Học vấn đến lớp 5 và chỉ làm công việc thuần nông nhưng Lê Thị Hoan (SN 1966, trú tại xã Đông Thanh, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) lại nghĩ ra chiêu dùng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giả (GCN QSDĐ) giả thế chấp để vay vốn ngân hàng.
Vụ việc chỉ bị phát giác khi Lê Thị Lân (SN 1976, trú cùng xã Đồng Thanh và là em ruột của Hoan) nộp hồ sơ trong đó có GCN QSDĐ số hiệu AD 907974 đứng tên Lê Thị Lân tại bộ phận một cửa của UBND huyện Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng) để đề nghị xóa thế chấp. Qua kiểm tra, Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Lâm Hà phát hiện GCN QSDĐ của Lân có giấu hiệu giả mạo nên đã thông báo vụ việc đến cơ quan Công an.
Tiến hành điều tra, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã làm rõ, khoảng tháng 12/2017, Hoan đưa cho Lân GCN QSDĐ số hiệu AD 907974 mà Lân là chủ sở hữu mảnh đất tại thôn Tiên Lâm, xã Đông Thanh với diện tích 7.638m2 nhờ Lân thế chấp vào Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam chi nhánh Lâm Đồng vay 500 triệu đồng. Vụ vay tiền ngân hàng chót lọt, Lân đã sử dụng 18.700.000 đồng để đóng lãi ngân hàng, số còn lại đã giao cho Hoan.
Đến tháng 10/2018 do Hoan không đưa tiền để trả lãi ngân hàng nên Lân đã mang tờ photo GCN QSDĐ số hiệu AD 907974 liên hệ với một ngân hàng khác để đăng ký vay nâng hạn mức, mục đích lấy tiền để trả cho Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam. Được ngân hàng kia đồng ý, Lân liền vay mượn tiền của người thân mang trả cho Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam để rút GCN QSDĐ số hiệu AD 907974, tiến hành xóa thế chấp để làm thủ tục vay mới. Tới đây, sự việc bại lộ.
Làm việc với cơ quan Công an, Lân thừa nhận, mảnh đất ghi trong GCN QSDĐ số hiệu AD 907974 là không có thật. Khi Hoan đưa GCN QSDĐ số hiệu AD 907974, Lân phát hiện nội dung là không đúng, thời điểm được cấp khi Lân chưa cư trú tại địa phương nhưng do tin tưởng, nể tình chị em nên Lân đã đồng ý giúp Hoan đứng tên vay tiền mà không nghĩ đến hậu quả sâu xa. Vì hành vi này mà Lân bị khởi tố, truy tố bởi 2 tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan tổ chức”.
Quá trình điều tra, cơ quan CSĐT còn làm rõ, khoảng tháng 9/2017 Hoan sử dụng GCN QSDĐ số hiệu AD 907980 đứng tên Lê Thị Hoan và chồng là Lê Đình Yên thế chấp cho Ngân hàng TMCP Á Châu, chi nhánh Đà Lạt vay 600 triệu đồng. Khi ngân hàng tiến hành thẩm định, xác minh tài sản thế chấp, Hoan đã dẫn nhân viên ngân hàng đến thửa đất do con của Hoan đứng tên và nói đó là mảnh đất được cấp theo GCN QSDĐ số hiệu AD 907980. Do không phát hiện được tài sản thế chấp là giả mạo, ngân hàng đã giải ngân cho Hoan vay khoản tiền 600 triệu đồng.
Ngày 16/11/2017, Hoan tiếp tục đề nghị Ngân hàng TMCP Á Châu nâng hạn mức vay thế chấp để Hoan vay thêm 300 triệu đồng và đến ngày 16/11/2018 thì tất toán xong khoản vay thêm này. Gần 1 năm sau, ngày 21/8/2019 khi Hoan không còn khả năng trả gốc và lãi cho khoản vay 600 triệu đồng, Ngân hàng TMCP Á Châu đã tố cáo hành vi lừa đảo cho Hoan đến cơ quan Công an.
Quá trình điều tra, cơ quan Công an còn xác định, ngoài việc sử dụng 2 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giả để lừa vay vốn ngân hàng, Hoan còn sử dụng 5 GCN QSDĐ giả để vay của nhiều người với số tiền 6 tỷ 310 triệu đồng. Tuy nhiên, đây là những giao dịch dân sự nên cơ quan Công an không đưa vào xem xét xử lý trong vụ án này.
Liên quan đến những GCN QSDĐ Hoan khai, do một người tên Liên ở xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà cung cấp. Tuy nhiên, làm việc với người phụ nữ tên Liên, bà này không thừa nhận việc giao các GCN QSDĐ cho Hoan. Do không có tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi của bà Liên nên cơ quan Công an không có cơ sở xem xét xử lý.
Toàn bộ GCN QSDĐ do Hoan sử dụng để thế chấp đã được cơ quan Công an thu hồi, tiến hành giám định và cho kết quả, những GCN QSDĐ nêu trên đều là giả, được cạo, xóa, in lại, không xác định được thông tin ban đầu.
Liên quan đến hành vi phạm tội của Lê Thị Hoan, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng còn làm rõ hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng của Trần Thị Huệ (SN 1985, trú tại thị trấn Đinh Văn, huyện Lâm Hà – nhân viên Văn phòng đăng ký đất đai huyện Lâm Hà). Theo đó, Huệ là người trực tiếp làm thủ tục đăng ký thế chấp đối với hồ sơ đứng tên Lê Thị Hoan – Lê Đình Yên, thế chấp vay vốn tại Ngân hàng TMCP Á Châu 600 triệu đồng và 1 hồ sơ khác của ông Đ.N.T thế chấp vay ngân hàng Eximbak số tiền 700 triệu đồng.
Do không kiểm tra, đối chiếu thông tin trong các GCN QSDĐ với hồ sơ địa chính nên Huệ đã không phát hiện ra các hành vi gian dối của đối tượng. Ngoài ra, trong quá trình làm việc tại Văn phòng đăng ký đất đai huyện Lâm Hà do có hành vi nhận hối lộ và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong các vụ việc khác nên Huệ đã bị cơ quan Công an khởi tố, bắt tạm giam. Ngày 23/12/2020, Huệ bị TAND tỉnh Lâm Đồng tuyên phạt 8 năm tù về tội “Nhận hối lộ”. Đến ngày 2/4/2024, Huệ tiếp tục bị Tòa án quân sự Quân khu 7 xử phạt 4 năm tù giam về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.
Chiều 21/3/2025 TAND tỉnh Lâm Đồng đã đưa vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan tổ chức” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” do các bị cáo Lê Thị Hoan, Lê Thị Lân và Trần Thị Huệ ra xét xử sơ thẩm. Tại tòa, các bị cáo nhận thức được hành vi phạm tội, tỏ ra ăn năn hối cải.
Xét mức độ phạm tội của từng bị cáo, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt Lê Thị Hoan 13 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, 4 năm tù về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan tổ chức”, tổng hình phạt là 17 năm tù giam; Lê Thị Lân 7 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và 2 năm tù về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan tổ chức”, tổng hình phạt là 9 năm tù giam; Trần Thị Huệ bị tuyên phạt 3 năm tù giam cho tội danh “Thiếu trách nhiệm gây hiệu quả nghiêm trọng”. Ngoài hình phạt tù giam, Hoan còn bị buộc trả lại cho Ngân hàng TMCP Á Châu số tiền 453 triệu đồng đã chiếm đoạt.
Bài học đắt giá từ vụ làm giấy tờ giả để con trốn nghĩa vụ quân sự 
