công dân trong kỷ nguyên số  -0
Châu Âu đã phát triển EUDI Wallet nhằm trao quyền kiểm soát dữ liệu cho công dân. Nguồn: https://www.talao.io/eudi-wallet/ 

Điểm chung của các mô hình này là sự chuyển dịch từ tư duy “thu thập và lưu trữ dữ liệu” sang “kiểm chứng thông tin khi cần thiết”. Trên nền tảng đó, định danh tự chủ (Self-Sovereign Identity - SSI) được xem là hướng tiếp cận giúp giải quyết tận gốc bài toán quyền dữ liệu.

Trong bối cảnh đó, NDAKey được phát triển như một giải pháp cụ thể hóa mô hình định danh tự chủ, với mục tiêu đặt quyền kiểm soát và sử dụng dữ liệu cá nhân trở lại trong tay chính công dân. 

NDAKey vận hành như thế nào trong thực tế?

NDAKey là giải pháp quản lý danh tính tự chủ, phát triển trên nền tảng blockchain NDAChain và nền tảng định danh phi tập trung NDADID. Theo đó, NDAKey được thiết kế cho phép mỗi công dân lưu giữ, quản lý và kiểm soát toàn bộ thông tin, giấy tờ cá nhân quan trọng trên thiết bị của mình ở dạng Chứng chỉ số (Verifiable Credentials - VC) và chỉ chia sẻ những dữ liệu cần thiết trong từng ngữ cảnh cụ thể.

NDAKey chuẩn hóa vận hành theo mô hình ba vai trò:

Issuer (Bên cấp phát): cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phát hành VC, chịu trách nhiệm về độ tin cậy của thông tin đầu vào.

Holder (Người dùng): công dân lưu giữ VC trong ví danh tính và toàn quyền quyết định việc chia sẻ.

Verifier (Bên sử dụng): ngân hàng, bảo hiểm, y tế, giáo dục, dịch vụ công… chỉ kiểm chứng Bằng chứng số (Verifiable Presentation - VP), không thu thập hay lưu trữ dữ liệu gốc.

NDAKey - giải pháp quản lý danh tính tự chủ: Góp phần bảo vệ dữ liệu công dân trong kỷ nguyên số  -0
Tam giác tin cậy trong mô hình quản lý danh tính tự chủ của NDAKey 

Với mô hình này, khi phát sinh giao dịch, người dùng không cần gửi ảnh chụp giấy tờ hay hồ sơ đầy đủ. Thay vào đó chỉ cần chủ động trình xuất Bằng chứng số (VP) phù hợp với từng yêu cầu xác minh cụ thể. Bên tiếp nhận chỉ thực hiện xác minh chữ ký số và tính toàn vẹn của bằng chứng mà không cần thu thập toàn bộ thông tin.

“Chứng minh mà không lộ dữ liệu gốc”- điểm then chốt bảo vệ quyền riêng tư

NDAKey áp dụng cơ chế chia sẻ dữ liệu chọn lọc (Selective Disclosure) kết hợp với kỹ thuật tăng cường quyền riêng tư Zero-Knowledge Proof (ZKP), cho phép người dùng chỉ cần chứng minh những thuộc tính cần thiết cho từng giao dịch như độ tuổi, điều kiện hay tư cách hợp lệ mà không phải công khai toàn bộ dữ liệu cá nhân gốc. Toàn bộ thông tin được mã hóa đầu cuối và lưu trữ trực tiếp ngay trên thiết bị cá nhân thay vì hệ thống tập trung, qua đó bảo đảm quyền riêng tư và giảm thiểu nguy cơ bị sao chép hoặc khai thác thông tin trái phép. 

Với cách tiếp cận này, NDAKey mở ra khả năng thực hiện các giao dịch và thủ tục không giấy tờ, nơi việc xác minh thông tin thay thế cho việc nộp lại hồ sơ nhiều lần hay sao chép tài liệu. Nhờ đó, quy trình xử lý giấy tờ được rút gọn, giảm sự phụ thuộc vào các kho dữ liệu tập trung và hạn chế việc thu thập thông tin vượt quá nhu cầu thực tế. Các tổ chức không cần lưu trữ dữ liệu cá nhân gốc của người dùng, qua đó giảm chi phí vận hành, rủi ro pháp lý và nguy cơ rò rỉ thông thông tin. Đồng thời tạo nền tảng cho các giao dịch số minh bạch và an toàn. 

