Khai thác hiệu quả “mỏ vàng” VNREDSat-1

Được phóng lên quỹ đạo từ ngày 7-5-2013 tại Guyana (thuộc Pháp), gần 3 năm qua vệ tinh quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat - 1), dù phải trải qua một số lần điều chỉnh quỹ đạo trong vũ trụ nhưng vẫn thường xuyên chụp ảnh và truyền về mặt đất. 

Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (HLKH&CNVN) đã và đang phối hợp với Bộ Tài nguyên - Môi trường quản lý và khai thác có hiệu quả vệ tinh VNREDSat - 1.

Sau hơn ba tháng được phóng vào vũ trụ, vệ tinh VNREDSat – 1, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Pháp đã tiến hành một loạt phép chụp và căn chỉnh thông số để xác định năng lực cũng như tối ưu hóa khả năng chụp ảnh của vệ tinh. Phía Pháp đã bàn giao toàn bộ hệ thống vệ tinh VNREDSat – 1 cho Việt Nam (trực tiếp là Viện HLKH&CNVN quản lý, vận hành và khai thác). 

Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.
Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.

Công nghệ vũ trụ (CNVT) được tích hợp từ nhiều ngành công nghệ khác nhau là lĩnh vực còn mới mẻ ở nước ta nhưng nhờ có sự chuẩn bị của Viện HLKH&CNVN, đưa 15 kỹ sư mà nòng cốt là Viện CNVT sang Pháp đào tạo trước đó, nên khi Pháp bàn giao hệ thống, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Việt Nam đã chủ động đảm đương công tác vận hành, điều khiển vệ tinh VNREDSat – 1.

Từ đó đến nay, như Tiến sĩ Phạm Minh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ (Viện HLKH&CNVN) cho biết: Đến ngày 20-1-2016, VNREDSat – 1 đã chụp được hơn 43.640 cảnh ảnh, kích thước 17,5km x17,5km. 

Trong đó hơn 60% cảnh ảnh chụp được các vị trí khác nhau trên lãnh thổ Việt Nam. Những cảnh ảnh chụp được từ các vùng đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đến địa bàn rừng núi xa xôi Lũng Cú, Tây Nguyên, Cà Mau hay vùng biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa… là những tư liệu quý phục vụ các bộ, ngành và địa phương trong việc giám sát tài nguyên và thiên tai, phát triển kinh tế-xã hội.

Vệ tinh VNREDSat – 1 là một khối tài sản lớn của đất nước (55,8 triệu euro và 65 tỉ đồng đối ứng của Việt Nam), thuộc lĩnh vực công nghệ cao, tinh xảo nên 26 cán bộ (nòng cốt là số được đi đào tạo ở Pháp về) phải thường xuyên “canh giữ”, điều khiển và lập lịch chụp ảnh cho vệ tinh.

Để đảm bảo cho vệ tinh VNREDSat–1 hoạt động ổn định trên quỹ đạo, chụp và truyền ảnh về mặt đất có chất lượng, các cán bộ, kỹ sư ở đây đã trải qua 8 lần điều chỉnh quỹ đạo nhằm duy trì vệ tinh ở độ cao 680km. Đặc biệt trong năm 2014, vệ tinh VNREDSat – 1 đã hai lần phải điều chỉnh quỹ đạo khẩn cấp để tránh va chạm với một vật thể bay trong vũ trụ.

Theo Thạc sĩ Ngô Duy Tân, đáng chú ý là lần điều chỉnh quỹ đạo của vệ tinh vào ngày 15-8-2014. Nhận được thông báo của Trung tâm Phối hợp các nhiệm vụ vũ trụ (JSPOC) của Mỹ, cảnh báo khả năng va chạm giữ vệ tinh VNREDSat – 1 với một vật thể bay trong vũ trụ vào lúc 20h26’ (giờ Việt Nam) cùng ngày, với xác suất dự báo là 0,279%, Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đã tập trung phân tích, đánh giá tình huống. Kết hợp tham vấn ý kiến của chuyên gia Công ty Astrium (Pháp) và Trung tâm Điều khiển vệ tinh của Thái Lan để kịp thời điều chỉnh quỹ đạo an toàn cho vệ tinh VNREDSat – 1.

