Hốt bạc của kẻ sĩ

Nhiều người nước ngoài nhìn nhận: Một trong các tính xấu của người Việt (nhưng rất khó bỏ) là tâm lý sĩ diện hão, hoang phí, khoe khoang, thích chứng tỏ "đẳng cấp"… Nắm rõ yếu điểm này, lắm kẻ kinh doanh giàu to, tha hồ hốt bạc của kẻ sĩ.

Càng đắt tiền, càng chứng tỏ đẳng cấp!

Một chị kinh doanh hàng da cao cấp tại cao ốc Vincom (Bà Triệu - Hà Nội) tiết lộ "bí kíp" kinh doanh: Không ít khách hàng đến Vincom với tâm lý "để khẳng định đẳng cấp", coi tiền bạc không ra gì (dù không hẳn đã giàu mà chủ yếu vì bệnh sĩ). Một hôm, cửa hàng của chị có hai vị khách ghé thăm: một nam thanh niên trạc 25, 26 tuổi, ăn mặc bảnh chọe, tay dắt díu cô gái kém độ vài tuổi, khoe tấm lưng trần… đầy "mồ mả"!

Thái độ sĩ diện của chàng trai đã lộ rõ ngay khi bước vào shop, anh này ngó nghiêng những chiếc túi da đủ chủng loại nhưng khi nhòm đến giá niêm yết thì tặc lưỡi "bèo quá". Cô gái lưng trần cầm chiếc túi hiệu Carlo rino hỏi giá, chị bán hàng thật thà đáp "bốn triệu mốt". Chàng giật lấy túi từ tay bạn gái lắc đầu "rẻ thế chắc túi… đểu". Đoạn tìm một túi khác cũng hiệu Carlo rino, chủ shop nâng lên "năm triệu ba". Cũng không ăn nhằm gì, chàng lẩm bẩm "ở đây toàn hàng dăm ba triệu, không xứng với quà tặng cho thiên thần của anh"!

Bắt thỏm tính sĩ diện hão của "gà công nghiệp lắm tiền", bấy giờ chủ shop bắt đầu vào cuộc: "Bạn gái đẹp như thế phải đi với túi cực xịn. Nhưng chị chỉ sợ em không đủ tiền mua túi xịn tặng thiên thần, shop chị xịn kiểu nào cũng có". Gãi đúng chỗ ngứa, chàng "cải chính" ngay: "Chị cứ đưa túi cực xịn, cực đẳng cấp ra đây, tiền bạc với em là… chuyện vặt"! Lập tức, chủ shop đưa ra chiếc túi khác được lấy từ trong kho, kiểu dáng rất bắt mắt "đây, mười lăm triệu", hoặc cái này xịn hơn, cũng kiểu "nữ hoàng" hai mươi ba triệu!

Chai rượu hiệu Chivas 38 niêm yết ở đại lý 13-14 triệu đồng và bán tại khách sạn lên tới 25 triệu đồng vẫn không làm "người sành điệu" bận tâm.
Chai rượu hiệu Chivas 38 niêm yết ở đại lý 13-14 triệu đồng và bán tại khách sạn lên tới 25 triệu đồng vẫn không làm "người sành điệu" bận tâm. 

Chàng cầm ngay túi được nói là "hai ba triệu đồng", đơn giản vì thấy nó đắt hơn nên nghĩ phải xịn hơn chứ thực ra trình độ kiểm tra hàng của chàng ở mức nắn nắn sờ sờ thấy… xịn. Kinh nghiệm bán hàng của bà chủ thừa hiểu rằng, chàng muốn thể hiện đẳng cấp tặng quà cho "thiên thần bé nhỏ" và đẳng cấp đó được chứng tỏ ở giá tiền là bao nhiêu chứ không phải túi xịn như thế nào và có xịn thật không.

Đây là cơ hội "vặt gà", tại sao không?! Ngó nghiêng chiếc túi ít giây, chàng quyết ngay mua tặng bạn gái mà không thèm mặc cả nửa đồng. "Quà cho người đẹp, miễn mặc cả" - chàng giải thích khi rút cục tiền mệnh giá 500 nghìn đồng sột soạt đếm và cũng như để chứng tỏ tiền bạc với chàng quá đơn giản, còn tặng nhiều thứ nữa… Bà chủ cười khẩy, bởi giá tárị thật của cái túi chưa đến 6 triệu đồng.