Theo ông Nguyễn Phú Dũng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần tập đoàn PILA - trong bối cảnh chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn đòi hỏi mức độ bảo mật và tin cậy cao hơn, NDAKey là giải pháp quản lý danh tính cấp thiết, không chỉ phù hợp với cá nhân, cơ quan quản lý mà còn còn với toàn bộ hệ sinh thái số. 

“Mô hình này trao lại quyền kiểm soát dữ liệu cho chính công dân. Người dân quyết định dữ liệu nào được chia sẻ, chia sẻ với ai và trong hoàn cảnh nào. Đây cũng là tinh thần của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, nơi mọi hoạt động xử lý dữ liệu phải dựa trên sự đồng ý rõ ràng và minh bạch của chủ thể dữ liệu” ông Dũng nhấn mạnh. 

Về mặt công nghệ, NDAKey tuân thủ các chuẩn quốc tế của định danh tự chủ như W3C DID, Verifiable Credentials/Presentations, DIDComm và ZKP. Hệ thống Trusted Registry trên NDAChain ghi nhận công khai các Issuer và Verifier hợp lệ, góp phần bảo đảm tính minh bạch và pháp lý trong quá trình xác minh. Cùng với đó, SDK mở cho phép các cơ quan và doanh nghiệp tích hợp nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và tương thích với nhiều hạ tầng công nghệ hiện có.

Triển khai toàn quốc từ năm 2026, hướng đến bảo vệ danh tính cho hơn 100 triệu công dân 

Từ năm 2026, NDAKey được định hướng triển khai trên phạm vi toàn quốc, từng bước trở thành hạ tầng định danh số tin cậy cho người dân, doanh nghiệp và dịch vụ công. Khi giải pháp quản lý định danh tự chủ được phổ cập, mỗi công dân có thể chủ động quản lý danh tính số của mình, mỗi tổ chức giảm thiểu rủi ro dữ liệu và toàn bộ hệ sinh thái số được vận hành trên nền tảng niềm tin.

Với định hướng đó, NDAKey không chỉ là một giải pháp công nghệ, mà là bước đi chiến lược góp phần nhằm hiện thực hóa Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật Dữ liệu, hướng tới bảo vệ dữ liệu cho hơn 100 triệu công dân Việt Nam và xây dựng một nền kinh tế số bền vững, minh bạch, lấy con người làm trung tâm.

Ngọc Anh

Các tin khác

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

Hiện diện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, mô hình AI Kiosk đang trở thành “trợ lý số” đắc lực, trực tiếp đồng hành tháo gỡ những “điểm nghẽn” thủ tục hành chính tại bộ phận Một cửa cấp cơ sở. Sau 6 tháng vận hành thực tế, giải pháp này đã khẳng định bước chuyển căn bản trong hiện đại hóa hành chính công.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

 Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Với mục tiêu hỗ trợ người dân và du khách trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn giao thông, chữa cháy và cứu nạn - cứu hộ; nhóm tác giả gồm 3 cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Tham mưu và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống Trụ liên lạc khẩn cấp (SOS) ứng dụng năng lượng tái tạo độc lập và công nghệ viễn thông IoT.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Động cơ 2.250 W, cấu hình 2 pin cho quãng đường tới 262 km giúp VinFast Evo Grand Premia phù hợp với người thường xuyên di chuyển vì công việc. Tiền điện, bảo dưỡng tiết kiệm cùng ưu đãi mua xe 3 triệu đồng tạo thêm lợi thế cho người đang muốn bỏ xăng, lên điện.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Chiều 3/11/2026, một dấu mốc quan trọng trong hành trình làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam được xác lập khi chip bảo mật VGC v1.0, do các kỹ sư Việt Nam tự thiết kế, chính thức ra mắt. Đây không chỉ là thành quả của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học – công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi, từ đó xây dựng nền tảng để từ đó làm ra nhiều con chip khác.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.