Hành trình cảm hóa cái ác

Chúng tôi gọi những nữ Cảnh sát làm công tác quản giáo là những người xây cầu nhân ái bởi từ những nhịp cầu ấy, hàng nghìn phạm nhân gột rửa lỗi lầm, trở thành người có ích, hoàn lương…

Họ là những nữ Cảnh sát làm công tác quản giáo ở các Trại giam của Bộ Công an. Công việc của họ đầy rẫy những gian lao bởi đối tượng giáo dục của họ là những người đặc biệt, đều mang trong mình tội lỗi, có người nhiễm HIV, có người lao phổi, ung thư… nên tư tưởng hoang mang, dao động, bi quan. Nhưng, họ đã dùng sự nhiệt thành, tận tâm của mình để giáo dục, thuyết phục khiến phạm nhân yên tâm cải tạo. Chúng tôi gọi họ là những người xây cầu nhân ái bởi từ những nhịp cầu ấy, hàng nghìn phạm nhân gột rửa lỗi lầm, trở thành người có ích, hoàn lương…

Hiểu phạm nhân như hiểu mình

Đó là tâm sự của quản giáo Nguyễn Thị Kiều Anh, cán bộ Trại giam Cái Tàu (Cà Mau). Câu ngạn ngữ mà chị tâm đắc nhất, áp dụng triệt để vào công việc của mình, đó là “Nếu ta hiểu được họ như chính ta thì mọi lỗi lầm của họ có thể tha thứ được”.

Chị kể, khi đối diện với các phạm nhân – những con người đã một thời lầm lỡ, chị nhận ra rằng những mảnh ghép của cuộc đời họ đã phản ánh một phần hiện thực xã hội họ đang rất cần người giúp đỡ để nhận ra lỗi lầm và phát triển lành mạnh. Mặc dù cách biện minh của những người lầm lỗi không giống nhau nhưng nhiều người trong số họ có hoàn cảnh đáng thương. Điều đó thể hiện rõ nhất khi đối với trường hợp Nguyễn Thị H. – phạm nhân do chị Kiều Anh phụ trách.

Kiều Anh kể, đây là kỷ niệm mà chị nhớ nhất trong suốt thời gian làm quản giáo. Lúc đầu, phạm nhân H. hầu như không tiếp xúc với ai. Sau nhiều lần quản giáo Kiều Anh gặp gỡ, động viên, chị H. đã bộc bạch về quãng đời mình đã trải qua, sự vấp ngã và phải đánh đổi bằng chính cuộc sống vì sai lầm của mình. H. kể rằng, do sự thờ ơ của gia đình chồng, sự thiếu hụt về kinh tế đã khiến H. phải đem đứa con chưa đầy 1 tháng tuổi đi bán hàng rong nuôi thân.

Thấy hoàn cảnh của H., có người thương tình muốn xin nuôi đứa con, gửi lại cho H một ít tiền để H lấy vốn làm ăn. Không có tiền, nhưng khi đứng trước lựa chọn giữa tình mẫu tử và kinh tế, chị đã chọn tình mẫu tử, quyết không cho đi núm ruột của mình dù khó khăn chồng chất. Nhưng rồi, gánh nặng của một gia đình 4 miệng ăn với 2 đứa con lít nhít suốt ngày ốm vặt đã khiến H. kiệt quệ, trong lúc túng quẫn đó, H. sa ngã vào những việc làm trái pháp luật.

Kinh tế chưa thấy đâu nhưng sự trừng phạt của pháp luật đã thấy rõ. Đi tù, con nhỏ phải bỏ lại cho người thân chăm sóc khiến H. vô cùng chán nản, bế tắc, không muốn cải tạo. Thấy H. như vậy, nữ quản giáo Kiều Anh không quản ngại động viên giúp đỡ nữ phạm nhân này. Có được chỗ dựa tinh thần, phạm nhân Nguyễn Thị H. đã tự biết vươn lên, cải tạo tốt để được hưởng khoan hồng.

Nữ quản giáo Nguyễn Thị Kiều Anh hướng dẫn phạm nhân lao động.
Nữ quản giáo Nguyễn Thị Kiều Anh hướng dẫn phạm nhân lao động.

Kiều Anh cho biết, chị từng đọc cuốn “Những cuộc đời lầm lỡ” và “Sự hồi sinh từ trong tuyệt vọng” và nhận ra rằng, mỗi phạm nhân, ngoài cái tôi cá nhân thì trong sâu thẳm tâm hồn họ đều luôn trăn trở và hối hận về sai lầm đã gây ra nên khi đối diện với bóng tối, với bản thân mình, họ càng day dứt nhiều hơn. Chính vì vậy, người quản giáo phải tìm nơi sâu thẳm nhất của mỗi tâm hồn phạm nhân, giúp họ hiểu rằng, hạnh phúc chỉ mỉm cười với những ai biết đứng dậy sau vấp ngã.