Việc tính toán quỹ đạo cần điều chỉnh nhanh chóng được triển khai, và thực hiện chính xác nhằm tránh va chạm vừa tiết kiệm nhiên liệu cho vệ tinh, mặt khác bảo đảm tính liên tục trong thực hiện kế hoạch chụp ảnh. Lệnh điều khiển điều chỉnh quỹ đạo phải được tải lên vệ tinh ít nhất 30 phút trước thời điểm dự báo sẽ có nguy cơ va chạm. Trong khi phiên liên lạc sớm nhất với vệ tinh của Trạm thu phát tín hiệu điều khiển vệ tinh đặt tại Hòa Lạc là vào lúc 21h, Viện HLKH &CNVN đã khẩn trương lập đường kết nối với vệ tinh VNREDSat – 1 thông qua trạm thu phát tín hiệu ở Kiruna (Thụy Điển).

Nhờ vậy đến 19h ngày 15-8, vệ tinh VNREDSat – 1 đã thực hiện các thao tác điều chỉnh quỹ đạo và vào lúc 21h cùng ngày, các số liệu từ vệ tinh được tải xuống trạm Hòa Lạc, xác nhận sự thành công của quá trình “bẻ lái” quỹ đạo khẩn cấp, bảo đảm cho vệ tinh VNREDSat – 1 hoạt động ổn định, chụp và gửi ảnh đều đặn về mặt đất theo đúng kế hoạch.

Vệ tinh VNREDSat – 1, theo thiết kế chỉ có tuổi thọ khoảng 5 năm. Trong khi nguồn nhân lực vẫn thiếu, năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ không đồng đều. Cho nên, thực hiện phương châm vừa làm vừa học, ngành CNVT nước ta mà trực tiếp là Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đang mở rộng hợp tác với các tổ chức, cơ quan của Pháp, Bỉ, Thụy Điển, Nhật Bản, Ấn Độ, Thái Lan… để học hỏi kinh nghiệm trong quản lý, vận hành và khai thác vệ tinh. Hoặc hỗ trợ nhau trong các tình huống khẩn cấp như giám sát các khu vực xảy ra thiên tai, động đất, chụp ảnh để tìm kiếm máy bay mất tích MH-370 của Malaysia…

Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cục Viễn thám quốc gia và các đơn vị chức năng khác xử lý và cung cấp ảnh có chất lượng từ vệ tinh VNREDSat – 1 (hạn chế dần việc mua ảnh đắt tiền của nước ngoài); góp phần phục vụ có hiệu quả công tác giám sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường và thiên tai, giữ vững an ninh, quốc phòng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Nguyễn Khôi

Các tin khác

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

Google xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của ba công ty trong một cuộc thử nghiệm về năng lực an ninh mạng, làm gia tăng lo ngại về những rủi ro có thể phát sinh khi các mô hình AI được trao quyền truy cập Internet.

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Việc phòng ngừa tội phạm sử dụng thông tin giả do AI tạo ra không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng hay các doanh nghiệp công nghệ. Mỗi người dân, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, người có ảnh hưởng…đều phải trở thành một “lá chắn” trong việc bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng…

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Những lời mời gọi đầu tư tài chính “sinh lời khủng”; có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi”... thực chất là cạm bẫy công nghệ cao nhằm lừa đảo người dân. Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, người dân cần hết sức tỉnh táo, nhận diện chính xác các dấu hiệu lừa đảo để tự bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình.

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tiếp tục mở rộng tính năng “Cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo” đối với các giao dịch trong cùng hệ thống. Việc bổ sung lớp thông tin ngay trong quá trình thực hiện lệnh giúp người dùng có thêm cơ sở kiểm tra, xác minh và cân nhắc trước khi chuyển tiền.

