Không thể chủ quan khi lưu thông trên đường đèo dốc, bất ổn về thời tiết

Theo thống kế từ cơ quan chức năng, trong 2 tháng đầu năm 2025, số vụ tai nạn giao thông (TNGT) trên toàn quốc đã giảm so với cùng kỳ năm 2024. Điều này có thể coi là một trong những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, dù TNGT giảm cả 3 tiêu chí, song số vụ liên quan đến các cung đường đèo, dốc, đường trơn trượt vẫn xảy ra với những hậu quả nghiêm trọng. Để cảnh báo, giúp người dân lưu thông được an toàn hơn, phóng viên Báo CAND đã có cuộc trao đổi cùng Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT.

PV: Trong hai tháng đầu năm 2025, số vụ TNGT trên cả nước đã giảm cả ba tiêu chí. Song số vụ TNGT nghiêm trọng vẫn xảy ra trên nhiều cung đường dốc, trơn trượt, sương mù. Ông nhìn nhận thế nào về vấn đề này?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Trong 2 tháng đầu năm 2025 (tính từ ngày 15/12/2024 đến 14/2/2025), đã có 3.443 vụ TNGT xảy ra trên toàn quốc, làm chết 1.868 người, bị thương 2.312 người. So với 2 tháng đầu năm 2024, TNGT giảm cả ba tiêu chí; trong đó, số vụ tai nạn giảm 1.436 vụ (29,43%), giảm 189 người chết (9,19%), giảm 1.616 người bị thương (41,14%). Nhìn vào số vụ TNGT giảm có thế thấy các giải pháp thời gian qua mà cơ quan chức  năng đưa ra đã và đang mang lại hiệu quả rõ rêt. Tuy nhiên, thời gian gần đây liên tiếp có các vụ TNGT nghiêm trọng liên quan đến đường trơn trượt, đèo dốc.

Đơn cử như vụ tai nạn mới xảy ra ở Sơn La cách đây ít hôm đã khiến 6 người thiệt mạng và 9 người bị thương. Nguyên nhân xảy ra tai nạn được xác định là do trời mưa, mặt đường trơn ướt, người điều khiển xe khách không làm chủ tốc độ nên khi vào cua nửa thân xe phía sau bị văng sang làn đường ngược chiều va chạm với xe đầu kéo. Lái xe khách không có nồng độ cồn và âm tính với ma túy. Ngay sau vụ tai nạn này, ngày 24/2, khi đang di chuyển trên quốc lộ 37 đoạn qua đèo Chẹn (ở huyện Bắc Yên, Sơn La), xe đầu kéo bất ngờ lao xuống vực sâu 100m khiến 2 người tử vong.

PV: Trước những diễn biến phức tạp về thời tiết, Cục CSGT đã có lưu ý hay cảnh báo gì các tài xế không, thưa ông?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Trong những tháng đầu năm, tại các tỉnh miền núi phía Bắc nhiệt độ thường xuống thấp, thời tiết cực đoan có thể diễn ra ở một số địa bàn, Cục CSGT đưa ra khuyến cáo về việc, tài xế hạn chế và có thể tạm ngừng lưu thông trên những tuyến đường do mưa tuyết đóng băng gây trơn trượt không điều khiển được phương tiện. Đi đường đèo núi vốn đã nguy hiểm, nay có thêm sương mù, thậm chí có băng tuyết khiến việc lưu thông trên những cung đường này tiềm ẩn tai nạn giao thông.

Để đảm bảo an toàn giao thông và tránh những TNGT đáng tiếc, Cục CSGT khuyến cáo, du khách cần chú ý kiểm tra kỹ phương tiện và định hình lộ trình trước khi xuất phát. Người lái xe cần chú ý quan sát, giảm tốc độ, điều khiển xe tốc độ thấp ngay cả khi lên và xuống dốc, bật đèn sương mù, đèn gầm, đi số thấp (nếu là phương tiện sử dụng số sàn), chú ý không rà phanh liên tục trừ khi gặp những tình huống khẩn cấp. Đặc biệt, nên hạn chế và có thể ngừng lưu thông khi đường đóng băng, trơn trượt. Do hệ thống an toàn của xe, nhất là lốp xe tại Việt Nam không phù hợp khi di chuyển trên đường đóng băng. Tuyệt đối tuân thủ hiệu lệnh của người chỉ huy giao thông.

PV: Ông có thể nói rõ hơn về các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo an toàn khi lái xe mùa mưa ở địa hình nguy hiểm, phức tạp?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Để đảm bảo an toàn tham gia giao thông khi lái xe trong mùa mưa, sương mù ở địa hình nguy hiểm, phức tạp cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông:

Thứ nhất, không vượt ngầm tràn. Tài xế hay coi nhẹ các ngầm tràn và liều lĩnh đưa xe vượt qua, nhưng trong đó tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Nhận thấy mực nước nguy hiểm, đợi nước rút rồi mới vượt qua an toàn là quyết định đúng đắn mà chủ xe cần lưu ý.