Từng hoàn cảnh lại có cách giải quyết

Thượng úy Nguyễn Thị Thu Hương, cán bộ quản giáo Trại giam Quyết Tiến (Tuyên Quang) nhớ mãi lần đầu quản lí 30 phạm nhân nữ. Khi nhận nhiệm vụ ở Phân trại số 1 (thuộc Trại giam Quyết Tiến), chị nghĩ sẽ thuận lợi vì họ là phạm nhân chắc phải nghe lời quản giáo. Buổi đầu tiếp xúc, gần như phạm nhân đều đã lớn tuổi, ít nói, khép kín. Hỏi thì mới nói, có phạm nhân hai điều “vâng, dạ” thường trực trên môi.

Trở về nhà sau buổi làm việc đầu tiên, lòng chị lâng lâng cảm giác khó tả, công việc sao mà “thuận buồm xuôi gió”. Nhưng nửa đêm chị thức giấc bởi tiếng chuông điện thoại của đồng nghiệp: “Hương vào ngay phân trại, đội của em có phạm nhân nổi loạn”. Chưa kịp hiểu chuyện gì, chị vội vàng đi vào nơi ở của phạm nhân.

Lúc này, phạm nhân Vũ Thị Hoa, mang án giết người đang thể hiện bản tính đàn anh, đàn chị xúi giục người này người kia quậy phá, hút thuốc lá… và còn định xông vào đánh nhau với phạm nhân khác. Trước sự việc này, Hương yêu cầu các phạm nhân im lặng và đưa Vũ Thị Hoa sang nơi khác. Trong đêm ấy, Hương đã ngồi với phạm nhân Hoa cho đến sáng để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của phạm nhân. Và những ngày tiếp theo, chị lại tiếp tục gặp gỡ, động viên tư tưởng phạm nhân này. Tuy nhiên, đáp lại thiện chí của chị là sự im lặng.

Nữ quản giáo hướng dẫn phạm nhân học nghề gia công đính hạt trên áo.
Nữ quản giáo hướng dẫn phạm nhân học nghề gia công đính hạt trên áo.

Trước sự việc này, Thượng úy Hương vừa liên lạc với gia đình của phạm nhân trao đổi để họ viết thư hỏi thăm, mặt khác chị lại tiếp tục kiên trì ngồi nói chuyện với Hoa… 3 tháng trời, bằng sự nỗ lực của Hương, phạm nhân Hoa đã hiểu ra việc làm sai của mình. Giờ thì phạm nhân này đã hết án – Thượng úy Hương mỉm cười hạnh phúc.

30 phạm nhân là 30 mảnh đời khác nhau, mỗi người một hoàn cảnh, suy nghĩ. Công việc quản giáo đòi hỏi Thượng úy Hương phải gắn kết họ lại, tạo thành một tập thể đoàn kết, gương mẫu trong lao động cải tạo. Nhiều khi chị phải tự nghĩ ra những câu chuyện cười gắn với đời sống, kể cho họ nghe nhằm tạo không khí thoải mái, vui vẻ, xóa đi rào cản giữa các phạm nhân.

Công việc quản giáo tưởng đơn giản nhưng đã chiếm hết quỹ thời gian của chị. Cậu con trai đầu đang bước vào lớp 1 chị lại phải nhờ chồng (làm bên kế hoạch sản xuất khu trung tâm của Trại giam Quyết Tiến) chăm sóc, kèm cặp, đưa đón đi học. Nhiều hôm chị về đến nhà đêm đã khuya, con đã say giấc ngủ. Nhìn con thương lắm nhưng chị hiểu rằng để hoàn thành nhiệm vụ người quản giáo, chị và đồng đội đôi khi phải hy sinh những niềm vui, hạnh phúc của một người vợ, người mẹ.

P.Thủy – M.Hiền

Các tin khác

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Những người trẻ ở Lâm Đồng chọn thử thách để trưởng thành

Nhiều thanh niên ở Lâm Đồng đã chủ động viết đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân năm 2027. Điểm chung ở họ là lựa chọn bước vào một môi trường nhiều thử thách để rèn luyện bản lĩnh, ý thức tổ chức, kỷ luật và cống hiến sức trẻ cho nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự.

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Dấu ấn sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi

Được đào tạo bài bản cùng với thực tiễn công tác tại Công an cơ sở, 18 năm trong ngành, Thiếu tá Phạm Bình Trọng, Phó Đội trưởng Đội an ninh giao thông, xây dựng - Phòng An ninh kinh tế (ANKT) là một trong những sĩ quan trẻ tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi, được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng.

Sáng kiến tương trợ đức tin tôn giáo góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở Ia Dơk

Sáng kiến tương trợ đức tin tôn giáo góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở Ia Dơk

Cục An ninh nội địa, Bộ Công an, Công an tỉnh Gia Lai và Công an xã Ia Dơk không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự mà còn đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền, các tổ chức tôn giáo và nhân dân trong việc phát huy nguồn lực tôn giáo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bệnh viện 19-8: Nhiều đột phá trong chăm sóc sức khỏe cán bộ cao cấp

Bệnh viện 19-8: Nhiều đột phá trong chăm sóc sức khỏe cán bộ cao cấp

Từ một đơn vị chuyên trách chăm sóc sức khỏe cho cán bộ lãnh đạo với vài phòng bệnh ban đầu, đến nay, Khoa Điều trị Cao cấp, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đã trở thành một hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, với khu điều trị nội trú 38 giường và khu khám ngoại trú khép kín.

