Chỉ khi sang đến nơi không có việc làm, hoặc có việc làm nhưng mức thu nhập bèo bọt, sống chui lủi thì nhiều người mới biết bị “sập bẫy”, ở không được, về chẳng xong, thậm chí bỏ mạng.
Lời đường mật cay đắng
Tháng 2/2022, qua lời giới thiệu của bạn bè, anh Lê Phú Tr. ở thôn Hải Xuân, xã Hải Long, huyện Như Thanh (Thanh Hóa) đã đồng ý sang Lào làm việc với mức lương khá cao. Sang đến nơi anh Tr. mới hay mình bị bán vào làm việc tại cơ sở lừa đảo trá hình do một nhóm người Trung Quốc tổ chức. May mắn là đến tháng 9/2022, anh Tr. đã trốn thoát và trở về quê an toàn với hai bàn tay trắng sau 7 tháng bị lừa bán sang Lào.
Cũng thông qua lời giới thiệu, giúp đỡ của bạn bè, em T.T.A. (SN 1999), trú tại xã Thiệu Hợp, huyện Thiệu Hóa cũng sang Campuchia làm việc. Thế nhưng, khi đến nơi A mới biết công việc được giao không như lời hứa ban đầu, ngoài ra còn bị ép làm việc trong nhiều giờ liền, khiến T.A không chịu nổi và đã liên hệ với gia đình gửi tiền sang để chuộc về. Nóng lòng lo cho sự an nguy của con, gia đình T.A lại thêm một lần “sập bẫy” của các đối tượng lừa đảo khi hai lần chuyển tiền hàng trăm triệu đồng nhưng T.A vẫn không về được. Đến giữa năm 2022, sau khi bị bán qua nhiều công ty khác nhau ở Camphuchia, T.A mới được chuộc về với số tiền nộp phạt gần 300 triệu đồng.
Tương tự, gia đình ông Đỗ Đức B. ở thôn Cung Điền, xã Minh Nghĩa, huyện Nông Cống (Thanh Hóa) đã phải trải qua những ngày tháng đau khổ khi gia đình có con trai bị dụ dỗ rồi bán vào sòng bài tại Campuchia. Trong khi nỗ lực tìm cách liên lạc để đưa con về, gia đình ông B. nhận được yêu cầu của một nhóm đối tượng là muốn con về thì phải chuyển 100 triệu đồng tiền chuộc.Vì nôn nóng cứu con, gia đình ông B. đã chuyển cho nhóm này 100 triệu đồng nhưng không thấy con về. Đến giữa tháng 1/2023, khi người con trai trở về, gia đình ông B mới vỡ lẽ, con ông về được là do tự chạy trốn chứ không phải nhờ tiền chuộc mà gia đình đã chuyển.
Không may mắn như những trường hợp nói trên, anh Lô Văn Q. ở huyện Như Thanh (Thanh Hóa) đã phải bỏ mình nơi xứ người. Đến bây giờ, gia đình bà Ngân Thị H. ở thôn Vĩnh Lợi, xã Hải Long, huyện Như Thanh vẫn nguôi ngoai nỗi đau mất người con trai đang ở vào độ tuổi sung sức nhất của đời người.
Trước đó, khoảng tháng 11/2022, con trai bà Hải là anh Lô Văn Q (SN 2004) nói với bố mẹ là đi làm ăn xa nhưng không nói rõ là đi làm ở đâu. Bẵng đi một thời gian, khoảng 2 tháng sau, gia đình bà Hải nhận được hung tin là con trai đã chết ở Campuchia. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải nhờ đến sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng, gia đình bà Hải mới đưa được hài cốt con trai về nước.
