Trở thành thôn văn hoá từ mô hình "Bóng điện ban đêm"
Cách đây chưa lâu, thôn Noong Ỏ, xã Phù Nham được biết đến như là địa bàn phức tạp về an ninh trật tự của huyện Văn Chấn, nổi lên là nạn trộm cắp vặt. Do có vị trí "đắc địa", nằm trên cánh đồng Mường Lò, giáp ranh với thị xã Nghĩa Lộ, Noong Ỏ trở thành địa bàn hoạt động phạm tội của một số đối tượng đến từ các địa phương khác.
Trước thực trạng này, năm 2005, Công an huyện Văn Chấn đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng và triển khai mô hình "Bóng điện ban đêm" ở xã Phù Nham, trong đó thôn Noong Ỏ được chọn làm thí điểm. Thượng tá Nguyễn Đức Cường, Trưởng Công an huyện Văn Chấn cho biết, hình thức của mô hình này là "Nhà nước và nhân dân cùng làm"; có nghĩa là, chính quyền địa phương, lực lượng Công an đầu tư hệ thống dây, cột và bóng điện, các gia đình chịu chi phí tiền điện.
Công an huyện Văn Chấn thường xuyên bám địa bàn, vận động nhân dân tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ.
Hệ thống điện được lắp đặt tại các địa điểm "nhạy cảm" và trên trục đường chính của thôn. Điện được thắp sáng từ 23h hôm trước đến 5h sáng hôm sau. Dịp Tết Nguyên đán hay khi các gia đình có việc tang ma, cưới xin, điện cũng được chiếu sáng suốt đêm; khi có vụ việc xảy ra, các gia đình chủ động bật điện và tham gia truy đuổi đối tượng gây án…
Với hơn 50 bóng điện được lắp đặt và chiếu sáng hằng đêm, cùng với sự hoạt động tích cực, hiệu quả của tổ an ninh nhân dân, thanh niên xung kích…, đã góp phần quan trọng trong công tác phòng ngừa và đấu tranh phòng chống tội phạm ở Noong Ỏ. Các đối tượng không dám hoạt động công khai, lộ liễu như trước.
Nhiều vụ việc bị phát giác hay bị nhân dân bắt quả tang ngay khi gây án. Ông Lò Tiến Bun, trưởng dòng họ Lò ở Noong Ỏ cho biết: "11 dòng họ thuộc 78 hộ, hơn 400 nhân khẩu ở thôn chúng tôi đã tổ chức họp dân, thống nhất và bổ sung nhiều "điều khoản" mới vào bản hương ước, như: Phải khai báo tạm trú tạm vắng, không chứa chấp người lạ và người vi phạm pháp luật; tiến hành kiểm điểm trước dân các trường hợp vi phạm pháp luật và hương ước của thôn...".
Chỉ sau 3 tháng triển khai mô hình "Bóng điện ban đêm" ở Noong Ỏ, các vụ việc xảy ra đều giảm dần và chấm dứt hẳn. An ninh trật tự được đảm bảo, người dân phấn khởi càng tích cực tham gia vào các phong trào chung do cấp ủy, chính quyền địa phương phát động. Từ một địa bàn phức tạp, Noong Ỏ vươn lên là một thôn khá toàn diện, trở thành "Thôn Văn hóa" cấp tỉnh từ năm 2008…
Góp phần đẩy lùi cái xấu
An ninh trật tự có ổn định thì cuộc sống mới bình yên và người dân mới có điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Bài học này không mới, nhưng không phải địa phương nào cũng vận dụng và thực hiện tốt như ở xã Phù Nham, huyện Văn Chấn.
Phát huy kết quả từ mô hình "Bóng điện ban đêm" ở thôn Noong Ỏ, từ năm 2005, xã Phù Nham đã triển khai nhân rộng mô hình ra toàn 18 thôn trong xã. Những thôn xa xôi, khó khăn bậc nhất như Bản Khột, Suối Quẻ… cũng triển khai mô hình này và thu được những hiệu quả tích cực.
Trung tá Nguyễn Tả Ngạn, Đội trưởng Công an phụ trách xã Công an huyện Văn Chấn cho biết, trong 18 thôn triển khai mô hình này, có 4 thôn triển khai và thu được hiệu quả cao, thúc đẩy phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ từ trung bình lên khá toàn diện, như thôn Noong Ỏ, Ta Tiu, Năm Hăn 1 và thôn Bản Ỏ…
Hiện nay, 16/18 thôn của xã Phù Nham không có tội phạm và người nghiện ma túy; không bị ảnh hưởng của "làn sóng đen" tuyên truyền gây mất đoàn kết dân tộc. Ông Nguyễn Văn Duyên, Chủ tịch UBND xã Phù Nham tự hào nói: "Tháng cuối năm và sau Tết Nguyên đán, lực lượng Công an ở đây chưa từng phải giải quyết một vụ trộm cắp, gây rối hay mâu thuẫn nào. Năm 2009, Ban Công an xã Phù Nham được Giám đốc Công an tỉnh Yên Bái tặng thưởng Danh hiệu Quyết thắng…".
Sau hơn 5 năm triển khai mô hình "Bóng điện ban đêm" ở xã Phù Nham nói chung, huyện Văn Chấn nói riêng, nhiều hiệu quả tích cực đã thấy rõ; lực lượng Công an đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương huy động cả hệ thống chính trị và quần chúng tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, với nhiều biện pháp, mô hình sáng tạo, góp phần bình ổn an ninh trật tự địa bàn, xua đi nhiều cái xấu, cái tàn dư lạc hậu. Nhưng thực tế cũng nảy sinh những khó khăn, nhất là khoản kinh phí sử dụng để chi trả tiền điện.
Thượng tá Nguyễn Đức Cường, Trưởng Công an huyện thừa nhận: Tuy không lớn, nhưng với những thôn, bản nghèo thì đây cũng là một vướng mắc không nhỏ. Chính vì vậy, để phong trào và mô hình tiếp tục "ăn sâu bén rễ" và tiếp tục gặt hái những thành công, Công an huyện Văn Chấn đang tham mưu, đề xuất chính quyền địa phương có phương án hỗ trợ, chi trả phần kinh phí này
