Lực lượng Pháp chế CAND phục vụ đắc lực sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc

Nhân kỉ niệm 41 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, Báo CAND trao đổi với Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh, Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp (Bộ Công an) về những đóng góp của lực lượng pháp chế CAND trong thời kỳ cách mạng và quá trình đổi mới.

PV: Đồng chí cho biết những đóng góp của công tác Pháp chế CAND trong giai đoạn đất nước ta tiến hành cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước?

Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh: Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, để có cơ sở pháp lý phòng ngừa và trừng trị những hành vi xâm phạm đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản của công dân, bảo vệ thành quả của cách mạng, phục vụ kháng chiến cứu quốc, Bộ Công an đã cùng với các bộ, ngành có liên quan tham mưu cho Hội đồng Chính phủ đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh trừng trị các tội phản cách mạng ngày 30-10-1967, Pháp lệnh trừng trị các tội xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa ngày 21-10-1970.

Bộ Công an và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cũng ký Thông tư liên ngành số 427 ngày 28-6-1963 để phân công trách nhiệm cụ thể giữa Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan Công an trong khởi tố vụ án, bắt khẩn cấp đối tượng có hành vi phạm tội.

Đồng thời, để nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, Bộ Công an tham mưu cho Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 32/CP ngày 22-2-1973 sửa đổi các quy định về tổ chức bộ máy Bộ Công an.

Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh. Ảnh: Nguyễn Hưng.
Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh. Ảnh: Nguyễn Hưng.

Theo đó, Cục Cảnh sát hình sự có trách nhiệm hỏi cung, lập hồ sơ truy tố các loại tội phạm hình sự (về trị an xã hội); cơ quan chấp pháp thụ lý, điều tra các vụ án xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa, tội phạm kinh tế phức tạp, nghiêm trọng; đơn vị trinh sát kinh tế thụ lý điều tra án đơn giản, ít nghiêm trọng. Những văn bản  pháp quy trên là công cụ không thể thiếu để bảo vệ chế độ trong thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ, có thể coi đó là những đóng góp của công tác Pháp chế CAND vào sự nghiệp kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước của dân tộc.

PV: Từ khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới đến nay, lực lượng Pháp chế CAND tiếp tục có những thành tích nổi bật gì?

Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh: Từ năm 1986 đến nay, được sự quan tâm của Đảng uỷ Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, cấp ủy Đảng và lãnh đạo Công an các cấp, công tác Pháp chế Công an nhân dân có nhiều thành tích nổi bật, góp phần quan trọng trong việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.

Chỉ tính trong 10 năm trở lại đây, lực lượng Pháp chế CAND đã tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an chủ trì soạn thảo, trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 11 luật, 8 pháp lệnh; tham gia xây dựng Hiến pháp và hàng trăm luật, pháp lệnh khác.

Lực lượng Pháp chế CAND cũng giúp Bộ Công an xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành 94 nghị định, 64 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 92 thông tư liên tịch, 566 thông tư và 163 quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an, tạo cơ sở pháp lý để tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước an ninh, trật tự và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội của CAND; góp phần cụ thể hóa các quyền của con người, quyền và nghĩa vụ của công dân theo quy định của Hiến pháp.

Trong lĩnh vực hợp tác quốc tế về xây dựng pháp luật, tư pháp, lực lượng Pháp chế đã giúp Bộ Công an chủ trì, đề xuất Chính phủ, Chủ tịch nước ký kết, gia nhập 05 điều ước quốc tế đa phương; hoàn thành việc ký kết 37 hiệp định và trên 100 thỏa thuận quốc tế, tạo hành lang pháp lý để thiết lập, mở rộng hợp tác quốc tế về tương trợ tư pháp hình sự, chuyển giao người bị kết án phạt tù, dẫn độ, phòng, chống tội phạm giữa Việt Nam với nước ngoài. 

Bên cạnh đó, lực lượng Pháp chế tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Xây dựng hàng chục đề án, dự án về cải cách hành chính, tư pháp, cung cấp những luận cứ khoa học để xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động điều tra, xử lý tội phạm, giảm án oan, sai, rút ngắn thời gian điều tra vụ án hình sự, thay đổi thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc đúng mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và lộ trình cải cách hành chính, tư pháp của Đảng, Nhà nước.

Thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mới được giao, lực lượng Pháp chế Công an nhân dân đã tham mưu cho Bộ tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các quy định của pháp luật có liên quan đến an ninh, trật tự được đến cán bộ, chiến sĩ và nhân dân bằng nhiều hình thức phù hợp, thiết thực, hiệu quả, tạo điều kiện cho mọi người tiếp cận và sử dụng pháp luật để thi hành công vụ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình; tham mưu với lãnh đạo Bộ công bố 2 Bộ thủ tục hành chính; đơn giản hóa, hủy bỏ nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý cư trú, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phòng cháy, chữa cháy,... được các tổ chức và nhân dân hoan nghênh, ủng hộ.

