Khai thác hiệu quả “mỏ vàng” VNREDSat-1

Được phóng lên quỹ đạo từ ngày 7-5-2013 tại Guyana (thuộc Pháp), gần 3 năm qua vệ tinh quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat - 1), dù phải trải qua một số lần điều chỉnh quỹ đạo trong vũ trụ nhưng vẫn thường xuyên chụp ảnh và truyền về mặt đất. 

Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (HLKH&CNVN) đã và đang phối hợp với Bộ Tài nguyên - Môi trường quản lý và khai thác có hiệu quả vệ tinh VNREDSat - 1.

Sau hơn ba tháng được phóng vào vũ trụ, vệ tinh VNREDSat – 1, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Pháp đã tiến hành một loạt phép chụp và căn chỉnh thông số để xác định năng lực cũng như tối ưu hóa khả năng chụp ảnh của vệ tinh. Phía Pháp đã bàn giao toàn bộ hệ thống vệ tinh VNREDSat – 1 cho Việt Nam (trực tiếp là Viện HLKH&CNVN quản lý, vận hành và khai thác). 

Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.
Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.

Công nghệ vũ trụ (CNVT) được tích hợp từ nhiều ngành công nghệ khác nhau là lĩnh vực còn mới mẻ ở nước ta nhưng nhờ có sự chuẩn bị của Viện HLKH&CNVN, đưa 15 kỹ sư mà nòng cốt là Viện CNVT sang Pháp đào tạo trước đó, nên khi Pháp bàn giao hệ thống, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Việt Nam đã chủ động đảm đương công tác vận hành, điều khiển vệ tinh VNREDSat – 1.

Từ đó đến nay, như Tiến sĩ Phạm Minh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ (Viện HLKH&CNVN) cho biết: Đến ngày 20-1-2016, VNREDSat – 1 đã chụp được hơn 43.640 cảnh ảnh, kích thước 17,5km x17,5km. 

Trong đó hơn 60% cảnh ảnh chụp được các vị trí khác nhau trên lãnh thổ Việt Nam. Những cảnh ảnh chụp được từ các vùng đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đến địa bàn rừng núi xa xôi Lũng Cú, Tây Nguyên, Cà Mau hay vùng biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa… là những tư liệu quý phục vụ các bộ, ngành và địa phương trong việc giám sát tài nguyên và thiên tai, phát triển kinh tế-xã hội.

Vệ tinh VNREDSat – 1 là một khối tài sản lớn của đất nước (55,8 triệu euro và 65 tỉ đồng đối ứng của Việt Nam), thuộc lĩnh vực công nghệ cao, tinh xảo nên 26 cán bộ (nòng cốt là số được đi đào tạo ở Pháp về) phải thường xuyên “canh giữ”, điều khiển và lập lịch chụp ảnh cho vệ tinh.

Để đảm bảo cho vệ tinh VNREDSat–1 hoạt động ổn định trên quỹ đạo, chụp và truyền ảnh về mặt đất có chất lượng, các cán bộ, kỹ sư ở đây đã trải qua 8 lần điều chỉnh quỹ đạo nhằm duy trì vệ tinh ở độ cao 680km. Đặc biệt trong năm 2014, vệ tinh VNREDSat – 1 đã hai lần phải điều chỉnh quỹ đạo khẩn cấp để tránh va chạm với một vật thể bay trong vũ trụ.

Theo Thạc sĩ Ngô Duy Tân, đáng chú ý là lần điều chỉnh quỹ đạo của vệ tinh vào ngày 15-8-2014. Nhận được thông báo của Trung tâm Phối hợp các nhiệm vụ vũ trụ (JSPOC) của Mỹ, cảnh báo khả năng va chạm giữ vệ tinh VNREDSat – 1 với một vật thể bay trong vũ trụ vào lúc 20h26’ (giờ Việt Nam) cùng ngày, với xác suất dự báo là 0,279%, Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đã tập trung phân tích, đánh giá tình huống. Kết hợp tham vấn ý kiến của chuyên gia Công ty Astrium (Pháp) và Trung tâm Điều khiển vệ tinh của Thái Lan để kịp thời điều chỉnh quỹ đạo an toàn cho vệ tinh VNREDSat – 1.

Việc tính toán quỹ đạo cần điều chỉnh nhanh chóng được triển khai, và thực hiện chính xác nhằm tránh va chạm vừa tiết kiệm nhiên liệu cho vệ tinh, mặt khác bảo đảm tính liên tục trong thực hiện kế hoạch chụp ảnh. Lệnh điều khiển điều chỉnh quỹ đạo phải được tải lên vệ tinh ít nhất 30 phút trước thời điểm dự báo sẽ có nguy cơ va chạm. Trong khi phiên liên lạc sớm nhất với vệ tinh của Trạm thu phát tín hiệu điều khiển vệ tinh đặt tại Hòa Lạc là vào lúc 21h, Viện HLKH &CNVN đã khẩn trương lập đường kết nối với vệ tinh VNREDSat – 1 thông qua trạm thu phát tín hiệu ở Kiruna (Thụy Điển).