Thứ hai, tránh những đoạn đường sạt lở. Khi lái xe qua những cung đường đèo dốc, tài xế cần thường xuyên cập nhật thông tin qua các phương tiện truyền thông, để lựa chọn các cung đường khác tránh những cung đường sạt lở. Trong trường hợp lái xe gặp những cung đường sạt lở đất, lúc này lái xe cần xuống thăm dò, xem lượng đất sạt lở cao tới đâu bánh xe, có thể cho xe vượt qua hay không. Từ đó đưa ra quyết định đi tiếp hay dừng lại, tránh để sa lầy vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Thứ ba, duy trì khoảng cách an toàn, tránh xe trọng tải lớn. Những cung đường đèo dốc mùa mưa thường xảy ra hiện tượng ùn tắc. Tài xế nên lưu ý không nên đi quá gần xe phía trước để tránh những tình huống bất đắc dĩ xảy ra. Trong điều kiện đường cua, mặt đường trơn ướt, khi phanh gấp khả năng cao xe sẽ bị văng, mất lái, mất kiểm soát, dễ dẫn tới tai nạn. Trong trường hợp lái xe gặp những cung đường sạt lở đất, lúc này lái xe cần xuống thăm dò, xem lượng đất sạt lở cao tới đâu bánh xe, có thể cho xe vượt qua hay không. Từ đó đưa ra quyết định đi tiếp hay dừng lại, tránh để sa lầy vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Trên các cung đường núi đá, chủ xe cần chú ý đến rung động của mặt đường và những tiếng động lớn. Nếu nhận thấy trên mặt đường có những tảng hoặc vụn đá nhỏ cần đặc biệt lưu ý vì những vị trí này nguy cơ sạt lở rất cao.

Thứ tư, duy trì khoảng cách an toàn, tránh xe trọng tải lớn. Đối với những cung đường ngập nước, nên điều khiển xe vào giữa làn đường vì hai bên thường trũng và có mực nước ngập cao hơn. Tránh đi gần các xe trọng tải lớn, vì những dòng nước từ bánh xe lớn có thể che lấp tầm nhìn gây nguy hiểm.

Ngoài ra, tài xế cần bật đèn và đi số thấp, đều ga. Trời mưa, chủ xe nên bật đèn sương mù, đèn định vị hay đèn cos. Vì trong điều kiện thời tiết xấu tầm quan sát giảm rất dễ gây tai nạn, bật đèn giúp xe đối diện cũng như các xe cùng chiều có thể dễ dàng nhận thấy. Khi đi trong khu vực ngập nước, hãy giữ tốc độ động cơ (vòng tua máy) cao và đều để tránh nước lọt vào ống xả, khiến xe “chết máy”. Với xe số sàn nên để số một, còn với xe số tự động có các số D1, D2… hãy chuyển về D1. Lưu ý khi mức nước ngập nửa lốp xe, tức là đã đến giới hạn không nên vượt qua.

PV: Không chỉ trên cung đường đèo dốc, mặc dù cơ quan chức năng đã cảnh báo, song liên tiếp trong thời gian gần đây trên các tuyến đường cao tốc xuất hiện tình trạng các phương tiện vi phạm đi ngược chiều, quay đầu xe, đi lùi, dừng đỗ sai quy định…, đây là những hành vi vi phạm rất nguy hiểm, có nguy cơ xảy ra TNGT bất cứ lúc nào. Với các trường hợp này chúng ta nên xử lý thế nào, và người dân nên lưu ý những kỹ năng gì để việc lưu thông được an toàn?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Nhiều vụ vi phạm được lực lượng CSGT xử lý từ những ghi nhận, phản ánh của quần chúng nhân dân cho thấy thái độ tích cực và tinh thần, trách nhiệm công dân rất cao, sẵn sàng phê phán, lên án cái xấu, vấn đề tiêu cực trong đời sống xã hội. Cục CSGT khuyến cáo người lái xe khi có lộ trình định tham gia giao thông trên đường cao tốc cần có một số kỹ năng sau: Nắm thông tin tuyến đường cần đi gồm: chiều dài tuyến, trạm dừng nghỉ, cây xăng... trên tuyến; số điện thoại đường dây nóng; cứu hộ....

Tiếp đến là cần kiểm tra phương tiện. Cụ thể, lốp, nước làm mát, dầu máy...; mang theo một số dụng cụ cần thiết như dụng cụ tháo, lắp lốp, máy bơm lốp, kích bình điện, đèn cảnh báo hình tam giác... Cùng đó, mang theo một số thuốc cần thiết như đau bụng, đau đầu, hạ sốt.. đặc biệt là khi đi cùng gia đình có người già và em nhỏ. Đồng thời, khi điều khiển phương tiện trên đường cao tốc phải tuyệt đối chấp hành luật TTATGTĐB, đi đúng tốc độ quy định (không quá tốc độ tối đa và không thấp hơn tốc độ tối thiểu), không phóng nhanh, vượt ẩu, chuyển làn không quan sát và không có tín hiệu báo trước, giữ khoảng cách an toàn với phương tiện phía trước. Người lái xe có tốc độ thiết kế thấp hoặc những xe dài, che chở nặng không nên điều khiển xe chạy liên tục ở làn đường bên trái (sát dải phân cách). Ngoài ra, khi xe cần chuyển làn hoặc ra khỏi đường cao tốc, vào trạm dừng nghỉ thì quan sát kỹ, bật tín hiệu báo rẽ thấy đủ điều kiện thì nhanh chóng chuyển hướng một cách dứt khoát.

Không tùy tiện dừng đỗ trên đường cao tốc, trừ khi gặp sự cố. Khi phương tiện gặp sự cố tại đoạn đường không có làn đường khẩn cấp hoặc gặp sự cố nghiêm trọng không thể di chuyển xe vào làn đường khẩn cấp, nhanh chóng bật đèn cảnh báo, lấy biển cảnh báo nguy hiểm, vật dụng dùng để cảnh báo đặt phía sau xe 100m với ban ngày và 150m với ban đêm sau đó di chuyển hết người trên xe ra khỏi đường cao tốc, nếu có thể thì bố trí người đứng sát lề đường trước phía xe đỗ khoảng 150-200m để cảnh báo cho xe đi tới và gọi cho số điện thoại đường dây nóng, cứu hộ (số điện thoại khẩn cấp trên cao tốc của Cục CSGT là: 19008099)... để được hỗ trợ. Chúc mọi người, mọi nhà luôn bình an trên những cung đường cao tốc!

PV: Cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!