Ký ức bi hùng của một cựu binh Gạc Ma

Căn nhà nhỏ của cựu chiến binh Trần Thiên Phụng ở đầu một con hẻm trên đường Kim Đồng, phường 2, TP Đông Hà (Quảng Trị). Khi chúng tôi đến, anh đang cùng vợ dọn quán bán hàng ăn trong phần sân của căn nhà.

Nếu không hỏi chuyện, ít ai biết rằng 28 năm trước, vào ngày 14-3-1988, người đàn ông với vóc dáng mảnh khảnh này đã từng hiên ngang đứng trước họng súng, lưỡi lê của hàng trăm quân xâm lược Trung Quốc, không một chút sợ hãi, khuất phục…

Trần Thiên Phụng nhập ngũ năm 23 tuổi (1987). Một năm sau, vào ngày 11-3-1988, anh cùng với hơn 60 cán bộ, chiến sĩ của đơn vị nhận lệnh ra đảo Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa, làm nhiệm vụ trên tàu vận tải số hiệu HQ604.

Sự kiện ngày 14-3 năm đó tại đảo Gạc Ma cho tới bây giờ vẫn còn nguyên vẹn trong trí nhớ của anh. Anh kể: “Tàu 604 cập đảo đá chìm Gạc Ma chiều 13-3, thì chiều và đêm hôm đó, quân xâm lược Trung Quốc đã liên tục bao vây quanh đảo, khiêu khích và đe dọa bộ đội ta. Chỉ huy động viên anh em chúng tôi bình tĩnh, tranh thủ ngủ sớm để ngày hôm sau còn xây dựng trên đảo.

Cựu binh Trần Thiên Phụng và vợ.
Cựu binh Trần Thiên Phụng và vợ.

Nhưng đến khoảng 5h sáng, quân Trung Quốc đã tràn lên đảo, đe dọa, khống chế các cán bộ, chiến sĩ của ta đang làm nhiệm vụ cắm cờ Tổ quốc trên đảo. Thấy vậy, đồng chí Trung tá Trần Đức Thông chỉ huy ở trên tàu, nói với anh em: “Các đồng chí, đây là lãnh thổ của nước Việt Nam mình, các đồng chí phải giữ gìn từng tấc đất của Tổ quốc”. Không ít anh em lúc đó đang mặc quần cộc (quần đùi), áo may ô ba lỗ liền xuống tàu, bơi ngay vào đảo. 

Cùng lúc đó, quân Trung Quốc bắn pháo dữ dội vào buồng lái tàu 604. Tôi đang đứng ở mũi tàu, nghe anh Tống Sĩ Bái gọi “Phụng ơi xuống đây!”. Tôi chưa kịp xuống, thì một quả đạn pháo đã cắt đôi con tàu, anh Bái hy sinh vào lúc ấy. Tôi rơi xuống biển, con tàu chìm rất nhanh. Tôi bị trúng pháo ở vùng đầu và tay phải, may mắn vớ được mảnh ván của con tàu đã vỡ, trôi nổi giữa biển”. 

Người cựu chiến binh Trần Thiên Phụng chợt ngưng câu chuyện. Tôi để ý, nét mặt anh lúc ấy đang có sự thay đổi của khí huyết, quai hàm banh ra, với đôi hàm răng nghiến chặt, đôi mắt đỏ hoe nhìn vào một phía. Chị Lê Thị Thiên, vợ anh đến đứng bên, tay phải choàng qua ngực chồng. 

Chị nói khẽ: “Bao giờ cũng vậy, nhắc đến ngày 14-3 ở đảo Gạc Ma là máu anh ấy như sôi lên vì căm thù quân xâm lược”. “28 năm qua, anh ấy không lúc nào không nhớ tới đồng đội. Nhiều đêm anh còn nằm khóc như trẻ con, bảo là không thể nào cầm được nước mắt mỗi khi nhớ tới anh em lúc đó chiến đấu, hy sinh giữa biển”- chị Thiên kể thêm về chồng.

Chiến sĩ Trần Thiên Phụng là một trong 9 tù binh bị quân Trung Quốc bắt giữ sau khi tiến hành hoạt động xâm lược đảo Gạc Ma và một số đảo khác trong quần đảo Trường Sa, vùng biển đảo thuộc chủ quyền không thể chối cãi của Việt Nam. 

Cựu chiến binh Trần Thiên Phụng nhớ lại: “Đến chiều tối 14-3, bọn chúng thả ca nô xuống từ tàu lớn để vớt bộ đội của ta còn sống sót, trôi dạt giữa biển bắt làm tù binh. Chúng chĩa súng và lưỡi lê vào đầu tôi, ra dấu bảo tôi phải đầu hàng, nhưng tôi lắc đầu. Một lúc sau, có thể chúng đã quan sát được kỹ trên người tôi không có vũ khí nên kéo tôi lên ca nô rồi đưa lên tàu. Sau này, khi đang ở bán đảo Lôi Châu, tỉnh Quảng Đông để trị thương, chúng có hỏi tôi tại sao lúc đó không đầu hàng. Tôi bảo bộ đội Việt Nam không có khái niệm đầu hàng. Cả bọn nhìn chằm chằm vào tôi rồi lắc đầu bỏ đi”.

