Hạnh phúc khó hay dễ?

Nhân đọc kết quả của Mạng lưới các giải pháp phát triển bền vững SDSN thuộc Liên hiệp quốc năm 2015, cho biết Thụy Sĩ là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới; chỉ số Hạnh phúc HPI của Việt Nam đứng thứ 75 trên toàn thế giới, tôi có một vài suy ngẫm thế này. Dĩ nhiên là để có được hạnh phúc không dễ. 

Những người xung quanh ta thường than thở họ không cảm thấy hạnh phúc, họ bất hạnh, họ không hài lòng chút nào về cuộc sống của mình. Câu hỏi làm thế nào để hạnh phúc mãi mãi là câu hỏi mở, và câu chuyện tìm kiếm hạnh phúc cũng sẽ luôn làm chồn chân mỏi gối con người.

Xét cho cùng, hạnh phúc là cảm giác hài lòng thôi. Bạn hài lòng, nghĩa là bạn đang hạnh phúc. Một cuộc sống hôn nhân hài lòng, bạn hạnh phúc. Một công việc hài lòng, bạn hạnh phúc. Những mối quan hệ đem đến sự hài lòng- bạn hạnh phúc. Tất cả chỉ phụ thuộc vào cảm giác đó, cảm giác thấy hài lòng. Nhưng để có cảm giác đó sao mà khó vậy.

Nụ cười trẻ thơ.
Nụ cười trẻ thơ.

Người ta làm mọi việc dời non lấp bể, kiếm tìm danh vọng, sở hữu tài sản vật chất, chỉ để thấy mình hài lòng, thỏa mãn, tức là thấy mình hạnh phúc. Nhưng nhìn vào chỉ số HPI của tổ chức SDSN mà xem, những nước giàu có nhất lại không phải là những nước mà người dân hạnh phúc nhất.

Con người càng lệ thuộc vào tài nguyên, khai thác triệt để tài nguyên thiên nhiên, lệ thuộc vào công nghệ và thói quen sở hữu vật chất thật nhiều sẽ càng nhanh chóng trở thành nô lệ của chính mình, và không có được cảm giác hài lòng. Trong đời sống xã hội một số nước được cho là giàu có nhất thế giới, con người biến thành cỗ máy. Mọi thứ được lập trình và người ta phải thích ứng làm sao cho vừa vặn với tất cả những lập trình ấy.

Con người được dạy phải kiểm soát tốt chính mình, không được sống theo cảm xúc bản năng, vì như thế sẽ làm lộn xộn nhiều quy trình mà xã hội đã nghĩ ra, đã lập sẵn cho họ. Con người giàu có, văn minh mà không hạnh phúc là vậy.

Các nước khu vực Bắc Âu như Thụy Sĩ, Thụy Điển, Ice Land, Đan Mạch thường lọt vào top đầu các nước có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới, mặc dù đó không phải là những cường quốc về kinh tế. Các nhà xã hội học nhận định rằng, sở dĩ đa phần người dân sống ở các nước đó cảm thấy hạnh phúc là bởi họ sống thân thiện với môi trường, không xâm phạm tài nguyên thiên nhiên nhiều, không có thói quen sở hữu vật chất hay làm giàu như người dân ở một số nước phát triển khác.

Tôi có một vài người bạn ở các nước Thụy Điển, Na uy. Sau khi tốt nghiệp trung học, họ tham gia vào các tổ chức phi chính phủ và đi đến mọi nơi trên thế giới để giúp đỡ những người khó khăn hơn mình. Họ được dạy rằng, sống vừa đủ với nhu cầu của mình, và phải biết cho đi mới là hạnh phúc.

Nhiều người cho rằng trải nghiệm khi trẻ mới là quan trọng. Họ đi để mở rộng kiến thức và bồi đắp lòng trắc ẩn, rồi sau đó quay về học đại học và chọn một công việc để làm. Ở nước họ, không có khái niệm dân giàu thì nước mạnh. Họ bảo, dân không cần giàu, miễn là sống hài hòa với thiên nhiên, có đủ các nhu cầu cơ bản và biết yêu thương sẻ chia giúp đỡ người xung quanh mình. Chính phủ không khuyến khích giới trẻ làm giàu tiền của, chỉ khuyến khích giới trẻ trải nghiệm lòng thương yêu. Những người bạn đó, tôi thấy họ lúc nào cũng hạnh phúc. Họ không mấy khi đặt mình vào cảm giác so sánh hay áp lực phải đạt được điều này điều kia bằng mọi giá. Họ đặc biệt sống gần gũi thiên nhiêu và yêu loài vật. Tất cả những điều đó họ học được từ cha mẹ, ông bà mình.

Nhìn từ câu chuyện của những người bạn Bắc Âu, tôi nhận ra rằng, nước Mỹ chỉ xếp thứ 150 trên thế giới về chỉ số hạnh phúc là không sai. Nước Mỹ nhiều tham vọng và họ phải lệ thuộc vào ý nghĩ luôn là bá chủ mọi lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế, nên mỗi người dân Mỹ cũng sẽ lệ thuộc theo một cách nào đó vào tư duy ấy.

Giáo sư, nhà triết học Osho nói: Hạnh phúc đến từ bên trong. Nghĩa là hạnh phúc hoàn toàn phụ thuộc vào việc con người cảm thấy, con người hài lòng. Sai lầm lớn nhất là con người đi tìm kiếm hạnh phúc từ những thứ ở bên ngoài, phụ thuộc hoàn toàn vào những thứ bên ngoài để cảm thấy hạnh phúc hay không. Rất nhiều người đăm chiêu cả đời để ngồi vào vị trí nọ vị trí kia, đặt mục tiêu phải kiếm được ngần này tiền thì mới thấy hạnh phúc. Và khi không đạt được họ đau khổ rồi thúc ép con cháu mình phải đạt được những mục tiêu đó. Đấy không phải là con đường để nhìn ra hạnh phúc.

Người nghèo có thể cảm thấy hạnh phúc hơn người giàu, người vô gia cư chưa chắc đã kém hạnh phúc hơn người có một ngôi nhà to để ở nhưng lúc nào cũng than vãn về bất hạnh. Vấn đề là từng người cảm nhận ra sao về mỗi khoảnh khắc sống. Một quốc gia cũng vậy, vun đắp một nền giáo dục tốt, hướng các công dân của mình sống hài hòa với thiên nhiên, chú trọng cảm xúc cá nhân hơn là biến con người thành cỗ máy, cổ xúy việc tôn sùng giá trị vật chất, thì chỉ số hài lòng của người dân sẽ tốt hơn.

Tôi thường cảnh giác với chính mình về lòng tham. Vì dường như mọi cảm giác không hài lòng, không hạnh phúc thường từ lòng tham, ý muốn sở hữu mà sinh ra. Một cuộc sống vui vẻ là cuộc sống mà ta biết thế nào là đủ và luôn biết cho đi để nhận được tình cảm từ những người xung quanh.

TS. Nguyễn Mai Phương

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.