Messi và kì án trốn thuế

• Những cái bóng lớn phía sau Hồ sơ Panama
• Hành trình điều tra vụ “Hồ sơ Panama”
• “Hồ sơ Panama” và cuộc khủng hoảng mới tại FIFA

Vụ rò rỉ hồ sơ Panama thực sự đã gây chấn động thế giới. Với riêng Messi thì hồ sơ Panama càng tạo ra những tác động nghiêm trọng tới cá nhân cầu thủ này. Bởi từ trước khi "quả bom" hồ sơ Panama "phát nổ" thì treo lơ lửng trên đầu Messi và bố của anh, ông Jorge Messi vẫn đang là một trát hầu tòa về tội trốn thuế.

Messi bị oan trong vụ hồ sơ Panama?

Tờ El Confidencial của Tây Ban Nha là tờ báo đầu tiên trên thế giới loan tin Messi là một trong những cái tên đáng chú ý nhất xuất hiện trong hồ sơ Panama. El Confidencial khẳng định trong hồ sơ Panama có tài liệu cho thấy cha con Messi đã mua một công ty ở Panama, mang tên Mega Star Enterprises để trốn thuế. Cụ thể, ở đây là hợp đồng mua lại Mega Star Enterprises với đầy đủ chữ ký của Messi và thân phụ Jorge.

Sau đó, cả hai đã sử dụng công ty bình phong này để trốn thuế. Tiền kiếm về từ các hợp đồng liên quan đến bản quyền hình ảnh của Messi được tuồn về Mega Star Enterpises nơi có mức thuế thấp, thay vì chảy về Tây Ban Nha vốn bị đánh thuế cực cao.

Đáng chú ý, ngay sau khi thông tin trên được lan truyền, Messi đã lập tức có những động thái rất cụ thể để bảo vệ thanh danh của mình. Đương kim quả bóng vàng thế giới tuyên bố cha con anh không hề gian lận thuế như El Confidencial cáo buộc. "Chúng tôi muốn làm rõ rằng Messi hoàn toàn trong sạch với những lời cáo buộc. Thông tin Messi trốn thuế, hay thậm chí rửa tiền, là sai trái và có tính phỉ báng", gia đình Messi đưa ra thông cáo.

Không chỉ phủ nhận suông, Messi còn dọa kiện El Confidencial ra tòa vì hành vi tung tin sai sự thật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới danh dự của cha con anh. "Công ty Panama được đề cập là một công ty không hoạt động, chưa từng mở tài khoản hay các quỹ. Các sự kiện nêu ra cũng không liên quan, dữ liệu mang tính phỏng đoán. Điều này gây ảnh hưởng nghiệm trọng đến hình ảnh của Messi. Chúng tôi sẽ khởi kiện những cơ quan truyền thông phát tán tin tức thất thiệt này", thông cáo nêu rõ.

Messi đã nhiều lần phải đến tòa vì những cáo buộc trốn thuế.

Trong khi đó, phía CLB chủ quản Barcelona cũng đã lên tiếng bày tỏ sự ủng hộ Messi: "Barcelona xin gửi tình cảm và sự ủng hộ của chúng tôi đến toàn thể gia đình của Messi. CLB sẽ cung cấp tất cả những điều kiện tốt nhất về tư pháp, cũng như tài chính theo yêu cầu của gia đình Messi để trả lại sự trong sạch cho cầu thủ của chúng tôi".

Có thể thấy, trong vụ việc lần này, Messi đã có phản ứng đầy mạnh mẽ, theo kiểu rất oan ức. Vì thế, không loại trừ khả năng, siêu sao người Argentina đã bị oan trong vụ scandal thế kỷ này. Nhưng điều đó không đồng nghĩa là M10 hoàn toàn trong sạch.

Thủ đoạn trốn thuế của Messi

Sự thật thì những cáo buộc liên quan đến Messi trong vụ hồ sơ Panama cũng chỉ là diễn biến tiếp theo của "nghi án" Messi vốn đã có từ trước đó mà thôi. Cụ thể, theo thông tin từ hồ sơ Panama thì cha con nhà Messi đã mua công ty Mega Star Enterprises chỉ 1 ngày sau khi cha con anh bị cơ quan thuế vụ Tây Ban Nha cáo buộc trốn 4,1 triệu euro tiền thuế trong giai đoạn 2007-2009 vào đầu tháng 6-2013.