Một năm sau ngày bị bắt làm tù binh, Trần Thiên Phụng và 8 chiến sĩ khác may mắn được Hội Chữ thập đỏ quốc tế biết tin, đến thăm và kiểm tra sức khỏe tại một doanh trại quân sự của Trung Quốc đóng ở thị trấn Bằng Tường, tỉnh Quảng Tây. Sau đó, hội này thông báo thông tin cho Nhà nước ta. 3 năm sau, vào năm 1992 thì Trung Quốc chịu trao trả tù binh cho ta tại cửa khẩu Hữu Nghị Quan. Anh Phụng cùng đồng đội được đưa về an dưỡng ở Khu an dưỡng 157 Bắc Ninh – Bắc Giang…

Nhận được tin chồng còn sống từ lá thư đầu tiên sau một năm anh bị bắt làm tù binh, chị Thiên dường như không đêm nào ngủ được. Chị cứ ngóng trông, mong có ngày anh sẽ được trở về. Cu Tài (Trần Thiên Tài) khi anh đi, cháu mới một tuổi rưỡi, lúc đó đã gọi tròn tiếng mẹ và thỉnh thoảng lại níu gấu quần mẹ, hỏi “Ba mô!?” (ba đâu). 

Chị Thiên chảy nước mắt, nhớ lại: “Hôm tui nghe thông tin anh được thả về và được đón ở cửa khẩu Trung Quốc, phía ngoài Bắc, tui liền gửi con cho nhà ngoại, rồi ra bắt xe đò và đi đến 3 ngày đêm thì tới nơi. Đến nơi, tui lại phải quay về Bắc Ninh – Bắc Giang để gặp chồng vì lúc đó không có điện thoại…”.

28 năm qua, người chiến sĩ ở đảo Gạc Ma ngày ấy sống quây quần, ấm áp bên người vợ thảo hiền, đàn con thân yêu của mình. Song chưa lúc nào anh cảm thấy thanh thản khi nghĩ tới vùng biển đảo của quê hương, Tổ quốc đang ngày đêm bị đối phương dòm ngó, xâm chiếm.

Thanh Bình

Các tin khác

Học sinh được hướng dẫn kỹ năng sử dụng xe máy điện khi tham gia giao thông.

Hà Nội triển khai chiến dịch bồi dưỡng kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn

UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai chiến dịch bồi dưỡng kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn trên địa bàn thành phố. Chiến dịch tập trung nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống giao thông, hướng tới chủ động phòng ngừa tai nạn giao thông ngay từ cơ sở.

Phổ biến nội dung mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Phổ biến nội dung mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thực hiện Kế hoạch công tác năm 2026, ngày 29/9, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã phối hợp với Sở Tư pháp TP Hà Nội tổ chức Hội nghị phổ biến nội dung mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác bồi thường của nhà nước.

Lực lượng vũ trang ở Quảng Trị khẩn trương giúp dân sửa đường vào thôn Cát, Trỉa

Lực lượng vũ trang ở Quảng Trị khẩn trương giúp dân sửa đường vào thôn Cát, Trỉa

Những ngày cuối tháng 9, trên tuyến đường vào thôn Cát, thôn Trỉa, xã Hướng Phùng (Quảng Trị), những bước chân vốn quen với thao trường, biên giới và nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự lại cùng bước trên một con đường đầy đất đá. Cán bộ, chiến sĩ Công an xã Hướng Phùng, Ban Chỉ huy Quân sự xã, Đồn Biên phòng Hướng Phùng cùng người dân phát quang cây cối, vệ sinh mặt đường, khắc phục những vị trí hư hỏng.

Hà Nội tìm giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác các thiết chế văn hóa, thể thao

Hà Nội tìm giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác các thiết chế văn hóa, thể thao

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương nêu vấn đề, một thiết chế văn hoá, thể thao được đầu tư khang trang nhưng ít hoạt động, ít người sử dụng thì chưa thể coi là đầu tư hiệu quả. Cần làm rõ nguyên nhân, những vướng mắc về cơ chế tài chính, khai thác tài sản công, xã hội hóa; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị được giao quản lý.

Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và hạ tầng số

Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và hạ tầng số

Sáng 30/9/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Họp báo thường kỳ tháng 9/2026 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Trần Trung Tính. Buổi họp báo đã công bố các số liệu nổi bật trong hoạt động ngành tháng 9, giới thiệu 5 điểm mới của dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), thông tin về Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia và đề ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm tháng 10/2026.

Kỳ vọng từ việc khai thác toàn bộ tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành

Kỳ vọng từ việc khai thác toàn bộ tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành

Ngày 30/9, các cây cầu trọng điểm trên tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành là cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh đã chính thức được đưa vào khai thác. Sự kiện này mở ra việc thông xe trên toàn bộ tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành sau thời gian dài được khai thác tạm ở 2 đoạn đầu và cuối tuyến…

Bảo đảm an toàn giao thông mùa nước nổi ở Tây Đô

Bảo đảm an toàn giao thông mùa nước nổi ở Tây Đô

Tháng 8 âm lịch, khi lũ thượng nguồn sông Cửu Long đổ về kết hợp mưa dông, triều cường…, Cần Thơ bước vào mùa nước nổi với mực nước dâng cao, dòng chảy xiết… tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông thủy.

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Sau khi được lực lượng chức năng tuyên truyền, vận động về công tác bảo vệ động vật hoang dã, một người đàn ông ở xã Đam Rông 3 (Lâm Đồng) đã chủ động liên hệ, tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ để cơ quan chức năng chăm sóc, xử lý theo quy định.