Lực lượng Pháp chế cũng giúp lãnh đạo Bộ duy trì thường xuyên công tác theo dõi, kiểm tra việc thi hành pháp luật, thực hiện các quy định về thực hiện quy chế dân chủ. Qua kiểm tra đã đồng thời yêu cầu, kiến nghị Thủ trưởng Công an các cấp có biện pháp phòng ngừa, khắc phục, chấn chỉnh các hành vi vi phạm pháp luật.

PV: Đồng chí cho biết các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm lực lượng Pháp chế sẽ tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an thực hiện trong thời gian tới để góp phần vào công tác giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội?

Trung tướng Nguyễn Ngọc Anh: Để góp phần cùng với lực lượng Công an nhân dân thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đề ra, trong thời gian tới, Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp sẽ tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an triển khai thi hành hiệu quả các bộ luật, luật liên quan đến an ninh, trật tự mới được Quốc hội khóa XIII thông qua, đặc biệt là: Bộ luật Hình sự năm 2015; Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015; Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015, Luật Căn cước công dân năm 2014...

Tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các dự án luật khác để thi hành Hiến pháp năm 2013 như: Luật Cảnh vệ; Luật Công an xã; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước; đề xuất cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng dự án Luật An ninh mạng; Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; sửa đổi, bổ sung Luật thi hành án hình sự, Luật Đặc xá... để đáp ứng yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm và quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Bên cạnh việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật phải duy trì thường xuyên các đoàn kiểm tra, theo dõi việc thi hành pháp luật của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân; kiên quyết xử lý các trường hợp lợi dụng việc thực thi pháp luật xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác đó là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đăng ký, quản lý hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng; xuất cảnh, nhập cảnh; cấp thẻ căn cước công dân cấp; hộ chiếu; giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện; giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy, chữa cháy... đáp ứng được kỳ vọng, mong mỏi của người dân, tổ chức, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ hội nhập.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!

Nguyễn Hưng (thực hiện)

Các tin khác

Chuyến xe nghĩa tình đưa đón người dân làm căn cước ở Cần Thơ

Chuyến xe nghĩa tình đưa đón người dân làm căn cước ở Cần Thơ

Thực hiện chiến dịch “60 ngày đêm hướng dẫn người dân kích hoạt và tích hợp thông tin, dữ liệu trên VNeID mức 2”, không quản ngại mưa nắng, đêm tối, CBCS Công an cơ sở ở TP Cần Thơ trực tiếp đến tận nhà đón người dân đi làm căn cước và định danh điện tử... Sự chu đáo, tận tụy trở thành nét đẹp đầy nhân văn, lan tỏa sự ấm áp trong cộng đồng dân cư.

Xây dựng, phát triển các Trường Văn hóa Công an nhân dân thực sự là những “mái ấm hạnh phúc”

Xây dựng, phát triển các Trường Văn hóa Công an nhân dân thực sự là những “mái ấm hạnh phúc”

Bộ Công an vừa công bố thành lập các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND). Đây là mô hình giáo dục chuyên biệt và rất ưu việt, thắp sáng hy vọng về tương lai phát triển công bằng và tươi sáng hơn đối với nhóm yếu thế là trẻ em. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, Người phát ngôn Bộ Công an đã trao đổi, thông tin về ý nghĩa của việc thành lập các trường này và một số nội dung liên quan.

Đà Nẵng chuẩn bị chu đáo cho vòng chung kết Hội thao Công an nhân dân 2026

Đà Nẵng chuẩn bị chu đáo cho vòng chung kết Hội thao Công an nhân dân 2026

Theo kế hoạch, Chung kết Hội thao quân sự, võ thuật và thể thao Công an nhân dân năm 2026 (Hội thao) sẽ diễn ra từ ngày 29/7 đến 7/8/2026, quy tụ 27 đội tuyển quân sự, võ thuật và 80 đội tuyển thể thao với hơn 4.700 vận động viên xuất sắc đến từ Công an các đơn vị, địa phương trên toàn quốc. thao.

Lực lượng Công an nhân dân chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Lực lượng Công an nhân dân chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Vùng áp thấp trên vùng biển phía Đông khu vực giữa Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới; có khả năng mạnh lên thành bão. Để chủ động ứng phó, Ban Chỉ huy Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự Bộ Công an (PTDS/BCA) yêu cầu Ban Chỉ huy PTDS Công an các đơn vị, địa phương nắm chắc tình hình, thông tin về diễn biến của áp thấp nhiệt đới để chủ động các biện pháp phòng ngừa, ứng phó, bảo đảm an ninh, trật tự...

