Báo cáo tình báo quân sự Mỹ được hãng EurasiaNet tiết lộ cho hay, riêng trong năm 2011, Mỹ đã đặt mục tiêu bằng mọi giá phải giúp Azerbaijan xây dựng lại lực lượng hải quân, giúp đào tạo để lực lượng này có thể trở thành lực lượng hải quân lớn nhất trong vùng và thậm chí mạnh hơn cả hải quân của Iran. Bài báo trên EurasiaNet khẳng định, ngay từ tháng 1, giới chức quân sự và hải quân Mỹ đã đi lại như con thoi tới Azerbaijan để tham dự các cuộc họp, các cuộc bản thảo.
Để hợp thức hóa hoạt động này, Mỹ sẽ tăng cường giúp Azerbaijan nâng cao chất lượng trong lực lượng hải quân bằng cách tổ chức các cuộc tập trận chung, mở các khóa đào tạo được đặt dưới chương trình là giúp nâng cao khả năng hợp tác quân sự và tiến tới có thể hòa nhập với lực lượng NATO khi tham gia liên minh này.
Đối với Turkmenistan, Mỹ cũng thực hiện dần chiêu thức này và muốn cổ xúy nước này sớm gia nhập NATO để được "hưởng nhiều quyền lợi" từ liên minh quân sự. Riêng với Kazakhstan, ưu tiên trước hết của Mỹ sẽ là trang bị lại 4 máy bay trực thăng trong phi đội máy bay trực thăng Huey II của Kazakhstan, giúp tăng cường khả năng quân sự trong việc bảo vệ các cơ sở năng lượng đáng kể của nước này cũng như phản ứng với các mối đe dọa tại Kazakhstan và trên biển Caspia.
Chính quyền Tổng thống Barack Obama còn dự tính cắt 8% viện trợ quân sự cho vùng Nam Kavkaz (từ 36,7 triệu USD năm 2010 xuống còn 34 triệu USD trong năm 2011) để viện trợ cho hải quân của 3 nước này.
Vậy tại sao Mỹ lại hăng hái quan tâm tới sức mạnh quân sự của 3 nước này như vậy? Theo tài liệu mà EurasiaNet thu được, mục tiêu xa hơn mà Mỹ nhắm tới chính là nguồn dự trữ dầu mỏ và khí đốt ở khu vực này. Tình báo Mỹ khẳng định: "Nếu xảy ra tấn công ở khu vực này, kinh tế thế giới sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Còn nếu dùng chiêu thức thu phục, Mỹ có thêm những đồng minh mới ở vị trí chiến lược và lại nắm được quyền kiểm soát lượng tài nguyên giàu có này".
Vì thế, đây là lần đầu tiên, Mỹ quyết định hỗ trợ các lực lượng hải quân nước này phát triển, nâng cao tính chiến đấu cũng như khả năng cạnh tranh quân sự. Bên cạnh đó, chính quyền Washington còn muốn nhận được sự chấp thuận của Azerbaijan, Turkmenistan và Kazakhstan trong việc Mỹ sẽ cùng tham gia kiểm soát hải phận ở khu vực Caspia.
Đổi lại với hợp tác cùng Mỹ, Azerbaijan, Turkmenistan và Kazakhstan cũng thu được nhiều lợi ích khác nhau. Chuyên gia hải quân Konstantin Sivkov nhận định, vùng biển Caspia rất quan trọng đối với Mỹ bởi quốc gia này cần có các vùng đệm cho những chiến lược lâu dài chống lại Iran, thu hẹp phạm vi ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc.
Bằng hình thức hỗ trợ, hợp tác quân sự, Mỹ đang gần mở rộng số lượng căn cứ quân sự ở nước ngoài cũng như những vùng trọng điểm trên thế giới. Một công bố mới nhất của Lầu Năm Góc cho hay, hiện Mỹ có khoảng 716 căn cứ quân sự lớn ở nước ngoài gồm cả các căn cứ hải quân, không quân.
Những căn cứ này không những có tác dụng về mặt quân sự mà còn có ý nghĩa về mặt chính trị, tình báo, tuyên truyền văn hóa bởi nếu không có nó, Mỹ không thể "nhòm ngó" và kịp thời can thiệp vào những vấn đề có lợi cho Mỹ trên phạm vi toàn cầu
