Khai thác hiệu quả “mỏ vàng” VNREDSat-1

Được phóng lên quỹ đạo từ ngày 7-5-2013 tại Guyana (thuộc Pháp), gần 3 năm qua vệ tinh quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat - 1), dù phải trải qua một số lần điều chỉnh quỹ đạo trong vũ trụ nhưng vẫn thường xuyên chụp ảnh và truyền về mặt đất. 

Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (HLKH&CNVN) đã và đang phối hợp với Bộ Tài nguyên - Môi trường quản lý và khai thác có hiệu quả vệ tinh VNREDSat - 1.

Sau hơn ba tháng được phóng vào vũ trụ, vệ tinh VNREDSat – 1, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Pháp đã tiến hành một loạt phép chụp và căn chỉnh thông số để xác định năng lực cũng như tối ưu hóa khả năng chụp ảnh của vệ tinh. Phía Pháp đã bàn giao toàn bộ hệ thống vệ tinh VNREDSat – 1 cho Việt Nam (trực tiếp là Viện HLKH&CNVN quản lý, vận hành và khai thác). 

Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.
Các kĩ sư, chuyên gia đang giám sát và điều khiển hoạt động của vệ tinh VNREDSat – 1.

Công nghệ vũ trụ (CNVT) được tích hợp từ nhiều ngành công nghệ khác nhau là lĩnh vực còn mới mẻ ở nước ta nhưng nhờ có sự chuẩn bị của Viện HLKH&CNVN, đưa 15 kỹ sư mà nòng cốt là Viện CNVT sang Pháp đào tạo trước đó, nên khi Pháp bàn giao hệ thống, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Việt Nam đã chủ động đảm đương công tác vận hành, điều khiển vệ tinh VNREDSat – 1.

Từ đó đến nay, như Tiến sĩ Phạm Minh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ (Viện HLKH&CNVN) cho biết: Đến ngày 20-1-2016, VNREDSat – 1 đã chụp được hơn 43.640 cảnh ảnh, kích thước 17,5km x17,5km. 

Trong đó hơn 60% cảnh ảnh chụp được các vị trí khác nhau trên lãnh thổ Việt Nam. Những cảnh ảnh chụp được từ các vùng đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đến địa bàn rừng núi xa xôi Lũng Cú, Tây Nguyên, Cà Mau hay vùng biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa… là những tư liệu quý phục vụ các bộ, ngành và địa phương trong việc giám sát tài nguyên và thiên tai, phát triển kinh tế-xã hội.

Vệ tinh VNREDSat – 1 là một khối tài sản lớn của đất nước (55,8 triệu euro và 65 tỉ đồng đối ứng của Việt Nam), thuộc lĩnh vực công nghệ cao, tinh xảo nên 26 cán bộ (nòng cốt là số được đi đào tạo ở Pháp về) phải thường xuyên “canh giữ”, điều khiển và lập lịch chụp ảnh cho vệ tinh.

Để đảm bảo cho vệ tinh VNREDSat–1 hoạt động ổn định trên quỹ đạo, chụp và truyền ảnh về mặt đất có chất lượng, các cán bộ, kỹ sư ở đây đã trải qua 8 lần điều chỉnh quỹ đạo nhằm duy trì vệ tinh ở độ cao 680km. Đặc biệt trong năm 2014, vệ tinh VNREDSat – 1 đã hai lần phải điều chỉnh quỹ đạo khẩn cấp để tránh va chạm với một vật thể bay trong vũ trụ.

Theo Thạc sĩ Ngô Duy Tân, đáng chú ý là lần điều chỉnh quỹ đạo của vệ tinh vào ngày 15-8-2014. Nhận được thông báo của Trung tâm Phối hợp các nhiệm vụ vũ trụ (JSPOC) của Mỹ, cảnh báo khả năng va chạm giữ vệ tinh VNREDSat – 1 với một vật thể bay trong vũ trụ vào lúc 20h26’ (giờ Việt Nam) cùng ngày, với xác suất dự báo là 0,279%, Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đã tập trung phân tích, đánh giá tình huống. Kết hợp tham vấn ý kiến của chuyên gia Công ty Astrium (Pháp) và Trung tâm Điều khiển vệ tinh của Thái Lan để kịp thời điều chỉnh quỹ đạo an toàn cho vệ tinh VNREDSat – 1.