Xứng đáng là "lá chắn thép” gìn giữ bình yên Tổ quốc

Xứng đáng là "lá chắn thép” gìn giữ bình yên Tổ quốc

Huân chương Hồ Chí Minh là phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước và nhân dân dành tặng những thành tích, chiến công đặc biệt xuất sắc của lực lượng An ninh đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tham gia gìn giữ hoà bình để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Tham gia gìn giữ hoà bình để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) của lực lượng CAND không chỉ là thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả, mà chính là phương thức hữu hiệu để thiết lập phòng tuyến an ninh và vành đai bảo vệ từ bên ngoài biên giới lãnh thổ. Đây là cách tiếp cận chủ động nhằm khẳng định vị thế quốc gia, đồng thời trực tiếp bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước bền vững từ sớm, từ xa.

Xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa và cải tạo 4 điểm trường ở Cà Mau

Xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa và cải tạo 4 điểm trường ở Cà Mau

Ngày 1/7, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Văn phòng Cơ quan CSĐT (Bộ Công an) và Quỹ kiến tạo ước mơ (Tập đoàn VNG) tổ chức khởi công xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa tặng hộ dân khó khăn và xây mới, cải tạo 4 điểm trường trên địa bàn phường Giá Rai, xã Định Thành và xã Gành Hào, tỉnh Cà Mau.

"Chiến sĩ số" kể chuyện đánh án trên không gian mạng

"Chiến sĩ số" kể chuyện đánh án trên không gian mạng

Áp lực đối với các cán bộ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao càng lớn hơn khi công nghệ thay đổi liên tục, đặc biệt vào thời điểm hiện nay khi các đối tượng tận dụng triệt sự trợ giúp của AI. Cuộc chiến của họ bởi thế không chỉ là đấu trí với tội phạm mà đó là việc nâng cao nhận thức của người dùng Internet.

Quyết tâm xây dựng “vùng xanh” ma túy dưới chân núi Bà Nà

Quyết tâm xây dựng “vùng xanh” ma túy dưới chân núi Bà Nà

Trong lộ trình xây dựng “Xã không ma túy” vào năm 2028, Công an xã Bà Nà (TP Đà Nẵng) đang đóng vai trò là lực lượng nòng cốt, kiên trì đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả với các loại tội phạm và tệ nạn ma túy, giữ gìn sự bình yên cho từng mái nhà, từng khu dân cư.

Công an xã Cần Yên kịp thời hỗ trợ người dân ứng phó mưa lũ

Công an xã Cần Yên kịp thời hỗ trợ người dân ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, ngập lụt trên địa bàn, lực lượng Công an xã Cần Yên, tỉnh Cao Bằng đã khẩn trương triển khai các phương án ứng phó, tổ chức lực lượng trực, ứng trực 24/24 giờ, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Bài 1: Đô thị đặc biệt tăng tốc phục vụ nhân dân

Bài 1: Đô thị đặc biệt tăng tốc phục vụ nhân dân

Lời tòa soạn: Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, sau hơn một năm triển khai mô hình Công an địa phương 2 cấp, bộ máy đã trở nên tinh gọn hơn, chỉ huy thông suốt, phân công rõ ràng, cán bộ, chiến sĩ ngày càng gần dân, sát dân hơn.

Thứ trưởng Đặng Hồng Đức và đoàn công tác thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản.

Bộ Công an mở rộng hợp tác với các đối tác Nhật Bản

Đây là chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng, tăng cường hợp tác giữa Bộ Công an Việt Nam và các cơ quan chức năng phía Nhật Bản trong lĩnh vực y tế, đào tạo, phát triển khoa học, công nghiệp an ninh, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Hiện thực hóa Đề án 06: Chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng

Hiện thực hóa Đề án 06: Chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng

Từ ngày 1/7/2026, hàng trăm nghìn người dân thuộc diện hưởng chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa chính thức nhận tiền thông qua tài khoản ngân hàng. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình hiện thực hóa Đề án 06 của Chính phủ, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền hành chính phục vụ ngày càng hiện đại, công khai, minh bạch.

Công an TP Hồ Chí Minh luôn gần dân, sát dân…

Bài 4: Giữ vững an ninh trật tự, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển bền vững

TP Hồ Chí Minh, đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, tài chính, đối ngoại và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước. Đằng sau những công trình biểu tượng rực rỡ, những tuyến phố sôi động, sầm uất là dòng chảy bình yên được bảo vệ vững chắc. Chặng đường lịch sử phát triển của TP Hồ Chí Minh luôn có sự đóng góp to lớn của lực lượng Công an nhân dân, tạo điểm tựa vững chắc trong hành trình giữ vững trật tự kỷ cương vì sự phát triển bền vững của Thành phố mang tên Bác.

Phát huy truyền thống anh hùng, lực lượng An ninh đối ngoại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới

Phát huy truyền thống anh hùng, lực lượng An ninh đối ngoại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới

Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu bài viết “Phát huy truyền thống anh hùng, lực lượng An ninh đối ngoại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới” của Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an.