Các chính sách hỗ trợ này đang nhận được sự đồng thuận rất lớn của mọi tầng lớp nhân dân trên cả nước. Đồng thời, các địa phương cũng đang tích cực triển khai để hỗ trợ cho người dân. Tuy vậy, chính sách khi triển khai trong thực tiễn cũng gặp một số vướng mắc và đang từng bước được các địa phương điều chỉnh. Xung quanh câu chuyện này, PV đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội.
Phóng viên (PV): Thưa ông, làn sóng dịch COVID-19 lần này đang diễn biến rất phức tạp, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của đa phần người dân, người lao động. Để hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn, công tác an sinh xã hội của TP Hà Nội đã được triển khai như thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Có thể nói rằng, công tác hỗ trợ cho người dân, người lao động, người sử dụng lao động trên địa bàn TP Hà Nội được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm. Với vai trò của mình, Sở LĐ-TB&XH đã tham mưu các cơ chế chính sách hỗ trợ cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Cụ thể như: Ngay từ khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 68 đầu tháng 7, Sở đã tham mưu cho UBND TP các giải pháp để triển khai.
Ngay sau khi Thủ tướng ban hành Quyết định 23, Sở đã có dự thảo gửi các sở, ngành, quận, huyện để góp ý kiến vào dự thảo. Sau đó lãnh đạo thành phố đã tổ chức họp, mời các sở, ngành, UBND các quận, huyện, thị xã có liên quan để góp ý kiến vào dự thảo, báo cáo HĐND, Thường trực Thành ủy. Sau đó ngày 21/7, UBND TP đã ban hành Quyết định 3642 về tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết 68 và Quyết định 23 của Thủ tướng Chính phủ. Các nội dung này hiện đang được triển khai rất hiệu quả, thiết thực. Các sở, ngành, quận, huyện đã vào cuộc. Các thủ tục được thông tin rộng rãi qua nhiều kênh để tạo thuận lợi nhất cho người dân.
Một số đối tượng của địa bàn Hà Nội gặp khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 mà chưa được quy định trong Nghị quyết 68, cũng như Quyết định 23, Sở đã chủ động có văn bản gửi các quận, huyện, thị xã rà soát các đối tượng người dân, những nhóm người lao động, người sử dụng lao động gặp khó khăn mà chưa được quy định tại Nghị quyết 68 và Quyết định 23. Chỉ trong chưa đầy 1 tuần lễ, Sở cùng với liên ngành đã có tờ trình xin ý kiến thành phố ban hành 10 nhóm đối tượng đặc thù của riêng Hà Nội.
Thành phố đã ban hành Nghị quyết 15 ngày 13/8, ngày 14/8 đã ban hành kế hoạch triển khai. Hiện nay, các quận, huyện đang triển khai các nội dung này. Quá trình triển khai có rất nhiều điểm đổi mới, rút gọn thủ tục để tạo thuận lợi cho người dân: Đã giảm 7 ngày thời gian giải quyết thủ tục hành chính so với quy định của Trung ương; phân cấp ủy quyền cho các sở, ngành, quận, huyện, các cơ quan chuyên môn để phê duyệt danh sách chi trả cho các đối tượng (theo quy định của Trung ương thẩm quyền phê duyệt là của cấp tỉnh); theo quy định người lao động 2 lần/tháng gửi hồ sơ về Trung tâm dịch vụ việc làm nhưng thành phố quy định 4 lần/tháng người lao động gửi hồ sơ, như vậy là nhiều hơn so với quy định; bên cạnh đó thành phố quy định người lao động gửi hồ sơ về 15 điểm sàn giao dịch trên các quận, huyện, như vậy người lao động còn được thuận lợi hơn nữa; công tác chi trả hỗ trợ linh hoạt có thể trực tiếp, qua tài liệu; hồ sơ thì người lao động chỉ cần lên mạng download mà không cần đến đâu để nhận…
PV: Kết quả thực hiện các chính sách này trên địa bàn TP Hà Nội đến nay đã đạt được thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Đến nay, tổng kinh phí hỗ trợ tính cả thực hiện theo Nghị quyết 68 của Chính phủ, chế độ đặc thù theo Nghị quyết 15 của UBND TP Hà Nội, cộng thêm một số chính sách xã hội của địa phương, hỗ trợ của các tổ chức chính trị xã hội là hơn 720 tỷ đồng. Trong đó, thực hiện theo Nghị quyết 68 là hơn 290 tỷ, thực hiện chi trả theo chính sách đặc thù của địa phương là 283 tỷ, nguồn xã hội hóa là hơn 130 tỷ, ngoài ra còn các chương trình xã hội hóa đặc thù của địa phương nữa tổng số là 720 tỷ.
