Lấp khoảng trống văn hóa đọc trong giới trẻ

Phát triển văn hóa đọc là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp văn hóa, giáo dục đất nước, đặc biệt là với giới trẻ. Thế nhưng, trong bối cảnh bùng nổ công nghệ thông tin, thực trạng giới trẻ tìm đến sách suy giảm. Hiện nay, tại Hà Nội đang có rất nhiều hoạt động để phát triển thói quen, nhu cầu, kỹ năng và phong trào đọc sách.

Sách gây hiếu kì vẫn được “ưa chuộng”

Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng (nguyên Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) cho biết: “Văn hóa đọc của người trẻ hiện nay là vấn đề cần phải suy ngẫm. Giới trẻ bây giờ rất thích đọc sách nhưng lại không có văn hóa đọc, kĩ năng đọc. Chính vì vậy, các bạn không biết lựa chọn các đầu sách phù hợp, nhiều sách viết về các chủ đề có thông tin giật gân, kích thích sự tò mò, hiếu kì đôi khi được họ lựa chọn nhiều hơn. Trong khi đó các sách về khoa học tự nhiên, nhân văn và đặc biệt là các sách về lý luận thì họ coi là khô khan, nhàm chán và bị bỏ qua”.

Đó là thực trạng đáng buồn. Sinh viên Đặng Thanh Tuấn (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) thành thật chia sẻ với chúng tôi, tuy Tuấn học về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn nhưng 1 năm không đọc nổi hết 2 cuốn sách. 

“Hằng ngày đọc facebook và các trang mạng xã hội, báo điện tử, tôi đã “no đủ” thông tin nên rất ngại đọc sách, dù tôi hiểu sách cho ta kiến thức sâu sắc hơn”. 

Đào Thúy Hằng (sinh viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội) thì cho hay, đời sống hiện đại có quá nhiều thứ chi phối, ảnh hưởng đến sinh viên nên Hằng không còn nhiều thời gian để “tự nghiên cứu sách” và “cũng cảm thấy lo lắng”, nhưng hiện chưa tìm lại được thói quen đọc sách. 

Các hội chợ sách sẽ góp phần xây dựng thói quen và kỹ năng đọc sách trong giới trẻ.
Các hội chợ sách sẽ góp phần xây dựng thói quen và kỹ năng đọc sách trong giới trẻ.

Anh Hoàng Quý Bình (SN 1995, Hà Nội), chủ tiệm sách D Free Book tại đường Lê Thanh Nghị, quận Hai Bà Trưng chia sẻ: “Tôi là một người yêu sách, tôi mở ra tiệm sách này với mục đích tận dụng số sách mình có, chia sẻ với các bạn sinh viên cùng đam mê, hi vọng lan tỏa tình yêu sách với các bạn trẻ”. 

Còn tại Thư viện Quốc gia, anh Trần Trung Kiên (SN 1985, làm việc tại Thư viện quốc gia) chia sẻ: “Một ngày thư viện tiếp đón khoảng vài trăm người đến đọc sách, đối tượng chủ yếu là sinh viên. So với năm năm trước, số lượng người đến giảm khá nhiều. Vì vậy, song song với việc tổ chức các buổi triển lãm, chúng tôi đã và đang xây dựng “thư viện số”, tạo điều kiện thuận lợi cho độc giả khai thác thông tin, tra cứu tài liệu trực tuyến góp phần phát triển văn hóa đọc trong thời đại truyền thông số”.

Kỹ năng đọc sách cần được đưa vào chương trình giáo dục

Để nâng cao văn hóa đọc trong giới trẻ, theo Tiến sĩ Đỗ Hương Cúc, Trưởng ban Biên tập sách CAND, NXB CAND, trước hết, cha mẹ cần xây dựng thói quen đọc sách từ thuở ấu thơ cho trẻ. Còn khi trẻ lớn lên, đi học và sau này bước vào đời là quá trình học tập, rèn luyện các kỹ năng đọc sách, nhưng mỗi cá nhân phải đảm bảo ba yếu tố: thói quen đọc, kỹ năng đọc và sở thích đọc. Tiến sĩ Đỗ Hương Cúc đề xuất, tổ chức “tháng đọc sách” quốc gia vào tháng 8 hằng năm (là thời gian học sinh, sinh viên nghỉ hè), nhằm xây dựng thói quen đọc sách trong tầng lớp tri thức trẻ.

“Tháng đọc sách” nên gắn với các hội chợ sách, không chỉ ở Hà Nội mà cần phát triển rộng khắp ở 64 tỉnh, thành, để tuyên truyền, quảng bá sách mới tới đông đảo sinh viên trên cả nước. 

Mặt khác, theo Tiến sĩ Đỗ Hương Cúc, cần xây dựng chương trình giáo dục kỹ năng đọc sách trong môi trường truyền thông và môi trường điện tử, chương trình này được giảng dạy không chỉ ở các trường đại học mà còn được giảng dạy cho trẻ em ngay khi cắp sách tới trường, thậm chí lồng ghép “giáo dục kỹ năng đọc sách” dưới nhiều hình thức để cảm thụ, ứng dụng…

Chung quan điểm trên, Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng cho rằng, muốn lấp khoảng trống văn hóa đọc, mỗi bạn trẻ cần hiểu được các kĩ năng đọc sách, tầm quan trọng của sách và của văn hóa đọc. Gia đình cũng cần góp phần khơi dậy niềm đam mê, nhận thức ngay từ bé cho bạn trẻ. 

Về phía nhà trường cần có nhiều hoạt động khuyến khích phong trào đọc sách trong sinh viên cũng như cán bộ, công nhân viên, giảng viên trong toàn trường. Nhà trường phải đổi mới phương pháp dạy học, khuyến khích sinh viên tự đọc, tìm hiểu sách trau dồi kiến thức, đồng thời nâng cao cơ sở vật chất, trang thiết bị và vốn tài liệu thư viện trong trường học hơn nữa để đáp ứng nhu cầu đọc của sinh viên.

Tiến sĩ Hồng còn đề xuất, đối với các cơ quan chủ quản, các nhà xuất bản cần tăng cường tổ chức các hội sách thường niên để quảng bá, giới thiệu sách; tổ chức những chương trình truyền thông để truyền bá giá trị và cách đọc sách.

Thu Huệ

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.