Chính vì vụ việc này mà bố của Messi từng phải tự nguyện nộp 5 triệu euro để khắc phục hậu quả, nhằm tránh một án tù, nhưng nỗ lực này cũng không đủ để gia đình Messi giải quyết êm thấm mọi chuyện. Thậm chí, cơ quan công tố Tây Ban Nha còn quyết định mở rộng điều tra vụ việc sang những năm tiếp theo như 2010, 2011, 2012.

Do đó, có thể hiểu rằng việc Messi "bị oan" trong vụ hồ sơ Panama hoàn toàn là do nhà chức trách Tây Ban Nha đã vào cuộc gắt gao, và khiến cầu thủ này phải dè chừng, ngừng ý định sử dụng công ty bình phong ở Panama để trục lợi.

Trên thực tế, những "tiểu xảo" mà Messi và cha anh sử dụng để trốn thuế cũng không khác gì những thủ đoạn mà những nhân vật có tên trong hồ sơ Panama áp dụng. Messi và cha anh bị buộc tội 3 tội danh liên quan đến trốn thuế. Trong đó ở tội danh thứ nhất, Messi bị cho là không nộp phạt các khoản thuế cá nhân liên quan tới thương quyền hình ảnh. Tức là, Messi đã không đóng thuế thu nhập cho các khoản thù lao có được từ những hợp đồng quảng cáo.

Cần lưu ý rằng luật pháp Tây Ban Nha cho phép cầu thủ được thỏa thuận với CLB chuyển một phần thu nhập thành tiền bản quyền hình ảnh cá nhân để hạ thuế xuống mức tối thiểu. Trường hợp của Messi, tỷ lệ là 85% lương, 15% bản quyền hình ảnh.

Thuế của hợp đồng thương mại cá nhân được căn cứ theo luật của nước sở tại mà công ty đại diện cho cầu thủ đặt trụ sở. Nhờ đặc thù này mà Messi đã lợi dụng những công ty nước ngoài ở 2 quốc gia được mệnh danh là "nơi trú ẩn thuế" Belize và Uruguay để kiểm soát dòng tiền. Thực chất đây đều là các văn phòng ma xuất nhập khẩu hải sản (chủ đạo là tôm và cua) do ông Jorge Messi lập ra. Song song với đó, Messi và cha anh lại ký hợp đồng khai thác hình ảnh với các công ty khác tại Vương quốc Anh, Thụy Sỹ.

Bởi vậy, thu nhập từ 4 hợp đồng với nhãn hàng bơ sữa Danone, hãng sản xuất dụng cụ thể thao Adidas, hãng giải khát PepsiCo và Tập đoàn viễn thông Telefonica thay vì phải chịu 56% thuế thu nhập, phải nộp vào ngân sách Tây Ban Nha đã được chuyển tới hai địa điểm trú ẩn thuế nêu trên, nơi mà Messi không phải chịu bất kì khoản thuế nào.

Messi "chạy án" như thế nào?

Vụ việc bị phanh phui này đã khiến cha con nhà Messi nhiều lần phải hầu tòa. Theo quy định của luật pháp Tây Ban Nha thì tội danh của Messi có thể sẽ phải ngồi tù. Nhưng cho đến lúc này, M10 vẫn đang tung hoành cùng Barcelona trên sân cỏ? Vậy Messi đã "chạy án" như thế nào?

Trước hết, công lớn để Messi có thể tai qua nạn khỏi thuộc về ông Jorge Messi. Chính cha của Messi là người đã đứng ra nhận mọi trách nhiệm về mình. Trong phiên tòa đầu tiên xét xử việc Messi trốn thuế, ông Jorge đã khai rằng chính ông là người đứng sau vụ việc, còn Messi chỉ tập trung đá bóng nên hoàn toàn không hay biết gì.

Dù vậy, Messi lại tỏ ra không hề tiếc tiền để làm từ thiện.

Sau đó, ông Jorge còn tự nguyện nộp phạt 5 triệu euro khắc phục hậu quả. Nhờ những hành động này mà Messi nghiễm nhiên… vô tội trong vụ cáo buộc trốn thuế liên quan đến thương quyền hình ảnh bản thân. Không dừng lại ở đó, Messi còn thoát cả tội danh thứ hai: "Trốn thuế thu nhập cá nhân".

