Hợp lực làm nên sứ mệnh nhân đạo tại Venezuela

Đoàn CNCH Việt Nam tới Venezuela gồm 124 cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân và Quân đội nhân dân. Trong đó, Đội CNCH Bộ Công an có 42 thành viên, hai chó nghiệp vụ cùng khoảng 20 tấn trang thiết bị chuyên dụng, nhu yếu phẩm và hàng hóa viện trợ. Lực lượng nòng cốt là những cán bộ, chiến sĩ thuộc Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và CNCH; Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hà Nội, Công an TP Hải Phòng cùng các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an.

Trong đội hình ấy có những người từng tham gia cứu nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar, đã quen với nhịp độ khẩn trương và sự khắc nghiệt của các hiện trường sập đổ. Cũng có những cán bộ, chiến sĩ lần đầu thực hiện nhiệm vụ ở nước ngoài. Kinh nghiệm của người đi trước và sức trẻ của những thành viên mới bổ sung cho nhau, tạo nên một đội hình vừa vững vàng về nghiệp vụ, vừa có khả năng thích nghi với những điều kiện hoàn toàn khác biệt.

Sau hành trình gần 23 giờ, đoàn tới sân bay quốc tế Maiquetia, bang La Guaira. Không có nhiều thời gian để thích nghi với chênh lệch múi giờ, các bộ phận nhanh chóng cơ động tới khu vực được phân công, dựng nhà bạt, hạ trang thiết bị và tổ chức hậu cần. Chỉ huy đoàn cùng trưởng các bộ phận lập tức khảo sát hiện trường, đánh giá nguy cơ, thống nhất phương án và phân chia lực lượng.

Ngay từ những giờ đầu tiên, hai lực lượng Công an và Quân đội đã thống nhất hoạt động dưới tên chung Đoàn CNCH Việt Nam. Việc hợp nhất đội hình không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức. Trong từng nhiệm vụ, lực lượng hai bên cùng khảo sát, trao đổi thông tin, phân bổ nhân lực, thiết bị và hỗ trợ nhau tại những vị trí khó khăn nhất.

Đối với lực lượng Công an, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH giữ vai trò nòng cốt về chỉ huy và nghiệp vụ. Các tổ tìm kiếm trực tiếp tiếp cận khu vực sập đổ, đánh giá kết cấu, mở đường và đưa nạn nhân ra ngoài. Hai chó nghiệp vụ King và Max cùng cán bộ quản lý tham gia rà soát, khoanh vùng những vị trí cần kiểm tra. Các thiết bị dò tìm bằng hình ảnh, âm thanh và sóng radar được triển khai tại những khu vực nghi có người mắc kẹt.

Cục Đối ngoại duy trì kết nối giữa đoàn với cơ quan chức năng Venezuela, Đại sứ quán Việt Nam và các lực lượng quốc tế tại địa bàn. Trong điều kiện thông tin liên lạc có thời điểm không ổn định, việc tiếp nhận chính xác yêu cầu từ phía bạn, xác định vị trí và tổ chức phối hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi thông tin chậm một phút có thể khiến một phương án cứu nạn phải thay đổi.

Lực lượng kỹ thuật có nhiệm vụ đánh giá kết cấu công trình, lựa chọn biện pháp tiếp cận và duy trì trạng thái hoạt động của các thiết bị. Ở một địa bàn cách Việt Nam nửa vòng Trái Đất, một hỏng hóc nhỏ cũng có thể làm gián đoạn cả mũi tìm kiếm nếu không được xử lý kịp thời. Bởi vậy, việc kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện sau mỗi ngày làm nhiệm vụ trở thành một phần không thể thiếu của chiến dịch.

Các cán bộ y tế Bệnh viện 19-8 vừa chăm sóc sức khỏe cho thành viên đoàn, vừa tổ chức khám và cấp thuốc cho người dân địa phương. Bộ phận hậu cần bảo đảm bữa ăn, nước uống và điều kiện sinh hoạt trong doanh trại dã chiến. Do không có lực lượng hậu cần chuyên trách riêng, nhiều cán bộ, chiến sĩ phải luân phiên đảm nhiệm những công việc phía sau hiện trường. Không ai đứng ngoài nhiệm vụ.