Thủ tục để chi trả theo Nghị quyết 68 là do người lao động và người sử dụng lao động làm. Theo quy định của Nghị quyết 68, Quyết định 23 của Chính phủ cũng như quyết định của UBND TP Hà Nội thì có những thủ tục người lao động, và người sử dụng lao động sẽ được triển khai, chi trả từ nay đến cuối năm. 5 nhóm đặc thù theo Nghị quyết 15 của TP (nhóm hộ nghèo, cận nghèo, người có công…) thì xong trước ngày 25/8. Đến 25/8 vừa qua, tất cả các quận, huyện đã hoàn thành chi trả xong cho các nhóm đối tượng này. Các nhóm đối tượng khác thì có thể cũng được triển khai chi trả từ nay đến cuối năm. Họ nộp hồ sơ lúc nào cũng được, sẵn sàng tiếp nhận và giải quyết.
PV: Chính sách được triển khai trên diện rộng, số lượng người thụ hưởng rất lớn chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn đối với hệ thống chính quyền và cơ quan quản lý nhà nước. Ông có thể chia sẻ những khó khăn đó là gì không?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Thực ra thì khi thực hiện bất kỳ một chính sách nào triển khai cũng sẽ nảy sinh những khó khăn thực tiễn từ cơ sở, từ cuộc sống. Nội dung này, Sở LĐ-TB&XH qua thường trực đã có văn bản gửi các quận, huyện, đồng thời cũng báo cáo UBND TP Hà Nội có văn bản đôn đốc các quận, huyện nếu có những khó khăn, vướng mắc gì thì gửi về Sở LĐ-TBXH để tổng hợp. Nội dung nào liên quan đến Nghị quyết 68 và Quyết định 23 của Chính phủ gặp vướng mắc thì Sở tổng hợp báo cáo Bộ LĐ-TBXH, nội dung nào liên quan đến thành phố thì Sở sẽ có văn bản báo cáo thành phố tháo gỡ, nội dung nào liên quan đến Sở thì Sở sẽ có văn bản hướng dẫn.
Đến thời điểm hiện nay, Sở LĐ-TB&XH đã có 3 văn bản báo cáo Bộ LĐ-TB&XH để tháo gỡ một số vướng mắc từ thực tiễn khi triển khai Nghị quyết 68 và Quyết định 23; có 3 văn bản báo cáo thành phố để tháo gỡ theo thẩm quyền của thành phố và thành phố cũng đã có văn bản để tháo gỡ 3 nội dung này. Đồng thời Sở cũng có 7 văn bản để trả lời những vướng mắc cho các quận, huyện. Thời gian tới Sở sẽ tiếp tục lắng nghe các ý kiến từ cơ sở để tháo gỡ những vướng mắc có thể nảy sinh.
PV: Các chính sách hỗ trợ này được người dân cũng như dư luận đánh giá rất cao. Tuy nhiên, vẫn có một số ý kiến băn khoăn về việc hỗ trợ cho các đối tượng là lao động tự do. Đối với lao động tự do, chính sách hỗ trợ của TP Hà Nội được triển khai thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Đối với lao động tự do, theo quy định của Trung ương thì căn cứ vào tình hình của địa phương từ đó địa phương sẽ quy định về đối tượng, điều kiện, chính sách thực hiện. Sở LĐ-TB&XH đã tham mưu cho UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định 3642. Hiện các quận, huyện, các đơn vị đang rất quyết liệt để thực hiện nội dung này.