Trả lời báo chí, Trung tá Nguyễn Thanh Bình - Trưởng phòng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Lợi dụng nhu cầu của lao động trái phép ở nước ngoài muốn về nước, nhiều đối tượng lừa đảo thông qua mạng xã hội quảng cáo có thể lo thủ tục, giấy tờ và đưa họ trở về nước an toàn để chiếm đoạt tài sản. Tính từ cuối năm 2022 đến nay, Phòng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện 4 trường hợp là công dân Thanh Hóa lao động trái phép ở nước ngoài đã bị các đối tượng lợi dụng lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Có thể thấy, lao động bất hợp pháp ở nước ngoài luôn tiềm ẩn những rủi ro, chỉ một số ít may mắn “có của ăn của để”, đa phần người lao động đều phải chịu những đắng cay, thậm chí phải bỏ mạng nơi xứ người.
Nâng cao nhận thức pháp luật
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa hiện có gần 3.000 công dân đi lao động trái pháp luật ở nước ngoài, trong đó ở các nước châu Á có trên 2.000 lao động, các nước khác có khoảng 1.000 người. Sở dĩ số người xuất khẩu lao động trái phép khá nhiều, nguyên nhân chính được xác định là do người lao động không có việc làm, thu nhập không ổn định, nhất là nhận thức pháp luật của một số người còn hạn chế.
Tại địa bàn huyện Hậu Lộc hiện có gần 200 công dân xuất cảnh lao động trái phép ra nước ngoài, tập trung nhiều nhất ở các xã Minh Lộc, Ngư Lộc... Lãnh đạo Công an huyện Hậu Lộc cho hay, thời gian qua, đơn vị đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các xã trên địa bàn rà soát, lập danh sách các trường hợp xuất cảnh đi lao động trái pháp luật, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động bà con nắm rõ các quy định của Nhà nước về xuất nhập cảnh, những tác hại và hiểm họa khôn lường khi xuất cảnh trái phép để nhân dân cảnh giác phòng ngừa.
Trả lời báo chí, Thượng tá Hoàng Chí Đăng - Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Sau Tết Nguyên đán Quý Mão, công dân xuất cảnh đi lao động trái pháp luật ở nước ngoài có nhiều diễn biến phức tạp. Qua điều tra, xử lý các vụ việc liên quan đến hành vi xuất cảnh lao động trái pháp luật cho thấy, thủ đoạn của các đối tượng thường là gặp gỡ, tiếp xúc với những người đang có nhu cầu tìm việc làm, vẽ ra viễn cảnh công việc ổn định, lương cao để dụ dỗ, lôi kéo người lao động. Mục đích của các đối tượng là lôi kéo càng nhiều người đi lao động trái phép càng được hưởng hoa hồng và thù lao càng nhiều.
Trước thực trạng trên, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và Công an địa phương chủ động nắm chắc tình hình, phát hiện, xử lý nghiêm các đầu mối, cá nhân, tổ chức có hành vi lừa đảo, môi giới, lôi kéo, tổ chức đưa người lao động đi làm việc và cư trú bất hợp pháp ở nước ngoài.
Phối hợp với các địa phương, nhất là các địa bàn có nhiều người đi lao động ở nước ngoài, để tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật, cam kết không xuất cảnh đi lao động trái phép, không bỏ trốn, cư trú bất hợp pháp ở nước ngoài; rà soát, nắm chắc số lượng công dân đã xuất cảnh trái phép, công dân tự ý bỏ hợp đồng, hết hợp đồng ở lại làm việc, cư trú bất hợp pháp ở nước ngoài và những người có ý định xuất cảnh trái phép; có biện pháp giáo dục, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm để răn đe, nâng cao hiệu quả phòng ngừa chung.
Về lâu dài, các ngành, địa phương cần chú trọng công tác đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm, xuất khẩu lao động... Đồng thời, tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức không có chức năng, không được cấp phép nhưng vẫn lừa đảo, lôi kéo và tổ chức đưa công dân ra nước ngoài làm việc bất hợp pháp, để lại nhiều hệ lụy xấu cho xã hội.
Ngăn chặn, xoá bỏ tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình 