Đây là tội danh được cáo buộc cho Messi, sau khi nhà chức trách mở rộng cuộc điều tra sang các năm tài khóa 2012, 2013. Lần này, Messi đã sử dụng Quỹ từ thiện Leo Messi Foundation làm "tấm bia đỡ đạn".

Theo Messi, do giữ vai trò là đại sứ của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), anh đã thành lập một Quỹ từ thiện mang tên chính mình và phần lớn thù lao được anh rót vào đây, dành cho hoạt động vì cộng đồng.

Tại phiên tòa xét xử tội danh "trốn thuế thu nhập cá nhân", Messi đã lý giải rằng anh nghĩ Leo Messi Foundation là quỹ vì cộng đồng, đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội nên không cần… đóng thuế. Luật sư bào chữa cho Messi cũng đưa ra lập luận rằng thân chủ mình không phải là chuyên gia kinh tế nên không hiểu rõ những quy định của luật pháp.

Những lời bào chữa này của Messi đã thuyết phục được cơ quan công tố. Thế nên, án phạt dành cho anh chỉ dừng lại ở mức nộp phạt cùng yêu cầu rút kinh nghiệm về sự thiếu hiểu biết.

Messi, thiên thần và ác quỷ

Tài năng của Messi là không thể phủ nhận. Nhưng scandal trốn thuế đã ảnh hưởng không nhỏ đến danh tiếng, hình ảnh của siêu sao người Argentina này. Dù chưa chính thức bị kết án, nhưng với thủ đoạn dùng các công ty bình phong tại các quốc gia trú ẩn thuế thì rõ ràng khó có chuyện Messi trong sạch.

Thậm chí, Guillem Balague - một nhà báo thể thao luôn theo sát Messi đã tiết lộ rằng ông phát hiện ra Messi nói dối liên quan đến vụ án trốn thuế. Cụ thể, trong phiên tòa về cáo buộc trốn thuế liên quan đến thương quyền hình ảnh cá nhân, Messi đã khai rằng: "Tôi phát hiện ra hành vi sai trái của bố mình vào năm 2006. Lúc đó, tôi chủ động liên hệ với tòa án địa phương Barcelona và tham dự phiên điều trần nội bộ. Bố tôi chỉ bị xử phạt hành chính và ký giấy cam đoan không tái phạm". Tuy nhiên, Balague cho biết phiên điều trần mà bố của Messi phải tham dự chẳng hề liên quan gì đến thuế má, mà nó bắt nguồn từ một vụ việc vi phạm hợp đồng đã ký của ông này.

Việc Messi phải nói dối càng khiến người ta có cơ sở để đặt câu hỏi về sự minh bạch của cầu thủ này. Có thể nói rằng, việc Messi trốn thuế là sự thật không cần phải bàn cãi. Như đã nói ở trên, vụ việc này gây tác động rất tiêu cực đến cái nhìn của công chúng dành cho M10. Chẳng ai hiểu tại sao một cầu thủ có thu nhập vào loại cao nhất thế giới lại phải trốn vài triệu euro tiền thuế.

Nhưng điều còn khiến người ta khó hiểu hơn nữa là trong khi tìm mọi cách để lách thuế, thì Messi lại rất hào phóng trong việc làm từ thiện. Hàng năm, anh đều sang Mỹ ít nhất 1 lần để chi trả tiền viện phí cho những trẻ em người Argentina bị mắc bệnh ung thư. Ngoài ra, Messi còn chi 650 nghìn euro để đại tu Bệnh viện nhi Rosario - quê hương của anh… Nhà báo Balague từng chia sẻ rằng ông đã tận mắt chứng kiến Messi òa khóc, ghì chặt bé gái 4 tuổi người Argentina đang thoi thóp chờ chết khi khối u ở phổi đã di căn lên não.

Câu chuyện cảm động này thể hiện 2 nửa đầy mâu thuẫn của Messi. M10 không phải là kẻ ham mê, tham tiền mù quáng đến mức bất chấp luật pháp. Ngược lại, anh còn sẵn sàng cho đi để giúp đời. Ấy vậy mà, Messi đã tìm mọi cách để trốn thuế trong một thời gian dài.

Do đó, "vì sao Messi trốn thuế" đến nay vẫn là một câu hỏi gây tò mò cho dư luận. Và có lẽ sớm nhất người ta chỉ có thể có câu trả lời vào ngày 31-5 tới, khi cha con nhà Messi lại phải hầu tòa vì vụ kì án trốn thuế này.