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Ngày 14/9, thông tin từ Công an xã Xuân Hòa (TP Đồng Nai) cho biết đơn vị đã làm việc và xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C.A.L (ngụ ấp Xuân Đà, xã Xuân Hòa) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung xúc phạm lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên mạng xã hội…

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Các quy định của dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ hình thành cơ chế phòng, chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác theo hướng quản lý tập trung, thống nhất, dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tăng cường định danh, xác thực và truy vết nguồn phát tán; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.

Cảnh báo lừa đảo qua hoạt động cộng đồng có ý nghĩa nhân văn

Cảnh báo lừa đảo qua hoạt động cộng đồng có ý nghĩa nhân văn

Không chỉ giả danh cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo còn lợi dụng những hoạt động mang ý nghĩa nhân văn, như: giải chạy thiện nguyện; hoạt động trải nghiệm dành cho trẻ em; cuộc thi, sự kiện thể thao; trao học bổng… để tạo lòng tin, dẫn dụ người dân chuyển tiền, hoặc truy cập các ứng dụng không an toàn nhằm chiếm đoạt tài sản.

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Sáng 10/9, tại Đắk Lắk, Hiệp hội Internet Việt Nam phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk tổ chức “Security Bootcamp 2026” lần thứ 12 với chủ đề “Agentic Security”, tập trung vào xu hướng AI chuyển từ vai trò hỗ trợ sang chủ động tham gia phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng.

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Bộ Công an nhiều lần cảnh báo thủ đoạn sử dụng ứng dụng VNeID giả mạo hoặc đường dẫn chứa mã độc chiếm quyền điều khiển thiết bị, thu thập thông tin để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, người dân cần bình tĩnh xác minh trước khi cung cấp thông tin, hoặc thực hiện yêu cầu liên quan đến tài khoản, thiết bị và tài sản...

Đăng Facebook quyết định khởi tố giả mạo, hai người bị xử phạt

Đăng Facebook quyết định khởi tố giả mạo, hai người bị xử phạt

Ngày 28/8, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng đối với một kiểm duyệt viên nhóm Facebook do không thực hiện các biện pháp ngăn chặn thông tin sai sự thật được đăng tải, gây hoang mang dư luận.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo bán sách giáo khoa trên mạng

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo bán sách giáo khoa trên mạng

Thời điểm năm học mới sắp đến, nhu cầu tìm mua sách giáo khoa của phụ huynh, học sinh tăng cao. Lợi dụng tâm lý muốn mua sách nhanh, đủ bộ với giá rẻ, kẻ gian lợi dụng mạng xã hội (MXH) để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thu thập trái phép thông tin cá nhân của người dân.

Xử lý nghiêm hành vi lan truyền thông tin xấu độc trên không gian mạng

Xử lý nghiêm hành vi lan truyền thông tin xấu độc trên không gian mạng

Từ tháng 6/2026 đến nay, Công an tỉnh Cao Bằng đã chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng; phát hiện, xác minh và xử lý nhiều trường hợp có hành vi tương tác, lan truyền nội dung xấu độc từ các trang, kênh của các đối tượng phản động.

Công an TP Huế ra mắt Câu lạc bộ "Niềm tin số TP Huế"

Công an TP Huế ra mắt Câu lạc bộ "Niềm tin số TP Huế"

Sự biến thiên phức tạp của môi trường số đòi hỏi phải có một tổ chức quy củ, một lực lượng nòng cốt thực sự. Đó là lý do Câu lạc bộ “Niềm tin số TP Huế” chính thức được thành lập nhằm cụ thể hóa sứ mệnh của Liên minh Niềm tin số...

Cảnh giác thủ đoạn lừa bán “siêu giống” trên mạng xã hội

Cảnh giác thủ đoạn lừa bán “siêu giống” trên mạng xã hội

Hiện, trên mạng xã hội (MXH) xuất hiện nhiều hình ảnh, video quảng cáo các loại cây, hạt giống được cho là “siêu giống”, “giống độc lạ” với kích thước, năng suất bất thường... Cơ quan Công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng kỹ thông tin trước khi đặt mua, chuyển tiền để tránh bị lừa.