“Linh tinh tình phộc” – Lễ hội có một không hai

Đã từ lâu, cứ đến ngày 11 tháng Giêng hằng năm (tức ngày 18-2 năm nay), người dân xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ lại hân hoan, vui mừng với Lễ hội Trò Trám (còn gọi là Lễ hội “Linh tinh tình phộc”) – Lễ hội độc đáo có một không hai được người dân nơi đây trân trọng, gìn giữ, nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực, phản ánh nét văn hóa đặc trưng của dân cư nông nghiệp.

Theo truyền thuyết, thời Á Hồng Bàng bà Ngô Thị Thanh về Tứ Xã dựng ấp và dạy dân trồng lúa, dệt vải, quay tơ, dạy học… Để tưởng nhớ tới công đức của bà, người đời sau đã tổ chức trò “Tứ dân chi nghiệp” (còn gọi là “bách nghệ khôi hài”) – màn kịch độc đáo, vui nhộn khắc họa bốn nghề chính trong đời sống của nhà nông như (sỹ, nông, công, thương) cùng những câu hò đối đáp mang đậm tín ngưỡng phồn thực.

Ngay tờ sớm, người dân địa phương và khách tham quan đã có mặt, chật kín sân đình.
Ngay tờ sớm, người dân địa phương và khách tham quan đã có mặt, chật kín sân đình.
Một số vác thang, trèo lên tường, ngồi trên cây.
Một số vác thang, trèo lên tường, ngồi trên cây.
Sau tiết mục ca nhạc, 21h30, trò “Tứ dân chi nghiệp”, còn gọi là “bách nghệ khôi hài” bắt đầu.
Sau tiết mục ca nhạc, 21h30, trò “Tứ dân chi nghiệp”, còn gọi là “bách nghệ khôi hài” bắt đầu.

Trong lễ hội, được người dân quan tâm, cổ vũ nhiệt tình và mong chờ nhất ngoài trò “bách nghệ khôi hài” là nghi thức Lễ Mật, nghi thức được thực hiện vào lúc sang canh đêm 11, rạng sáng 12 tháng Giêng, thời gian giao hòa giữa trời và đất, ngày cũ qua ngày mới…

Màn kịch diễn các trò đi cày, câu cá, đánh lờ, dệt lụa, cung bông, thợ mộc, mua Xuân-bán Xuân và dạy học.
Màn kịch diễn các trò đi cày, câu cá, đánh lờ, dệt lụa, cung bông, thợ mộc, mua Xuân-bán Xuân và dạy học.
Những tiết mục này luôn được trẻ con thích thú, đem tiếng cười sảng khoái cho người lớn.
Những tiết mục này luôn được trẻ con thích thú, đem tiếng cười sảng khoái cho người lớn.

Cụ Nguyễn Thành Ngữ, người trông miếu cho biết, lễ hội Trò Trám gắn với câu chuyện thuở trước khi dân còn thưa thớt, đất nước cần nhân lực cho lao động sản xuất và bảo vệ bờ cõi, vì vậy lễ hội là sự cầu may cho con người luôn sinh sôi nảy nở, phát triển giống nòi. Trong nghi thức Lễ Mật, khi khúc hát thờ trước điện của cụ chủ lễ thôi, đèn tắt, sau tiếng hô 3 lần “linh tinh tình phộc”, người nam cầm nõ đâm vào nường trên tay người nữ (“nõ - nường” là biểu tượng dương vật và âm vật bằng gỗ), nếu khéo léo đâm trúng cả 3 lần thì năm đó người dân trong làng sẽ được cuộc sống sung túc, mùa mang tươi tốt, một mùa xuân mới tràn đầy sức sống.

Lễ tế của các cụ cao niên trong làng.
Lễ tế của các cụ cao niên trong làng.
Xuân Trường

Các tin khác

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Chỉ sau một học kỳ hè, hàng loạt các câu chuyện, nhân vật chỉ hiện diện trên trang sách được hàng trăm học sinh của các trường trên địa bàn thành phố Hà Nội chuyển tải sinh động trên sân khấu. Trên 600 giáo viên, học sinh được học, trải nghiệm, thực hành, biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức, đồng thời khơi dậy tình yêu nghệ thuật trong học đường.

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hoá, khảo cổ, quân sự, Khu di tích Cổ Loa từng được khuyến nghị xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản thế giới trước cả Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là chia sẻ của nhiều nhà khoa học tại Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương chính thức khởi động Chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026 trên phạm vi cả nước.

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đón nhận Nghị quyết của UNESCO và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" sẽ diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1.

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Tối 30/7, trên 100 nghệ sĩ của Nhà hát Opera Giuseppe Verdi Trieste (Ý) đã có đêm biểu diễn thành công rực rỡ trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm khi mang đến cho khán giả Việt Nam kiệt tác opera của nhà soạn nhạc Giuseppe Verdi với hơn 170 năm lịch sử - La Traviata với phiên bản chuẩn phong cách Ý.

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Tối 30/7, các nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste – biểu tượng nghệ thuật của nước Ý sẽ có buổi trình diễn La Traviata đầu tiên tại Nhà hát Hồ Gươm. Cùng với kiệt tác này, các nghệ sĩ còn mang theo niềm tự hào về nghệ thuật opera Ý, sự trân trọng dành cho khán giả Việt Nam và kỳ vọng mở ra những nhịp cầu hợp tác văn hóa bền chặt giữa hai quốc gia.

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Nhằm lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân và ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng tại Vòng chung kết Hội thao Quân sự, Võ thuật và Thể thao Công an nhân dân năm 2026 diễn ra tại TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng chính thức phát động cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”, dành cho cán bộ, chiến sĩ, các nhiếp ảnh gia và đông đảo người dân, yêu nhiếp ảnh trên cả nước.

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Nhằm tri ân người có công với đất nước, động viên người cao tuổi và lan tỏa lòng tự hào dân tộc tới học sinh, sinh viên, Tập đoàn Vingroup đã triển khai tặng 50% giá vé chương trình nghệ thuật “Đất Nước Thiên Hùng Ca” cho các khán giả trên từ ngày 10/7/2026 đến ngày 31/8/2026.