Thực tế, nội dung này để thực hiện được thì người lao động phải nộp đơn để đề nghị được hỗ trợ. Sau đó phải đáp ứng điều kiện để được hưởng. Liên quan đến nhóm lao động này, trong thực tiễn ngày 25/8, Sở LĐ-TB&XH đã có văn bản hướng dẫn chi tiết các quận, huyện để thực hiện nhóm này. Quá trình thực hiện có vướng mắc gì thì Sở đều có văn bản hưởng dẫn.
PV: Có những ý kiến cho rằng, số lao động tự do được hưởng là quá ít so với một số lượng lớn lao động tự do trên địa bàn. Vì thế mà có những người đã bông đùa rằng “hỗ trợ thì lên ti vi mà nhận”, ông đánh giá thế nào?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Nói là số lượng được hỗ trợ quá ít thì chúng ta phải bàn về việc trên căn cứ nào. Chúng ta phải phân biệt rõ, lao động tự do là đối tượng không có ký kết hợp đồng lao động và họ có thể làm rất nhiều ngành nghề, nhưng phải đảm bảo đủ điều kiện được hưởng. Ví dụ, lao động tự do họ làm 3 ngành nghề nhưng ngành nghề đem lại thu nhập chính thì Nhà nước vẫn không cấm trong thời gian dịch bệnh, giãn cách xã hội, họ vẫn được làm.
Trong 3 ngành nghề đó vẫn có một ngành nghề mang lại thu nhập, hiện vẫn đang làm bình thường thì không đủ điều kiện để được hưởng. Nội dung này, Sở đã hướng dẫn rất kỹ: Bị mất việc làm chính và trong mẫu đơn phải ghi rõ ngành nghề thu nhập chính bị ảnh hưởng là gì. Bên cạnh đó, tổ thẩm định ở địa phương phải thẩm định xem là đúng ngành nghề họ bị mất việc làm hay không, đúng thực tiễn theo quy định hay không. Bên cạnh đó, phải công khai minh bạch ở khu dân cư cho mọi người cùng giám sát. Các nội dung này được quy định rất chi tiết. Cho nên những người đảm bảo tiêu chí thì sẽ được hỗ trợ.
PV: Nếu diễn biến dịch sẽ tiếp tục còn kéo dài, chúng ta phải tiếp tục giãn cách xã hội, chắc chắn sẽ còn nhiều người dân hơn nữa cần được hỗ trợ để họ có thể “trụ vững” qua dịch. Công tác an sinh xã hội sẽ được triển khai thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Các kịch bản Sở LĐ-TB&XH Hà Nội đã hình dung rất rõ. An sinh xã hội phải luôn luôn đi trước một bước. Sở đã họp, đã thống nhất giai đoạn trong tương lai gần, tương lai xa là như thế nào. Sở sẽ có đề xuất với UBND TP Hà Nội trong các giai đoạn tiếp theo
PV: Một vấn đề cũng cần phải quan tâm là khi dịch lắng xuống, các giải pháp ổn định đời sống người dân, hỗ trợ việc làm. Vấn đề này sẽ được tính toán thế nào thưa ông?
Ông Nguyễn Quốc Khánh: Bên cạnh tham mưu cho UBND TP Hà Nội hỗ trợ người dân theo Nghị quyết 68 của Chính phủ và Nghị quyết 15 của UBND thành phố thì Sở LĐ-TB&XH cũng đã tham mưu cho UBND TP bố trí nguồn vốn bổ sung 500 tỷ để hỗ trợ giải quyết việc làm cho người dân. Việc này đã được trình UBND TP Hà Nội và đã được đồng ý tại văn bản số 217 ngày 13/8. Bổ sung 500 tỷ nguồn vay vốn giải quyết việc làm, ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội TP Hà Nội để cho người dân, các đối tượng vay vốn giải quyết việc làm, phục hồi sản xuất. Vấn đề này đã được Sở LĐ-TB&XH chủ động tính toán tham mưu. Hiện các cơ quan chuyên môn đang xây dựng dự thảo nghị quyết phân bổ nguồn vốn. Dự thảo này sẽ sớm được trình UBND TP Hà Nội xem xét.
PV: Xin cảm ơn ông!
