Hải Phòng quyết liệt ngăn ngừa hiểm họa từ xe tự chế

Nhận diện “hung thần đường phố”

Theo anh Nguyễn Văn Trọng, chủ một cơ sở sửa chữa phương tiện tại quận Lê Chân (TP Hải Phòng), cơ sở của anh thường xuyên tiếp nhận sửa chữa các phương tiện chở hàng, trong đó có nhiều xe tự chế. Anh Trọng cho biết, xe tự chế dùng chở hàng chủ yếu là dạng 3 bánh, ngoài một số xe nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc, còn lại hầu hết xe được thiết kế, lắp đặt trong nước từ nhiều nguồn vật tư, nguyên liệu khác nhau, theo nguyên tắc chung là dùng động lực của xe gắn máy gắn với thùng hoặc giá chở hàng.

Cũng theo anh Trọng, hiện có 3 loại xe tự chế phổ biến lưu hành. Thứ nhất là dạng xe được thiết kế mô phỏng mẫu xe của Trung Quốc, máy và vị trí lái đặt ở phía trước, phía sau là thùng hàng có mui che, có giá khoảng vài chục triệu đồng. Thứ hai là loại thô sơ, để nguyên bộ phận tổng thành của xe máy cũ đặt phía sau, gắn phía trước là thân xe xích-lô, giá chỉ vài triệu đồng. Thứ 3 là loại xe máy nguyên chiếc có đăng ký lưu hành, gia cố thêm mỏ gá để kéo thùng hàng có thể tháo rời phía sau, do các chủ cửa hàng vật liệu, vật tư tự đặt gia công để chở hàng cho khách. Gần đây, tại một số khu vực ngoại thành, xuất hiện thêm loại xe tự chế lắp đặt ghế ngồi để chở người, phục vụ đưa đón học sinh. Tất cả đều là phi tiêu chuẩn và không đảm bảo các điều kiện lưu hành, tham gia giao thông.

So với ôtô, ưu thế của các loại xe tự chế là có thể len lỏi vào các ngõ, hẻm nhỏ và có thể chở mọi thứ hàng hóa khác nhau, chi phí thấp hơn rất nhiều. Riêng tại khu vực nội thành Hải Phòng, do nhu cầu vận chuyển hàng hóa, vật liệu phát sinh, nhất là các công trình sửa chữa dân sinh, để đáp ứng nhu cầu này, xe tự chế được nhiều người lựa chọn. Đơn giản có thể chỉ là một vài cây sắt, cuộn tôn, ống nhựa… dài quá khổ, số lượng ít, hoặc nội thất gia đình, biển quảng cáo, sản phẩm cơ khí, thậm chí cả cát, đá, xi măng…, xe tự chế được xem là phương tiện chuyên chở phù hợp nhất, thay thế cho loại phương tiện xích-lô đạp chân thời trước.

Nhưng cũng từ đặc thù trên, xe tự chế từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh cho người tham gia giao thông. Bởi lẽ khi xe tự chế chở vật tư, vật liệu cồng kềnh, quá khổ, người điều khiển phương tiện bị che khuất tầm nhìn, đồng thời cũng không kiểm soát được tác động của phương tiện và hàng hóa. Người dân cứ nhìn thấy xe tự chế là tránh xa, chỉ sợ những cây sắt, cuộn tôn dài lừng lững va quệt vào.

Chị Hoàng Phương Dung, người dân ở phường Đông Khê (quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng) kinh hoàng kể lại. Cách đây mấy ngày, chị đang đi xe máy trên đường An Đà (quận Ngô Quyền), thì bất ngờ chị bị xô lao về phía trước, người ngã rồi mà xe máy của chị còn tiếp tục bị đẩy đi vài mét. Khi định thần ngồi dậy, chị Dung mới biết xe mình bị một chiếc xe xích-lô máy chở nhôm dạng cây đâm vào từ phía sau, rất may các cây nhôm cắm vào phía dưới xe máy, chứ nếu đâm thẳng vào người chị thì không biết sẽ ra sao.

