Nhận lời mời của lãnh đạo các cơ quan thực thi pháp luật Nam Phi: Bộ Cảnh sát, Bộ Nội vụ, Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường và Cơ quan An ninh quốc gia, Đoàn đại biểu cấp cao Bộ Công an do Trung tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu đã có chuyến thăm, làm việc tại Nam Phi từ ngày 24/2 - 1/3.
Chuyến công tác này có ý nghĩa quan trọng, tiếp tục thúc đẩy tăng cường hợp tác giữa hai nước nói chung, giữa Bộ Công an Việt Nam và các đối tác Nam Phi nói riêng sau 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nam Phi (1993 - 2023) và cụ thể hóa quan hệ “Đối tác hợp tác vì phát triển” được hai nước thiết lập năm 2004.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng và đoàn đã có các buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Nội vụ Njabulo Nzuza, Thứ trưởng Bộ Cảnh sát Cassel Mathale; bà Nozuko Bam - quyền Tổng Cục trưởng, Cơ quan An ninh quốc gia; lãnh đạo Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường. Cùng tham dự các buổi làm việc này có ông Hoàng Sỹ Cường, Đại sứ Việt Nam tại Nam Phi và đại diện Đại sứ quán Việt Nam.
Tại các buổi làm việc, hai bên đã trao đổi tình hình quan hệ hai nước thời gian qua, khẳng định đánh giá cao mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Nam Phi qua hơn 3 thập niên (từ 20/12/1993) đang phát triển tốt đẹp trên tất cả các lĩnh vực chính trị, quốc phòng an ninh, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, thương mại và đầu tư; văn hóa, giáo dục, đào tạo, giao lưu nhân dân; tư pháp, quản lý động vật hoang dã, đa dạng sinh học và phòng chống tội phạm mua bán động vật hoang dã.
Năm 2004, hai nước nâng cấp quan hệ lên “Đối tác vì hợp tác và phát triển”. Với sự ủng hộ của Việt Nam, Nam Phi trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác đối thoại theo lĩnh vực với ASEAN (tháng 7/2023). Hai bên triển khai hiệu quả cơ chế hợp tác song phương Diễn đàn Đối tác liên Chính phủ (chuẩn bị phiên họp lần 6 tại Nam Phi).
Đồng thời nhấn mạnh, trên đà hợp tác đó, quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực thực thi pháp luật cũng đang phát triển rất tốt đẹp. Việt Nam và Nam Phi cùng là thành viên của nhiều điều ước quốc tế đa phương về phòng, chống tội phạm như “Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng”, “Công ước về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia”, “Công ước về chống mua bán trái phép các chất ma túy và chất hướng thần”. Lực lượng Cảnh sát hai nước cùng là thành viên của Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế (INTERPOL).
Về hợp tác song phương, hai bên cũng đã trao đổi nhiều đoàn cấp cao như: Bộ trưởng Bộ Công an sang thăm, làm việc với Bộ An ninh Quốc gia và Bộ Cảnh sát Nam Phi vào tháng 8/2011; Bộ trưởng Bộ Cảnh sát Nam Phi sang thăm, làm việc với Bộ Công an Việt Nam vào tháng 11/2011. Đây là cơ sở để hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong các khuôn khổ, cơ chế quốc tế và đa phương.
Về ký kết các văn bản hợp tác, Bộ Công an đề nghị Bộ Cảnh sát Nam Phi nghiên cứu, đàm phán, ký kết Thỏa thuận hợp tác về phòng, chống tội phạm buôn bán, vận chuyển, sử dụng trái phép động vật, sản phẩm từ động vật hoang dã. Hai bên tích cực trao đổi thông tin tội phạm qua kênh hợp tác INTERPOL và song phương tập trung vào tội phạm hình sự, ma túy, môi trường, truy bắt đối tượng truy nã; săn bắt, buôn bán động vật hoang dã, sản phẩm của động vật hoang dã.
Hai bên thống nhất tiếp tục phối hợp lẫn nhau và cùng các nước trong khu vực phòng ngừa, trấn áp các loại tội phạm trên cơ sở tôn trọng pháp luật hiện hành của mỗi nước và luật pháp quốc tế; tập trung vào việc ngăn chặn từ sớm, từ xa nguy cơ tội phạm, triển khai các biện pháp phòng ngừa và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật, đẩy mạnh hợp tác song phương để ngăn chặn các loại tội phạm, nhất là tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và tìm các biện pháp ngăn ngừa công dân Nam Phi vi phạm luật xuất, nhập cảnh của Việt Nam.
Tích cực trao đổi, tiếp nhận, xử lý thông tin tội phạm, thủ đoạn hoặc các giấy tờ giả mạo liên quan công tác quản lý xuất nhập cảnh, đối tượng truy nã của Việt Nam nghi trốn sang Nam Phi và ngược lại; không cho bất cứ tổ chức hoặc cá nhân nào lợi dụng địa bàn nước này để hoạt động chống phá nước kia.
Tiến hành trao đổi đoàn cấp cao và các cấp để tìm hiểu nhu cầu, tiềm năng và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực ANTT và thực thi pháp luật; xúc tiến đàm phán, ký kết Thỏa thuận về nhận trở lại công dân, về phòng chống xuất nhập cảnh và di cư trái phép.
Thúc đẩy hợp tác xây dựng khung khổ pháp lý tạo điều kiện cho quan hệ hai nước phát triển: Hiệp định miễn thị thực cho công dân mang hộ chiếu phổ thông; Thỏa thuận hợp tác phòng, chống tội phạm buôn bán, vận chuyển, sử dụng trái phép động vật, sản phẩm động vật hoang dã giữa Bộ Công an nước CHXHCN Việt Nam và Bộ Cảnh sát nước Cộng hòa Nam Phi; Hiệp định về dẫn độ; Hiệp định về Hợp tác phòng chống tội phạm và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia giữa hai Chính phủ và Hiệp định chuyển giao người thi hành án phạt tù.
Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế mà hai nước là thành viên.
Trong chuyến công tác này, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cùng Đoàn công tác đã tới thăm và trao đổi tình hình với Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi.
Thúc đẩy hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam - Nam Phi 
Thắt chặt quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp Việt Nam-Nam Phi 