Song hành với các mũi cứu nạn, công tác thông tin, tuyên truyền được tổ chức như một bộ phận không tách rời của chuyến công tác. Cục Truyền thông CAND cử hai phóng viên Báo CAND và Truyền hình CAND (ANTV) trực tiếp tham gia đội hình, bám theo các tổ làm nhiệm vụ, ghi lại từng bước tìm kiếm nạn nhân, hoạt động hỗ trợ cộng đồng và sự phối hợp giữa lực lượng Việt Nam với phía Venezuela.

Công việc của người phóng viên không kết thúc khi rời hiện trường.

Sau mỗi ngày tác nghiệp, hàng trăm bức ảnh, đoạn phim, lời kể và dữ liệu phải được lựa chọn, kiểm chứng, xử lý rồi chuyển về trong nước. Có thời điểm, đường truyền không ổn định khiến việc gửi một tệp hình ảnh cũng trở thành cuộc chạy đua. Phía sau hai phóng viên tại Venezuela là sự chỉ đạo liên tục của lãnh đạo Cục Truyền thông CAND, Ban Biên tập Báo CAND, Ban Biên tập ANTV cùng đội ngũ biên tập viên, kỹ thuật viên và cán bộ các nền tảng truyền thông số trong nước.

Khoảng cách địa lý được nối lại bằng một guồng làm việc không ngừng nghỉ.

Khả năng sử dụng tiếng Tây Ban Nha của một thành viên trong tổ phóng viên cũng tạo thêm lợi thế đáng kể. Không chỉ chủ động trao đổi, phỏng vấn người dân và lực lượng sở tại, phóng viên còn hỗ trợ đoàn trong một số tình huống giao tiếp tại hiện trường. Nhờ đó, những câu chuyện, cảm xúc và tình cảm của nhân dân Venezuela dành cho Việt Nam được chuyển tải đầy đủ hơn tới công chúng trong nước.

Cùng với Truyền hình Quốc phòng Việt Nam, Báo Quân đội nhân dân, VTV và các cơ quan báo chí, nền tảng truyền thông tham gia tuyên truyền, bộ phận phóng viên của đoàn đã góp phần tạo nên hơn 120 tin, bài, đạt trên 160 triệu lượt xem, gần 4 triệu lượt tương tác, hơn 48.500 bình luận và trên 47.000 lượt chia sẻ.

Những con số ấy không chỉ cho thấy sức lan tỏa của thông tin.

Qua từng bức ảnh, bài viết và phóng sự, công chúng nhìn thấy những cán bộ, chiến sĩ Việt Nam làm việc giữa đống đổ nát, người dân Venezuela ôm chầm lấy những người đến từ một đất nước xa xôi, những lá cờ Việt Nam xuất hiện tại nơi vừa trải qua mất mát. Truyền thông đã giúp giá trị nhân đạo của chuyến đi vượt khỏi phạm vi một hiện trường cứu nạn để trở thành câu chuyện về tình đoàn kết, trách nhiệm và lòng thủy chung giữa các dân tộc.

Từ ngày 29/6 đến ngày 6/7, Đoàn CNCH Việt Nam làm việc với cường độ cao, thường từ 6h đến 19h, có những hôm kéo dài xuyên đêm. Chênh lệch múi giờ, nắng nóng ban ngày, gió biển mạnh về đêm, điều kiện sinh hoạt dã chiến và mùi tử khí từ các khu vực sập đổ ảnh hưởng trực tiếp đến thể lực của các thành viên.

Hiện trường cũng liên tục đặt ra những bài toán mới.

Các khối bê tông chồng lấn, tường nghiêng và nguy cơ sập thứ cấp buộc lực lượng tìm kiếm phải đánh giá lại phương án sau mỗi bước tiếp cận. Trong hoàn cảnh ấy, nhanh chưa bao giờ đồng nghĩa với vội vàng. Tốc độ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng sự chính xác và an toàn.