Tính sĩ diện đến mức như trường hợp nêu trên chỉ ở một số người, nhưng sĩ diện mua hàng để chứng tỏ đẳng cấp lại đang trở nên phổ biến ở nhiều người. Hiện, không ít người có tâm lý chỉ vào shop có thương hiệu để mua hàng với quan niệm chỉ có hàng ở đó mới xịn, mới chứng tỏ đẳng cấp chơi sang. Địa chỉ họ tìm đến thường là những shop "5 sao" như Tràng Tiền plaza, Vincom, Grand Plaza , khu The Manor…

Đặc biệt, với tâm lý mua quà tặng người đẹp để khẳng định "nhà giàu", chuyện giá cả nhiều khi không quan trọng bằng thương hiệu, bằng địa điểm VIP. Thực tế, tại các hiệu hàng hóa ở những khu trung tâm như vậy, họ biết giữ tín để nhập hàng ngoại có chất lượng, vấn đề là giá cả không biết đâu thực, đâu hư. Trong khi đó, hàng xịn theo cách giải thích của nhiều người, phải là hàng đắt tiền. Bất luận trong trường hợp nào, hàng rẻ tiền được cho là… hàng đểu. Có lẽ, nắm được yếu điểm lập luận rất người Việt như vậy nên nhiều đại lý khi có hàng chuẩn, tha hồ ra giá cho một sản phẩm, nhưng tỷ lệ bán ra vẫn không hề giảm.

Khảo sát của chúng tôi cho thấy, giá niêm yết bán lẻ tại các shop ở đây có giá cao hơn nhiều lần so với mặt bằng chung. Chẳng hạn, giá một đôi giày da ở Vincom, Tràng Tiền Plaza, Grand Plaza dao động từ vài triệu đến gần chục triệu đồng; giá một quần bò có thương hiệu có thể lên tới 7-15 triệu đồng; giá một túi xách các hiệu khác nhau như Carlo rino, Bonia cũng có giá từ 4-5 triệu tới 15-20 triệu đồng/chiếc; giá đồng hồ loại rẻ 2-3 triệu, loại cao cấp hàng chục triệu đồng.

Mua danh mua tiếng, đâu phải mua hàng

Để thuê một gian hàng 110m2 như thế này có chi phí 11 triệu đồng/ngày.
Để thuê một gian hàng 110m2 như thế này có chi phí 11 triệu đồng/ngày.

Tuy nhiên, tâm lý chung của khách hàng khi vào các shop đắc địa chủ yếu đặt niềm tin vào hàng xịn, hàng đẹp chứ không phải giá cả. Ngược lại, chủ shop khi niêm yết giá cũng thừa hiểu khách hàng muốn gì. Không thể đặt một phép so sánh giữa giá một mặt hàng cùng chủng loại đặt bán tại các vị trí đắc địa như vậy với vị trí khác do chi phí thuê mặt bằng tại đây quá lớn. Hiện diện ngay giữa vùng đất vàng của phía Tây Hà Nội, phố Trần Duy Hưng, Grand Plaza được biết đến là một trung tâm thương mại 5 sao đẳng cấp bậc nhất ở Hà Nội.

Theo đó, giá cho thuê được doanh nghiệp này niêm yết ở mức dao động từ 40-100USD/m2/tháng. Đây được đánh giá là mức giá rất cạnh tranh so với các trung tâm thương mại khác ở nội đô TP Hà Nội, bởi như Vincom, Tràng Tiền Plaza, giá mềm nhất cũng trên dưới 80 USD/m2/tháng, chỗ đắc địa ở tầng 1, tầng 2 giá 100 - 180 USD/m2/tháng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, gian hàng ALDO ở Vincom có diện tích mặt sàn khoảng 110m2, giá cho thuê hiện là 150 USD/m2/tháng, tương đương 330 triệu/tháng cho mặt bằng bán lẻ này. Như vậy, mỗi ngày ngủ dậy, chủ tiệm đã bị bốc hơi 11 triệu đồng, chưa tính các chi phí nhân viên, dịch vụ…

Trả phí cao như vậy, mức chênh lệch giá hàng hóa bán ra cao hơn bao nhiêu lần so  với khu vực khác là điều hoàn toàn dễ hiểu. Theo Công ty TNHH CB Richard Ellis (CBRE) Việt Nam, trong khi giá cho thuê tại các trung tâm thương mại và các tuyến phố có thương hiệu ở mức cao (Tràng Tiền Plaza, Vincom, Grand Plaza…) thì tại những điểm thuận lợi khác như Big C Thăng Long giá cũng thấp hơn vài lần.

Tiến sĩ Đinh Thị Mỹ Loan, Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam thừa nhận, hầu hết các nhà bán lẻ của Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ. Các thương hiệu nổi tiếng có thể đáp ứng đủ yêu cầu của trung tâm thương mại đẳng cấp như Grand Plaza hay The Garden, Vincom chủ yếu là các thương hiệu nước ngoài. Ông Richard Leech, Giám đốc điều hành Công ty TNHH CBRE Việt Nam lại cho rằng, mặc dù có giá cao nhưng những trung tâm thương mại ở khu vực trung tâm Hà Nội, TP HCM vẫn là địa điểm lựa chọn số 1 đối với các thương hiệu nổi tiếng.