Bài 2: Gần dân, sát cơ sở, quyết thực hiện thắng lợi chuyển đổi số

Bài 2: Gần dân, sát cơ sở, quyết thực hiện thắng lợi chuyển đổi số

Trong nhịp chảy của kỷ nguyên số, bằng sự nhạy bén, tinh thần trách nhiệm và phương châm “gần dân, sát cơ sở”, lực lượng Công an cùng hệ thống chính trị tại Đà Nẵng đang tiên phong đưa công nghệ về từng thôn xóm, biến cải cách hành chính thành nhịp cầu bền chặt gắn kết “ý Đảng, lòng dân”. 

Bài 1: Từ “2 hành trình - 1 điểm đến” đến “Ba nhất” vì Nhân dân phục vụ

Bài 1: Từ “2 hành trình - 1 điểm đến” đến “Ba nhất” vì Nhân dân phục vụ

Không để người dân phải đi lại nhiều lần vì một thủ tục hành chính, không để người yếu thế đứng ngoài tiến trình số hóa, không chờ vụ việc phát sinh mới vào cuộc; từ mô hình hành chính phục vụ “2 hành trình – 1 điểm đến” đến phong trào “Ba nhất” của Công an phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng đang tạo dựng một cách làm mới ở cơ sở: Chính quyền chủ động tìm đến dân, Công an phường bám sát địa bàn, lấy sự hài lòng và bình yên của Nhân dân làm thước đo hiệu quả công việc.

Lan tỏa sức mạnh “Ba Nhất” nơi đại ngàn Nam Trà My

Lan tỏa sức mạnh “Ba Nhất” nơi đại ngàn Nam Trà My

Nằm giữa vùng cao đại ngàn với hơn 97% đồng bào các dân tộc thiểu số như Cadong, Xơ Đăng sinh sống, xã Nam Trà My (Đà Nẵng) hôm nay đang đổi thay từng ngày trong sự bình yên và đoàn kết. Dưới sự dẫn dắt của cấp ủy, chính quyền và đặc biệt là vai trò xung kích, bám bản, bám từng thôn nóc của lực lượng Công an xã, phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” đã và đang lan tỏa sâu rộng, trở thành mạch nguồn sức mạnh giữ vững pháo đài an ninh, trật tự (ANTT) từ cơ sở.

Bài 2: Những người đứng ngoài khung hình

Bài 2: Những người đứng ngoài khung hình

Trong những chuyến thăm cấp cao, công chúng thường nhìn thấy nguyên thủ, những nghi thức trang trọng và những khoảnh khắc ngoại giao trước ống kính. Ít ai biết phía sau đó là những sĩ quan cảnh vệ luôn ở rất gần nhưng hiếm khi được chú ý. Đó là những lát cắt về công việc và cuộc sống của những người thường đứng ngoài khung hình.

Gặp nữ Phó Trưởng Công an xã tiêu biểu Tây Quảng Ngãi

Gặp nữ Phó Trưởng Công an xã tiêu biểu Tây Quảng Ngãi

Mang trong mình dòng máu dân tộc Tày của người cha ở vùng Đông Bắc Bộ (xã Kim Bình, tỉnh Tuyên Quang), sinh ra và lớn lên tại vùng đất Tây Nguyên; qua 22 năm phấn đấu và rèn luyện, Trung tá Hứa Thị Tuyết Mai - Phó Trưởng Công an xã Ngọk Bay, là một trong những nữ sĩ quan tiêu biểu của Công an tỉnh Quảng Ngãi, với thành tích 7 năm là Chiến sĩ thi đua cơ sở (năm 2018 và liên tục từ 2020 đến 2025). Và tháng 7/2026, chị được Bộ trưởng Bộ Công an tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng CAND”.

Thượng úy trẻ với sáng kiến “Trợ lý pháp luật AI” rút ngắn thời gian tra cứu chỉ còn 15 giây

Thượng úy trẻ với sáng kiến “Trợ lý pháp luật AI” rút ngắn thời gian tra cứu chỉ còn 15 giây

Từ yêu cầu rút ngắn thời gian tra cứu, nghiên cứu và áp dụng pháp luật trong thực tiễn công tác, Thượng úy Lê Cao Thiên, Phó Đội trưởng, Bí thư Chi đoàn Khối Xây dựng lực lượng, Công an tỉnh Sơn La đã nghiên cứu, xây dựng phần mềm Xây dựng trợ lý Pháp luật ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hỏi đáp, tra cứu văn bản pháp luật trong lực lượng Công an nhân dân.