Việc tính toán quỹ đạo cần điều chỉnh nhanh chóng được triển khai, và thực hiện chính xác nhằm tránh va chạm vừa tiết kiệm nhiên liệu cho vệ tinh, mặt khác bảo đảm tính liên tục trong thực hiện kế hoạch chụp ảnh. Lệnh điều khiển điều chỉnh quỹ đạo phải được tải lên vệ tinh ít nhất 30 phút trước thời điểm dự báo sẽ có nguy cơ va chạm. Trong khi phiên liên lạc sớm nhất với vệ tinh của Trạm thu phát tín hiệu điều khiển vệ tinh đặt tại Hòa Lạc là vào lúc 21h, Viện HLKH &CNVN đã khẩn trương lập đường kết nối với vệ tinh VNREDSat – 1 thông qua trạm thu phát tín hiệu ở Kiruna (Thụy Điển).

Nhờ vậy đến 19h ngày 15-8, vệ tinh VNREDSat – 1 đã thực hiện các thao tác điều chỉnh quỹ đạo và vào lúc 21h cùng ngày, các số liệu từ vệ tinh được tải xuống trạm Hòa Lạc, xác nhận sự thành công của quá trình “bẻ lái” quỹ đạo khẩn cấp, bảo đảm cho vệ tinh VNREDSat – 1 hoạt động ổn định, chụp và gửi ảnh đều đặn về mặt đất theo đúng kế hoạch.

Vệ tinh VNREDSat – 1, theo thiết kế chỉ có tuổi thọ khoảng 5 năm. Trong khi nguồn nhân lực vẫn thiếu, năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ không đồng đều. Cho nên, thực hiện phương châm vừa làm vừa học, ngành CNVT nước ta mà trực tiếp là Trung tâm Điều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ đang mở rộng hợp tác với các tổ chức, cơ quan của Pháp, Bỉ, Thụy Điển, Nhật Bản, Ấn Độ, Thái Lan… để học hỏi kinh nghiệm trong quản lý, vận hành và khai thác vệ tinh. Hoặc hỗ trợ nhau trong các tình huống khẩn cấp như giám sát các khu vực xảy ra thiên tai, động đất, chụp ảnh để tìm kiếm máy bay mất tích MH-370 của Malaysia…

Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cục Viễn thám quốc gia và các đơn vị chức năng khác xử lý và cung cấp ảnh có chất lượng từ vệ tinh VNREDSat – 1 (hạn chế dần việc mua ảnh đắt tiền của nước ngoài); góp phần phục vụ có hiệu quả công tác giám sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường và thiên tai, giữ vững an ninh, quốc phòng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Nguyễn Khôi

Các tin khác

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuê bao ngày càng được siết chặt, nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn về cách xác thực thông tin thuê bao cho số điện thoại VinaPhone của mình đang sử dụng mà không cần về nước. Với hướng dẫn cụ thể từ VinaPhone, người dùng hoàn toàn có thể chủ động tự hoàn tất thủ tục ngay trên điện thoại, đảm bảo liên lạc thông suốt và tránh nguy cơ bị gián đoạn dịch vụ.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Lần đầu tiên, khái niệm “an ninh dữ liệu” được quy định một cách đầy đủ, xác lập vị trí độc lập trong hệ thống pháp luật tại Luật An ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng đã bổ sung, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng. 

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

Chiến thuật tuyển mộ nguồn tin đang dịch chuyển hoàn toàn sang không gian số. Các tương tác trực tuyến được xây dựng khéo léo, vừa tạo niềm tin vừa mở ra kênh khai thác thông tin tinh vi từ những đối tượng thiếu cảnh giác.

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp cùng các Đại sứ quán Canada, Na Uy, New Zealand và Thụy Sĩ tổ chức chiều 25/3 tại Hà Nội, đã đặt ra một vấn đề cốt lõi rằng trong bối cảnh AI bùng nổ, niềm tin của công chúng trở thành nền tảng sống còn với báo chí. Các nhà báo và chuyên gia nhấn mạnh, AI cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, trong khi quyền kiểm soát và trách nhiệm biên tập phải luôn thuộc về con người.

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Chiều 16/3, Công an tỉnh Thanh Hoá khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông” là hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Hiện lực lượng chức năng đang xác minh, làm rõ chủ tài khoản và nguồn phát tán thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

Do thiếu quan sát nên khi vào vòng xoay, xe ô tô 5 chỗ bị xe đầu kéo tông trúng và bị đẩy đi một đoạn gần 20m. Nhiều người chứng kiên đã quay clip đăng tải lên mạng xã hội với nội dung do mâu thuẫn cá nhân, chủ 2 phương tiện tông nhau để giải quyết mâu thuẫn mà coi thường tính mạng người đi đường…