Một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất diễn ra tại tòa chung cư chín tầng đã sập gần như hoàn toàn. Kết cấu công trình mất ổn định, các khối bê tông có thể dịch chuyển bất cứ lúc nào. Một số lực lượng sau khi khảo sát đã không tiếp tục tiếp cận do nguy cơ quá lớn.

Trên cơ sở đánh giá kỹ hiện trường, Đội CNCH Bộ Công an từng bước mở đường, sử dụng thiết bị chuyên dụng và triển khai các biện pháp tiếp cận thận trọng. Cuối cùng, các cán bộ, chiến sĩ đã đưa được nạn nhân ra ngoài.

Kết quả ấy thuộc về những người trực tiếp luồn sâu vào đống đổ nát. Nhưng cũng thuộc về cán bộ kỹ thuật đánh giá kết cấu, tổ chó nghiệp vụ khoanh vùng, bộ phận chỉ huy điều phối lực lượng, y tế theo dõi sức khỏe và những người bảo đảm cho thiết bị luôn hoạt động.

Phía sau một nạn nhân được tìm thấy là công sức của cả một đội hình.

Trong suốt chuyến công tác, Đoàn CNCH Việt Nam đã tìm kiếm và bàn giao 57 thi thể nạn nhân cho gia đình và chính quyền địa phương; xác định 46 vị trí để bàn giao cho lực lượng sở tại tiếp tục xử lý; khám và cấp phát thuốc cho 132 người dân.

Đoàn cũng hỗ trợ 500 gia đình tại ba khu vực bị ảnh hưởng nặng nề, trao hàng trăm kilôgam thực phẩm, sữa, mì, chăn, màn và các nhu yếu phẩm. Các thành viên còn dành một phần công tác phí và tiền đóng góp cá nhân, với tổng số 15.000 USD, để hỗ trợ những nạn nhân động đất.

Những món quà tuy có giá trị vật chất chưa lớn nhưng giữa một vùng đất vừa bị thiên tai tàn phá, chúng khiến người dân nơi đây cảm thấy ấm lòng.

Việc Việt Nam, quốc gia Đông Nam Á duy nhất cử đoàn cứu nạn tới Venezuela, còn mang một ý nghĩa sâu xa hơn. Đó là sự sẻ chia với một đất nước từng dành cho Việt Nam tình cảm và sự ủng hộ trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước. Sự có mặt của lực lượng Việt Nam vì thế không chỉ là phản ứng trước một thảm họa, mà còn là lời đáp lại của lòng thủy chung.

Phía Venezuela đã dành cho đoàn sự đón tiếp trọng thị và tình cảm chân thành. Lãnh đạo cấp cao Venezuela trực tiếp tới doanh trại thăm hỏi, cảm ơn; Nhà nước Venezuela trao các phần thưởng cao quý cho đoàn và các thành viên. Nhưng sự ghi nhận lớn nhất còn là ánh mắt của những gia đình đứng chờ bên ngoài hiện trường, là cái bắt tay của lực lượng nước bạn sau một đêm cùng tìm kiếm, là tình cảm người dân dành cho những cán bộ, chiến sĩ mang trên ngực lá cờ đỏ sao vàng.

Chuyến công tác tại Venezuela cho thấy năng lực cứu nạn quốc tế không chỉ được đo bằng số lượng thiết bị hay kỹ năng của những người trực tiếp tiếp cận hiện trường. Năng lực ấy còn nằm ở khả năng tổ chức một đội hình hoàn chỉnh, trong đó chỉ huy, tìm kiếm, kỹ thuật, chó nghiệp vụ, y tế, hậu cần, đối ngoại và truyền thông cùng vận hành theo một mục tiêu chung.

Chính sự đồng lòng ấy đã góp phần làm nên thành công của hành trình nhân đạo tại Venezuela, đồng thời để lại hình ảnh sâu sắc về người cán bộ, chiến sĩ Công an Việt Nam: bản lĩnh trong nhiệm vụ, chuyên nghiệp trong hành động và luôn biết đặt con người ở vị trí trung tâm.