Những vụ va chạm tương tự có thể nói thường xuyên diễn ra ở các tuyến đường, nhất là khu vực giao cắt đông người hoặc các khu vực chợ, trường học. Điều đáng nói là, không chỉ chở hàng cồng kềnh mất khả năng kiểm soát, mà một số lái xe 3 bánh bộc lộ ý thức rất kém, xem thường người khác, thường xuyên đi ngược chiều, lấn làn, phóng nhanh, vượt ẩu... Có nhiều phương tiện còn gắn phù hiệu “thương binh” và tài xế sẵn sàng gây gổ mỗi khi va chạm, kể cả đối với lực lượng chức năng thực thi công vụ.

Không những đem đến nguy cơ mất ATGT cho người đi đường, mà xe tự chế còn đem lại tai họa cho chính người điều khiển nó. Gần đây nhất, trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận Ngô Quyền), tài xế Phạm Đức C. (SN 1990, trú huyện Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng) điều khiển xe tự chế chở cốp-pha lấn làn ôtô đã va chạm với ôtô đầu kéo BKS 50LD 177.53 do anh Lương Văn Tuyên (SN 1991, cùng trú huyện Vĩnh Bảo) điều khiển. Vụ việc khiến anh Bàn Văn T. (SN 1997, quê tỉnh Tuyên Quang) cùng ngồi trên xe 3 bánh với anh C. bị thương nặng và tử vong tại bệnh viện, các phương tiện liên quan đều bị hư hỏng...

Quyết liệt dẹp bỏ nguy cơ tiềm ẩn

Trước hiểm họa mất TTATGT do xe 3 bánh tự chế gây ra, mới đây Ban An toàn giao thông (ATGT) TP Hải Phòng đã có văn bản đề nghị Ban ATGT các cấp trực thuộc và Công an TP Hải Phòng tăng cường phối hợp tuyên truyền, kiểm soát, xử lý vi phạm đối với người điều khiển xe không bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; xe sản xuất, lắp ráp trái quy định.

Theo thống kê của Công an TP, trên địa bàn Hải Phòng hiện có khoảng 1.500 xe tự chế hoạt động. Lãnh đạo Công an TP Hải Phòng đã chỉ đạo Phòng CSGT chủ trì, phối hợp với Ban ATGT và Công an các quận, huyện tăng cường công tác tuyên truyền, vận động các cá nhân, tổ chức sở hữu, sử dụng xe tự chế ký cam kết chấp hành pháp luật về TTATGT, không tiếp tục sử dụng, cho thuê, mượn xe tự chế để tham gia giao thông.

Thiếu tá Phạm Thanh Hệ, Phó Dội trưởng Đội CSGT-TT Công an quận Hồng Bàng chia sẻ cách làm mới, ngoài việc rà soát, tuyên truyền đối với các chủ phương tiện, đơn vị đã chia thành nhiều tổ công tác, trực tiếp đến các cơ sở dịch vụ cơ khí, sửa chữa liên quan vận động ký cam kết không cải tạo, thay đổi kích thước thành, thùng xe; không thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của phương tiện; không sản xuất, lắp ráp trái phép phương tiện, chủ động ngăn chặn từ nguồn vi phạm. Bên cạnh đó, Công an quận cũng đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Được biết, câu chuyện tiềm ẩn nguy cơ mất TTATGT do xe tự chế tại Hải Phòng không phải là mới, tuy nhiên sau nhiều đợt cơ quan chức năng triển khai tăng cường kiểm soát, tình trạng vi phạm lại tái xuất hiện. Hy vọng trong đợt ra quân này, với những cách làm mới và quyết liệt hơn, Hải Phòng sẽ ngăn ngừa hiệu quả vấn nạn này, góp phần xây dựng trật tự giao thông văn minh, an toàn và thân thiện.