Tâm lý mua hàng chỗ VIP đang phát triển không chỉ ở gia đình có tiền bạc, chức quyền mà lan rộng cả những gia đình vốn đồng tiền eo hẹp, thậm chí nhiều bạn trẻ rõ ràng luôn ở cảnh "viêm màng túi" nhưng không muốn mất mặt khi tặng quà cho bạn chỗ tầm tầm, cũng bấm bụng bước vào đây mua hàng giá trên trời, lại vì sĩ diện không thèm mặc cả. Khách hàng nhiều khi đến đây vì tâm lý, vì cái danh của mình chứ không phải vì giá trị đích thực của hàng hóa họ lựa chọn. Rõ ràng, tâm lý mua danh mua tiếng của một bộ phận gia đình, cá nhân trong xã hội hiện nay lại chính là món mồi béo bở để các dịch vụ cao cấp tha hồ hốt bạc.

Sĩ hão – chữa được không?

"Ngày nghỉ, tôi dạo một vòng quanh Plus, vào nhà một số người bạn chơi, vô tình đọc được tới bốn bài viết về tính "sỹ diện hão" và vấn đề "tiết kiệm". Điều đặc biệt là cả bốn bài viết đều bắt nguồn cảm hứng từ một bài viết của một blogger mang tên Hồng Nhật. Thế mới biết sự ảnh hưởng lẫn nhau trong cộng đồng là không nhỏ.

Câu chuyện bắt đầu từ chiếc dép của một cậu học trò bị rơi trên đường phố, ngại không muốn quay lại nhặt, tiếp đến là chuyện về bà mẹ vá túi nilon nuôi con cái nên người. Chuyện về hai cậu con trai cùng một cha mẹ sinh ra nhưng với hai bộ mặt sỹ diện khác nhau. Tiếp đến là lời tự vạch ra thói "sĩ diện hão" của chính bản thân mình của một  phụ nữ ý thức rất rõ bản thân chưa thoát khỏi tính "sĩ diện hão".

Vì sao dân mình nghèo? Có hàng trăm hàng ngàn lý do khác nhau. Nhưng một trong những nguyên nhân dẫn đến đói nghèo chính là bởi chúng ta chưa ngấm hai từ rất giản đơn: "tiết kiệm". Trong khi còn biết bao người đói rét bệnh tật, trong khi còn biết bao em nhỏ không được cắp sách đến trường, và biết bao người tàn tật, trẻ mồ côi không chốn nương thân... Nhưng cái tính "sỹ diện hão", hoang phí, dường như ngấm sâu trong nếp nghĩ của nhiều người Việt mình, đặc biệt là lớp trẻ hiện nay". (Nuss Grass - Blogger du học sinh tại Đài Loan, Trung Quốc)

"Tôi tin là nhiều người, kể cả tôi đã được chứng kiến thì cũng có cảm giác đúng là mình mắc bệnh sĩ. Nhưng chúng ta không có ai đủ dũng cảm chiến thắng cái sĩ hão. Đó là điều trớ trêu ở một xã hội nghèo. Không chỉ sĩ diện trong mua hàng, mà trong ăn uống càng vậy. Nhóm chúng tôi nhiều lần đi liên hoan, thường kéo nhau đến chỗ VIP với suất ăn hàng trăm đô một người, dù rằng nơi đó chưa hẳn đã ngon.

Họ đến đó chỉ vì danh tiếng, để được cái tiếng là "chơi đẹp", là đẳng cấp. Tôi chứng kiến trong bữa ăn tại nhà hàng, có người chơi hẳn 1,3 nghìn USD để khui uống chai Chivas 38, không cần nhận lại gần 1 triệu đồng tiền thừa. Thế mà khi ra cổng, gặp người hát xẩm cụt chân lại không thể bỏ ra vài nghìn đồng giúp họ bữa cơm…(Ngọc Thiện, Ngân hàng Eximbank, Hà Nội)

Một trong 10 bệnh xấu là sĩ hão

Một đánh giá của báo nước ngoài về người Việt, cho rằng bên cạnh những ưu điểm tốt thì có thể điểm lại 10 bệnh xấu. Cụ thể như: Cần cù lao động song dễ thỏa mãn nên tâm lý hưởng thụ còn nặng; thông minh, sáng tạo, song có tính chất đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, chủ động…

Thói xấu thứ bảy được đánh giá là: nhiều khi hoang phí vì những mục tiêu vô bổ (sĩ diện, khoe khoang, thích hơn đời). Tâm lí thích tiêu xài phung phí. Ðây là virus đang rất phổ biến và rất dễ lây lan trong giới trẻ.

