Khúc tri ân 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Đồng Lộc

Chia sẻ về vở ca kịch đặc biệt và chuyến lưu diễn lần này, NSND Hồng Lựu – người cùng với NSƯT Ngọc Cẩm chỉ đạo nghệ thuật “Khoảng trời con gái” cho hay, ngay từ ban đầu, khi thực hiện vở diễn, tất cả mọi người đều mong muốn chung sức làm một điều gì đó để tri ân, tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do cho đất nước.

Là người con của quê hương Can Lộc, từng sống với các đơn vị thanh niên xung phong và bộ đội trong những ngày chiến tranh ác liệt, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, người con của quê hương Can Lộc, nguyên Phóng viên Báo Nhân Dân đã viết nên vở kịch “Khoảng trời con gái” dựa trên những tư liệu chân xác nhất mà tác giả đã dày công tìm hiểu hàng chục năm trời. NSND Nguyễn An Ninh - người chuyển thể kịch hát dân ca cũng là người con của Hà Tĩnh. NSND Hồng Lựu và những người tham gia vở ca kịch cũng đều là những người con, những người dành nhiều tâm huyết với quê hương xứ Nghệ.

Vở kịch được xây dựng theo hướng tích hợp để tận dụng có hiệu quả các thể loại nghệ thuật và phương tiện kỹ thuật hiện đại; dựa trên cơ sở phục hiện sự thật lịch sử một cách đầy đủ, trung thực nhất có thể, sử dụng tối đa ngôn ngữ địa phương, những thủ pháp nghệ thuật ẩn kín đến mức giản dị nhất có thể.

Nhân 50 năm Chiến thắng Đồng Lộc (2018), dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của NSND Hồng Lựu, “Khoảng trời con gái” được công diễn tại Khu Di tích Ngã ba Đồng Lộc. Với 6.000 người xem trong một đêm, vở diễn đã tạo xúc động và tiếng vang lớn trong công chúng.

Năm 2026, vở diễn tiếp tục được Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh chỉ đạo, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh, Công ty cổ phần Việt Triết hoàn thiện hơn để trình diễn tại thủ đô Hà Nội và một số tỉnh phía bắc như Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa...

Nói về vở diễn lần này, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, tác giả kịch bản “Khoảng trời con gái” cho hay, trong văn học, hư cấu rất cần thiết. Nhưng trong kháng chiến chống Mỹ, có những sự thật vô cùng hào hùng. Sự chân thực của lịch sử lớn hơn mọi sự hư cấu. Không có sự hư cấu nào diễn tả được sự anh hùng, sự hy sinh nhiều như thế. Nhà văn chỉ cần tìm được chân thực của lịch sử ấy, không cần hư cấu thêm.

Với suy nghĩ ấy, ông đã về tận nơi, tìm từng chi tiết về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong để đưa vào tác phẩm. Họ hy sinh, không có gì để lại. Chỉ một chị có đôi hoa tai. Một chị có cái đồng hồ… Tất cả những chi tiết ấy, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đưa vào trong vở kịch với mong muốn, ít nhất về mặt lịch sử, con cháu sẽ biết được có một thời thế hệ cha ông đã sống như thế.

Nhà thơ Nguyễn Cảnh Nhạc cũng cho rằng, ca kịch “Khoảng trời con gái” là thành quả đầy tâm huyết của những người con của xứ Nghệ. Đội ngũ thực hiện vở diễn đã thấm rất sâu về văn hóa của xứ Nghệ, văn hóa của Hà Tĩnh, đặc biệt là dân ca Hà Tĩnh.

Cũng theo nhà thơ Nguyễn Cảnh Nhạc, cái quý nhất là vở ca kịch được dàn dựng trên cơ sở tư liệu hết sức chân thực. Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đã lăn lộn vào thực tế, tìm hiểu từng mẩu chuyện, từng trang đời của những cô gái Đồng Lộc, những nhân vật ở Đồng Lộc, những bà mẹ ở Đồng Lộc, những câu chuyện cảm động ở Đồng Lộc để từ đó chắt ra thành trang viết.

"Có thể nói “Khoảng trời con gái” là một vở ca kịch giàu chất thơ, đậm chất dân ca xứ Nghệ và cũng là một tác phẩm hết sức chân thực. Làm được điều đó không dễ. Trong sáng tạo nghệ thuật, nhiều nhà thơ, tác giả thường vượt ra khỏi thực tế để phiêu trong trang viết của mình. Nhưng nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đã ghìm mình lại được và đảm bảo tính chân thực cho tác phẩm. Tính chân thực làm tăng thêm giá trị của vở diễn hết sức xúc động này”, nhà thơ Nguyễn Cảnh Nhạc chia sẻ.

Ông cũng cho rằng, việc đưa vở diễn vượt ra khỏi khoảng trời của Can Lộc để đến với khán giả Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc như Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hoá… là điều rất đáng quý, rất ý nghĩa, đặc biệt trong dịp kỷ niệm Ngày Thương binh liệt sĩ 27/7.

Theo kế hoạch dự kiến, buổi biểu diễn “Khoảng trời con gái” đầu tiên trong chuyến lưu diễn lần này là tối 19/7 tại Nhà hát Âu Cơ, Hà Nội. Tham gia biểu diễn có các diễn viên: Lê Thị Thương, Lê Thị Bích Liên, Nguyễn Thị Diễm Quỳnh, Nguyễn Thị Tú Uyên, Nguyễn Thị Mỹ Linh, Đoàn Thị Diệu Thúy, Nguyễn Thị Phương Thảo, Nguyễn Thị Thanh Tâm, Văn Thị Huyền Trang, Dương Thị Phương Thảo, Nguyễn Thị Nguyên, Nguyễn Hữu Thế, Nguyễn Công Mạnh, Cao Hồng Lân, Dư Văn Hưng, Nguyễn Tất Lục, Lê Hữu Trường, Trần Thị Hồng Thảo…