Lễ cấp sắc của người Dao có thể trở thành di sản văn hóa đại diện của nhân loại

Tại hội thảo “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao trong bối cảnh hội nhập và phát triển đất nước”, Ban tổ chức thống nhất đề xuất làm hồ sơ Lễ cấp sắc của người Dao vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO. 

Ngày 30-9, tại thành phố Tuyên Quang, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Tuyên Quang tổ chức hội thảo “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao trong bối cảnh hội nhập và phát triển đất nước”.

Hội thảo tập trung vào ba vấn đề cơ bản: Nhận diện giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao; đánh giá thực trạng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Dao trong đó chú trọng đến các vấn đề về quản lý Nhà nước; giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc Dao, trong đó nhấn mạnh việc phát huy vai trò chủ thể văn hóa của cộng đồng người Dao trong bối cảnh hội nhập.

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, Vụ trưởng Vụ Văn hóa dân tộc Nguyễn Thị Hải Nhung cho biết: “Thông qua Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ trì, phối hợp với các ban, bộ, ngành, địa phương xây dựng và tổ chức thực hiện nhiều chương trình cụ thể, thiết thực tại vùng địa bàn khó khăn, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Cụ thể: Phục dựng bảo tồn lễ hội truyền thống dân tộc Dao; mở các lớp truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ, dân nhạc, trang phục truyền thống, nghề truyền thống… tạo điều kiện khơi dậy, hình thành phát triển kinh tế kết hợp giữa văn hóa gắn với cac hoạt động du lịch”.

Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay, việc phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số nói chung và văn hóa dân tộc Dao nói riêng còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. 

Chính vì vậy, công tác sưu tầm và nghiên cứu song song với phát huy ảnh hưởng của những người có uy tín, phát huy sức mạnh tối đa của chính chủ thể văn hóa trong các hoạt động bảo tồn, gìn giữ và phát huy các di sản về đồng bào Dao ở Việt Nam được các đại biểu đánh giá cao.

Quang cảnh buổi hội thảo.
Quang cảnh buổi hội thảo.

PTS. TS Nguyễn Thị Song Hà, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, văn hóa của người Dao được hình thành và phát triển trong suốt chiều dài lịch sử tộc người, nó được thể hiện qua nhiều chiều cạnh khác nhau như các giá trị văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần… mà đặc biệt được thể hiện rõ nét qua hệ thống tín ngưỡng được thực hành trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. 

Quá trình hội nhập và phát triển hiện nay cho thấy, mặc dù sống cận cư với các tộc người khác như: Kinh, Mông, tày, Nùng, Ê đê, Bana, Gia rai… thì người Dao vẫn giữ được giá trị văn hóa của mình.

PTS. TS, Nguyễn Thị Song Hà cho biết: “Thế hệ trẻ người Dao ngày càng được tiếp cận nhiều hơn với khoa học công nghệ, nên việc sử dụng và tiếp nhận tri thức dân gian từ cha ông không còn được mặn mà như trước. Vì vậy, vấn đề đặt ra là lựa chọn các giá trị văn hóa đặc trưng, phù hợp với bối cảnh hội nhập để trao truyền cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, biết phát huy vai trò của người uy tín, tiêu biểu ở vùng có người Dao sinh sống trong việc vận động, tuyên truyền đồng bào thực hiện các chủ trương, chính sách và xác định các yếu tố văn hóa cần bảo tồn và phát huy phù hợp với đời sống mới hiện nay”.

Các giá trị văn hóa, tinh thần thể hiện đời sống, tình cảm, nhận thức của dân tộc Dao rất đa dạng, giàu bản sắc, từ tiếng nói, chữ viết, trang phục, lễ hội, nghi lễ trong hôn nhân, tang ma, thờ cúng, quy ước, hương ước của dòng họ, làng bản, các loại hình dân gian… đã từ bao đời nay gắn liền với cuộc sống của người Dao. 

Những giá trị đó vừa là sản phẩm của quá trình lao động, sáng tạo, là tài sản của một tộc người trong quá trình phát triển, đồng thời cũng chính là những tinh hoa văn hóa vô cùng quý báu của nền văn hóa dân tộc, rất cần tuyên truyền ý thức giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa để bồi đắp ngày một giàu thêm cho nền văn hóa dân tộc.

Lễ cấp sắc người Dao ở Hà Giang. Ảnh Phạm Hương
Lễ cấp sắc người Dao ở Hà Giang. Ảnh Phạm Hương

Kết luận Hội thảo, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam khẳng định, Hội thảo đã thu nhận được nhiều kết quả quan trọng đóng góp cho việc giữ gìn, phát huy văn hóa dân tộc Dao. 

Qua hội thảo lần này, Ban tổ chức thống nhất đề xuất Chính phủ; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho phép làm hồ sơ Lễ hội Bàn Vương là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, Lễ cấp sắc của người Dao vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO. 

Đồng thời kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND các tỉnh có chính sách cụ thể nhằm bảo tồn tiếng nói và chữ viết của người Dao; tổ chức điều tra, sưu tầm và phổ biến di sản văn hóa người Dao; phát huy vai trò của các nghệ nhân, người có uy tín, đặc biệt là các thầy cúng của cộng đồng người Dao…     

Thảo Thảo

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.