Họ quan tâm đặc biệt đến quảng cáo, thích xem các loại tem nhãn quần áo, nhận xét, đánh giá người khác qua tài sản, thấy thèm muốn, thán phục nếu ai đó có nhiều quần áo, xe, điện thoại, nhà… xịn hoặc tiêu xài sang hơn mình…

Ngô Anh - Phan Đăng – CSTC tuần số 57

Các tin khác

Che biển số tránh phạt nguội, cần phạt nặng để răn đe

Che biển số tránh phạt nguội, cần phạt nặng để răn đe

Dán băng dính, dùng biển số giả, sử dụng các dụng cụ tự chế để che biển số… đó là những chiêu trò nhằm tránh bị phạt nguội khi lưu thông trên cao tốc hay trong thành phố của các tài xế láu cá. Đây cũng là hành vi vi phạm pháp luật, cần phải tăng nặng hình phạt để răn đe.
Cuối năm lại lo cháy nổ

Cuối năm lại lo cháy nổ

Thời điểm cuối năm, nhu cầu buôn bán, sản xuất, lưu thông hàng hóa của người dân, cơ sở sản xuất trên địa bàn TP HCM tăng cao khiến các nguy cơ về cháy, nổ cũng xảy ra nhiều hơn nếu công tác phòng, chống cháy, nổ không được chú trọng.
Chuyện tình của những anh chàng "chim cánh cụt"

Chuyện tình của những anh chàng "chim cánh cụt"

Từ ngày chiếc nhẫn cưới được đeo vào… ngón chân, Nguyễn Minh Trí thấy cuộc đời của mình là một đặc ân. Tạo hóa không cho đôi tay, nhưng đã mang tới cho cậu một cô gái có trái tim nhân hậu, vị tha, một lòng yêu thương.
Vẫn còn nhiều nạn nhân của tội phạm mạng

Vẫn còn nhiều nạn nhân của tội phạm mạng

Là những thanh niên trẻ, thông thạo công nghệ thông tin, nhóm đối tượng đã dùng mạng xã hội facebook để tổ chức lừa đảo chiếm đoạt hàng tỷ đồng của hàng ngàn bị hại trên cả nước. Ổ nhóm này vừa bị Công an TP Hà Nội bóc gỡ…
Sách giả, vấn nạn nhức nhối toàn cầu

Sách giả, vấn nạn nhức nhối toàn cầu

Nạn sách giả dù không phải là chuyện mới nhưng vẫn đang là vấn đề mang tính thời sự vì sách giả động chạm đến lợi ích chính trị - kinh tế và văn hóa - xã hội của hàng loạt các quốc gia trên thế giới.
Thư chào bạn đọc

Thư chào bạn đọc

Thực hiện Đề án Quy hoạch báo chí trong CAND, Bộ Công an quyết định dừng xuất bản và phát hành Chuyên đề Cảnh sát toàn cầu (gồm Cảnh sát toàn Tuần và Cảnh sát toàn cầu Tháng).
Nhìn lại thế giới 2020: Sợ hãi, hoài nghi và hy vọng

Nhìn lại thế giới 2020: Sợ hãi, hoài nghi và hy vọng

Trong những diễn biến cuối cùng trước khi năm 2020 đầy biến cố và xáo trộn khép lại, loài người dường như đã bình tĩnh hơn với những nỗi niềm của mình, để nhìn thấy ở phía trước, cho dù vẫn còn vô số thách thức, khá nhiều hy vọng, lạc quan hơn.
Hàng không tầm xa Nga, từ "Ilya Muromets" đến "Thiên nga Trắng"

Hàng không tầm xa Nga, từ "Ilya Muromets" đến "Thiên nga Trắng"

Ngày 23-12, Liên bang Nga kỷ niệm Ngày Hàng không Tầm xa, xác lập năm 1999 theo lệnh của Tổng Tư lệnh Lực lượng Không quân Nga. Kể từ năm 2015, ngày này được gọi là Ngày Hàng không Tầm xa của Lực lượng Hàng không và Vũ trụ Liên bang Nga.
Khi người thân phạm tội

Khi người thân phạm tội

Trong nhiều trường hợp, vì tình cảm gia đình mà bố mẹ không tố giác con dù biết rõ con phạm tội. Theo quy định của pháp luật, bố mẹ có phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này hay không?
Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Những “con sâu” khoác áo cán bộ

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Yên vừa kết thúc điều tra 3 vụ án tham nhũng với hơn 20 đối tượng. Trong số này có những người dù mới chỉ là cán bộ xã nhưng đã nghĩ ra đủ cách bòn rút tài sản công, cố ý làm trái để trục lợi…