Nhờ vậy đến 19h ngày 15-8, vệ tinh VNREDSat – 1 đã thực hiện các thao tác điều chỉnh quỹ đạo và vào lúc 21h cùng ngày, các số liệu từ vệ tinh được tải xuống trạm Hòa Lạc, xác nhận sự thành công của quá trình “bẻ lái” quỹ đạo khẩn cấp, bảo đảm cho vệ tinh VNREDSat – 1 hoạt động ổn định, chụp và gửi ảnh đều đặn về mặt đất theo đúng kế hoạch.

Vệ tinh VNREDSat – 1, theo thiết kế chỉ có tuổi thọ khoảng 5 năm. Trong khi nguồn nhân lực vẫn thiếu, năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ không đồng đều. Cho nên, thực hiện phương châm vừa làm vừa học, ngành CNVT nước ta mà trực tiếp là Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đang mở rộng hợp tác với các tổ chức, cơ quan của Pháp, Bỉ, Thụy Điển, Nhật Bản, Ấn Độ, Thái Lan… để học hỏi kinh nghiệm trong quản lý, vận hành và khai thác vệ tinh. Hoặc hỗ trợ nhau trong các tình huống khẩn cấp như giám sát các khu vực xảy ra thiên tai, động đất, chụp ảnh để tìm kiếm máy bay mất tích MH-370 của Malaysia…

Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cục Viễn thám quốc gia và các đơn vị chức năng khác xử lý và cung cấp ảnh có chất lượng từ vệ tinh VNREDSat – 1 (hạn chế dần việc mua ảnh đắt tiền của nước ngoài); góp phần phục vụ có hiệu quả công tác giám sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường và thiên tai, giữ vững an ninh, quốc phòng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Nguyễn Khôi

Các tin khác

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Ngày 4/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với một trường hợp về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân” do đăng tải thông tin sai sự thật về công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Mỗi ngày, có hàng triệu thông tin xuất hiện nhưng không phải tất cả đều là sự thật. Tin giả đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống. Những dòng tin lạ, ảo nhưng hậu quả để lại là thật. Chúng gieo nhận thức sai lệch, chia rẽ cộng đồng, và từng bước bào mòn niềm tin xã hội. Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Thật hay AI?

Thật hay AI?

Mỗi ngày bạn xem hàng trăm hình ảnh, liệu bạn có tự tin phân biệt được đâu là hình ảnh thật, đâu là hình ảnh do AI tạo ra?

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên thông tin mới, nơi mỗi giây có hàng triệu nội dung được tạo ra, tiếp cận và lan truyền trên internet với tốc độ chưa từng có. Theo Data Reportal, 5,66 tỷ người trên thế giới - tương đương 68,7% dân số toàn cầu đang sử dụng mạng xã hội. Thông tin chưa bao giờ có sức lan tỏa mạnh mẽ như ngày nay. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một kỷ nguyên mới thay đổi cách nội dung được tạo ra và cách thông tin được lan truyền chỉ từ vài câu lệnh...

 Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Trong hội thảo về thực thi bản quyền trên môi trường số vào chiều 30/7, tại Hà Nội, các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp nhằm tăng cường thực thi quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt là trong quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng được đề xuất tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP, trong đó có quy định không cho tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội,... được quan tâm, thảo luận tại hội thảo lấy ý kiến dự thảo vào chiều 23/7 tại Hà Nội.

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 chính thức diễn ra từ ngày 17-19/7 tại Hà Nội, quy tụ gần 2.500 lượt đăng ký, hơn 300 đội thi trong và ngoài nước về phát triển giải pháp AI từ bài toán thực tiễn.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có nguy cơ trở thành tâm điểm của những hành vi quấy rối. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời đại số ngày càng phát triển, vấn nạn này đang trở nên phức tạp và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ xảy ra ngoài đời thực, những hành vi quấy rối, bạo lực giới còn có thể xuất hiện trên không gian mạng qua những tin nhắn, bình luận hay hành vi tưởng chừng vô hại nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Các đối tượng thuê tên miền, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, quảng bá trên Facebook, Telegram, TikTok, Instagram, Google nhằm thu hút người tham gia. Hoạt động vi phạm pháp luật của nhóm đối tượng dưới vỏ bọc là một công ty khởi nghiệp về Công nghệ, được tổ chức với mô hình chuyên nghiệp gồm quản trị, kỹ thuật, marketing, hỗ trợ khách hàng, kế toán và thanh toán.